پاسخ‌های‌شفاف به حاشیه‌های نمایشگاه‌کتاب

رییس نمایشگاه کتاب تهران درباره برخی حاشیه‌های پیش‌آمده در نمایشگاه از جمله دخالت برخی نهادها و ماجرای عذرخواهی‌اش از مهدی خزعلی - مدیر انتشارات حیان - سخن گفت.

کد خبر: ۴۹۹۴۵۸

تاریخ: ۲۲ ارديبهشت ۱۳۹۴ - ۰۰:۰۶

به گزارش ایسنا، سیدعباس صالحی - معاون فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و رییس بیست و هشتمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران - در نشستی که عصر امروز 21 اردیبهشت‌ماه در ششمین روز برپایی نمایشگاه کتاب برگزار شد، در پاسخ به سوال خبرنگار ایسنا درباره دخالت برخی نهادها خارج از وزارت ارشاد و اقدام‌های آن‌ها در دو، سه روز اخیر در زمینه جمع‌آوری برخی کتاب‌ها از نمایشگاه گفت: ما با این نگاه حرکت می‌کنیم که هیچ کسی به صورت مستقیم در حوزه مسوولیت وزارت ارشاد مداخله مستقیم نداشته باشد. امروز هم به خاطر برخی تحرک‌ها با برخی از نهادها گفت‌وگوهایی انجام داده‌ایم.

او افزود: امروز دو جلسه با همین نگاه که هیچ مداخله مستقیمی از مجموعه‌ای غیر از مجموعه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در نمایشگاه نشود، هم در وزارت ارشاد و هم در نمایشگاه کتاب برگزار کردیم.

صالحی گفت: ما با برخی از مجموعه‌هایی که گزار‌ش‌هایی از آن‌ها به دست‌مان می‌رسد - که طبیعی هم هست - با همین نگاه گفت‌وگو و تأکید موکد کردیم که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مسوول مستقیم نمایشگاه کتاب است و مجموعه‌های دیگر بدون هماهنگی وزارت ارشاد نباید در نمایشگاه مداخله مستقیم کنند.

رییس نمایشگاه کتاب اضافه کرد: درباره مواردی که تا به حال رخ داده تذکر داده شده است. این جلساتی که ما برگزار کردیم جلسات خوبی بود و با همین نگاه برگزار شد که بگوییم واقعا نمایشگاه کتاب صاحب دارد.

صالحی تاکید کرد:‌ حرف ما با آقایان این است که ورود مستقیم به نمایشگاه کتاب نداشته باشند.

رییس نمایشگاه کتاب تهران در ادامه در پاسخ به سوالی درباره دیدارش با مهدی خزعلی - مدیر انتشارات حیان - و دلجویی از این ناشر که غرفه‌اش در روز سوم نمایشگاه تعطیل و علت آن رعایت نکردن ضوابط ثبت نام اعلام شد، ‌گفت: با توجه به این‌که امسال ثبت نام ناشران به عهده تشکل‌های نشر بوده است طبق آیین‌نامه هر ناشر باید در سه سال گذشته 35 کتاب منتشر کرده باشد تا بتواند در نمایشگاه شرکت کند؛ اما به خاطر نقص سیستم ثبت‌ نام، این ناشر بدون رعایت این ضوابط ثبت‌ نام کرده و ثبت‌ نامش پذیرفته شده بود. ناشر دکور غرفه زده بود؛ ولی چون مسوولان نمایشگاه متوجه شدند این ناشر حق ثبت نام نداشته است، غرفه‌اش را تعطیل کردند.

او در ادامه گفت: من دیروز در نشستی اول با خانواده ایشان و بعد با خود ایشان شرکت کردم. این ناشر هم با من صحبت کرد و معتقد بود اگر ضوابط و قوانین نمایشگاه به او اجازه نمی‌داده است که ثبت نام کند پس چرا این ثبت نام صورت گرفته و او هزینه‌هایی برای حضور در نمایشگاه کتاب متقبل شده است. در این‌جا بود که من به عنوان یک مدیر فرهنگی جمهوری اسلامی اخلاقا خودم را مقید دانستم که به خاطر اشتباهی که صورت گرفته است - که نباید رخ می‌داد - عذرخواهی کنم و این اشتباه را بپذیرم.

