پشت صحنه تغییرات در مناصب سیاسی آل سعود

تصمیمات ملک سلمان شاه عربستان مبنی بر ایجاد تغییراتی برای ترسیم آینده این کشور ادامه دارد، به گونه ای که در آخرین تغییرات، وی پسر خود را که جانشین ولیعهد، وزیر دفاع ملی و رییس کمیسیون اقتصادی و توسعه است، به ریاست شرکت آرامکو به عنوان بزرگترین شرکت نفتی عربستان و بزرگترین شرکت پتروشیمی دنیا منصوب کرده است.

کد خبر: ۴۹۷۹۷۹

تاریخ: ۱۶ ارديبهشت ۱۳۹۴ - ۱۹:۲۶

به گزارش «تابناک»، تصمیمات جدید سبب شد که مقرن بن عبدالعزیز از ولیعهدی برکنار و محمد بن نایف جایگزین وی شود، تا محمد بن سلمان بر مسیر تخت پادشاهی قرار گیرد.

این تصمیم در حالی اتخاذ شد که بهای نفت پایین آمده و هزینه های جنگ و نیروهای امنیتی و نظامی آن روبه افزایش است.

به طور کلی هدف از این اقدامات، تثبیت قدرت محمد بن نایف به عنوان وزیر کشور و محمد بن سلمان به عنوان وزیر دفاع و صرف میلیاردها دلار برای خریدن مخالفان این تغییرات در بین خانواده پادشاهی عنوان شده است.

اما نقاط مثبت این تغییرات و هدف از این مساله که تمامی پرونده های اقتصادی در دست محمد بن سلمان باشد، چیست؟

**از دیوان پادشاهی تا ولیعهد دوم

هنگامی که ملک سلمان بر تخت پادشاهی عربستان سعودی نشست، به سرعت پسرش محمد را به سمت ریاست دیوان پادشاهی، وزیر دفاع ملی و رییس کمیسیون اقتصادی و توسعه منصوب کرد، از این رو تصمیمات شاه از طریق دیوان، توافقات اقتصادی از طریق کمیسیون و تصمیمات نظامی از طریق وزارت دفاع به کنترل محمد بن سلمان در آمد که نتیجه آن در حملات نیروهای سعودی به یمن تحت عنوان عملیات عاصفة الحزم (طوفان قاطعیت) مشخص شد.

الوقت نوشت: شکی نیست که جنگ عربستان علیه یمن، اقدامی طراحی شده از سوی محمد بن نایف و محمد بن سلمان برای اجرای سناریوی 'الفجر الصامت' بوده به خصوص اینکه در این بین ولیعهد از منصب خود برکنار شد، در حالی که این اقدام در عربستان سعودی سابقه نداشته و حتی در ابتدای دهه 60 قرن گذشته بین سعود و فیصل اختلافاتی به وجود آمد، اما سعود برادر خود را از ولیعهدی عزل نکرد، در حالی که سلمان دستور پادشاهی ملک عبدالله مبنی بر عدم برکناری و یا عزل ولیعهد را فراموش کرد.

واضح است که این بند