صالحی گفت: من به فرد و علایق سیاسی کسی کاری ندارم ولی هیچ اشکالی ندارد وقتی اشتباهی در حوزه مدیریتی انجام شد مدیر آن بخش اشتباهش را بپذیرد و عذرخواهی کند. اخلاق و معرفت اسلامی به من می‌گفت که این کار را انجام دهم و من این کار را انجام دادم.

او همچنین در پاسخ به سوال خبرنگاری درباره واسپاری بخشی از کار اجرایی نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران به تشکل‌های نشر و تقابلی که در برخی از اظهارات مدیران میانی نمایشگاه در این خصوص ایجاد شده است، گفت: انتظار ما باید در حد مقدورات‌مان باشد. طبیعی است که برخی از این واکنش‌ها به خاطر این است که ما تجربه عملیاتی در حوزه انجام فعالیت‌های گروهی نداریم.

صالحی به محدودیت‌های مالی برگزاری نمایشگاه اشاره کرد و گفت: برای برپایی نمایشگاه کتاب تهران نه تشکل‌ها منابع زیادی دارند و نه ارشاد امسال می‌توانست به آن‌ها کمک کند؛ به طوری که بدهی وزارت ارشاد به تشکل‌ها برای نمایشگاه سال‌ گذشته دیروز پرداخت شده است.

او اضافه کرد: باید توجه داشته باشیم که تجربه کارهای گروهی باید به مرور انجام شود و بارها هم گفته‌ام که کار گروهی زمان می‌برد.

معاون فرهنگی وزارت ارشاد درباره رضایتش از این واگذاری اظهار کرد: به نظر من تشکل‌ها با مقدوراتی که داشته‌اند تا به حال حرکت خوبی داشته‌اند؛ البته این به معنی نداشتن ضعف نیست اما باید عادت کنیم وقتی می‌خواهیم به فعالیت‌ها نمره بدهیم نمره‌مان منصفانه باشد.

صالحی سپس در پاسخ به سوالی درباره ناشرانی که در نمایشگاه کتاب‌های زرد عرضه می‌کنند، گفت: اقتصاد نشر ما در شرایطی است که من جرأت ریسک را با این بدن نحیف ندارم. این به معنی آن نیست که من مشکلات را نمی‌دانم. من خوب درک می‌کنم که مشکلاتی وجود دارد که باید آن‌ها را حل کنیم. اما چون فعلا در شرایط رکود هستیم توصیه به جراحی‌های عمیق خطرناک است و در این شرایط نباید آرمانی حرکت کرد. البته نمایشگاهی کردن و کیفی کردن آثار در نمایشگاه یک ضرورت است که باید با مدارا و بدون این‌که بخواهیم احتمالا کرکره‌ای را پایین بکشیم به سمت آن حرکت کنیم.

رییس بیست‌وهشتمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران همچنین درباره آمارهای ورود از بخش‌های مختلف نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران و تناقض‌هایی که در آمارهای ارائه‌شده وجود دارد، گفت: این‌گونه نیست که وقتی کسی به بخش ناشران دانشگاهی می‌رود دیگر به بخش ناشران عمومی سر نزند. معمولا افرادی که به نمایشگاه مراجعه می‌کنند از همه بخش‌های نمایشگاه بازدید می‌کنند.

او افزود: ما باید آمارهای مراجعه به نمایشگاه را به صورت یکپارچه بررسی کنیم.

صالحی همچنین در پاسخ به سوالی درباره اظهارنظرهای برخی از مدیران تشکل‌های نشر و تقابل آن‌ها با همدیگر در رسانه‌ها اظهار کرد: اصلا از دعواهای تشکل‌های نشر خوشم نمی‌آید و از این‌گونه دعواها ناراحت می‌شوم. البته این برای رسانه‌ها جذاب است.

او افزود: ما یک مسیر را انتخاب کردیم که باید با هم در این مسیر حرکت کنیم. من این پینگ‌پنگ‌ها را نمی‌پسندم. البته تشکل‌ها مختارند در مورد مسائل مختلف صحبت کنند اما نه در رسانه‌.

معاون فرهنگی وزارت ارشاد اظهار کرد: ما در این زمینه فعلا به گفت‌وگوهای پشت پرده نیاز داریم. البته نه این‌که رسانه‌ها حق ندارند به این مسائل بپردازند اما در شرایط فعلی بهتر است تشکل‌های نشر گفت‌وگوها را به سطح رسانه‌ها نبرند.

همچنین در این نشست، همایون امیرزاده – رییس هیات رسیدگی به تخلفات ناشران در نمایشگاه کتاب - در پاسخ به سوالی درباره عرضه برخی قرآن‌های بدون مجوز در نمایشگاه، گفت: این موضوع از سوی سازمان دارالقرآن الکریم به ما منتقل شده است و ما در حال بررسی این موضوع هستیم.

***

به گزارش خبرنگار کتاب ایسنا، سیدعباس صالحی در این نشست که با حضور امیرمسعود شهرام‌نیا - قائم‌مقام نمایشگاه کتاب - و محمود آموزگار - رییس اتحادیه ناشران و کتاب‌فروشان تهران و سخن‌گوی شورای سیاست‌گذاری نمایشگاه – همراه بود، گفت: خوشحالم از این‌که این نشست با خبر مسرت‌بخش حضور مقام معظم رهبری در نمایشگاه که امروز آن را آقای گلپایگانی رییس دفتر ایشان در بازدید از نمایشگاه اعلام کردند، همراه شده است.

رییس نمایشگاه کتاب گفت: این حضور برای اهالی فرهنگ، اندیشه و نشر بسیار مسرت‌بخش است و من این را بدون مجامله می‌گویم که نقش ایشان در پشتیبانی از جریان فرهنگ و نشر کشور کم‌مانند است. این را به خاطر این نمی‌گویم که یک مسوول هستم، بلکه این مسئله روایت کسی است که خود به خوبی با حوزه فرهنگ آشناست. ایشان از قدیم با کتاب الفت داشته‌اند و هنوز هم این الفت وجود دارد.

او بیان کرد: حضور مقام معظم رهبری در نمایشگاه کتاب تهران صرفا حضوری سیاسی نیست بلکه حضور یک چهره برجسته فرهنگی و فکری است. ایشان در نمایشگاه کتاب تهران هم میزبان هستند و هم میهمان.

او اظهار کرد: من از خبر حضور ایشان در نمایشگاه کتاب بسیار خوشحال هستم و این را به مثابه پشتیبانی از حوزه فرهنگ،‌ اندیشه و نشر کشور می‌دانم.

معاون فرهنگی وزیر ارشاد در ادامه به برخی از وعده‌هایی که برای برپایی بیست و هشتمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران داده شده بود، ‌اشاره کرد و گفت: برخی از این وعده‌ها در حال تحقق است و برخی از آن‌ها هم تحقق یافته است. مهمانان خارجی که ما وعده حضورشان را در راستای بین‌المللی‌تر شدن نمایشگاه کتاب تهران داده بودیم به ایران آمده‌اند. روسای نمایشگاه‌های پاریس و بولونیا و هیأت بلند‌پایه‌ای از مسوولان برگزارکننده نمایشگاه فرانکفورت به ایران آمدند که خود اهالی فرهنگ و نشر می‌توانند درک کنند که حضور آنان در این فضا چقدر می‌تواند قابل توجه باشد.

او در ادامه با اشاره به اظهارنظرهای مهمانان خارجی در رسانه‌ها گفت: حضور این مهمانان و بازدیدشان از نمایشگاه و دیدن نشاط اجتماعی حضور جوانان و خانواده‌ها در نمایشگاه باعث شد تصاویری که متأسفانه از سوی برخی از رسانه‌های بیگانه به آن‌ها منتقل شده است در هم بشکند. این مسئله هم در اظهارنظرهای این مهمانان خارجی با رسانه‌ها منعکس شد و هم این‌که این افراد بخشی از تغییر نظرشان نسبت به فضای اجتماعی ایران را با ما و در جلسات خصوصی در میان می‌گذاشتند و همه می‌دانند که این موضوعات و این حضورها چقدر می‌تواند در عرصه حضور ایران در نشر بین‌المللی کمک‌کننده باشد.

صالحی در ادامه به حضور کشور عمان در بخش مهمان ویژه نمایشگاه کتاب تهران اشاره کرد و گفت: این کشور در نمایشگاه کتاب پرقدرت ظاهر شد. عمان برای ما در حوزه تعاملات فرهنگی یک پایگاه خوب برای ارتباطی پایدار در منطقه خلیج فارس و حتی خاورمیانه است.

او همچنین اتفاقات رخ‌داده در حوزه حضور ناشران بین‌الملل و کتاب‌های عرضه‌شده از سوی این ناشران را متفاوت از دوره‌های گذشته توصیف کرد.

صالحی افزود: همچنین در بخش ناشران داخلی اتفاقات خوبی رخ داده است.

معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سپس به آمارهایی درباره نمایشگاه بیست‌و‌هشتم اشاره کرد و گفت: در پنج روز گذشته به نسبت پنج روز اول نمایشگاه سال قبل تا به حال 50 درصد رشد فروش کتاب داشته‌ایم. این آمار براساس فروش پوزهای بانک صادرات است. همچنین در چهار روز نخست برپایی نمایشگاه کتاب رشد 55 درصدی تراکنش را شاهد بوده‌ایم.

او اظهار کرد: در بخش رضایت‌سنجی از حوزه خدمات رفاهی نمایشگاه نسبت به سال گذشته 35 درصد افزایش رضایت نسبی داشته‌ایم.

رییس نمایشگاه کتاب افزود: رضایت نسبی بازدیدکنندگان از نمایشگاه کتاب تا به حال و طبق آمار مجموعه‌ای که این رضایت‌سنجی را انجام می‌دهد 76 درصد بوده است. در حوزه امنیت داخلی نمایشگاه رضایت 85 درصدی بوده و رضایت از دستگاه‌های خودپرداز و کارت‌خوان‌ها 69 درصد بوده است. این رضایت در بحث تنوع کتاب‌ها نیز 65 درصد بوده است.

صالحی اضافه کرد: ما سعی کرده‌ایم با نگاه رضایتمندی حرکت کنیم و آن را افزایش دهیم. در برخی بخش‌ها این اتفاق افتاده است و امیدواریم در آینده به نقطه مطلوب برسیم.

به گزارش ایسنا، در ادامه این نشست امیرمسعود شهرام‌نیا قائم‌مقام نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران در سخنانی گفت: نمایشگاه امسال تا به حال با برنامه‌ریزی جلو رفته است. در حوزه بین‌الملل نقطه قوت برجسته‌ای داشته‌ایم و سعی کرده‌ایم در ذیل شعار «خواندن، گفت‌وگو با جهان» و دعوت از مهمانان خارجی فرصت‌هایی برای گفت‌وگو با اهالی فرهنگ و نشر به‌وجود آوریم.

او با اشاره به سخنان برتراند موریسه رییس نمایشگاه کتاب پاریس درباره پنج برابر بودن تعداد بازدیدکنندگان نمایشگاه کتاب تهران نسبت به نمایشگاه کتاب پاریس گفت: متأسفانه ما برخی از نقاط قوت خود را نمی‌بینیم. در حالی که آقای موریسه حضور میلیونی بازدیدکنندگان از نمایشگاه کتاب تهران را یک نقطه قوت می‌دانند ما مدام این مسئله را به عنوان نقطه ضعف مطرح می‌کنیم. حال آن‌که به گفته آقای موریسه، در فرانسه تنها برای نمایشگاه‌های لوازم آرایشی و نمایشگاه‌های اتومبیل این تعداد بازدیدکننده وجود دارد.

همچنین در ادامه این نشست محمود آموزگار رییس اتحادیه ناشران و کتاب‌فروشان تهران در سخنانی گفت: تا به حال اتفاقات خوبی در نمایشگاه کتاب افتاده است به طوری که وقتی در بخش ناشران داخلی حضور پیدا می‌کنیم احساس رضایت بیش‌تری نسبت به سال‌های گذشته در آن‌ها می‌بینیم.

او افزود: در بخش داخلی که مدیریت آن را تشکل‌های نشر بر عهده دارند،‌ ناشران و غرفه‌داران برای رعایت ضوابط و مقررات همکاری مناسبی دارند و قصدشان از این همکاری این است که نشان بدهند تشکل‌های نشر که خود به نوعی در آن سهیم هستند می‌توانند مسوولیت برپایی نمایشگاه را بر عهده بگیرند.

آموزگار در ادامه آمارهایی درباره کمیته اطلاع‌رسانی داد و در این زمینه گفت: تا امروز ظهر 130 هزار نفر به ایستگاه‌های محیطی اطلاع‌رسانی مراجعه کرده‌اند. همچنین تا به حال در سایت نمایشگاه کتاب بیش از 200 هزار سرچ چهارگانه ناشر انجام شده است.

او افزود: 48 درصد سوالاتی که از سایت اطلاع‌رسانی نمایشگاه شده سوالاتی مربوط به ناشران بخش عمومی بوده است.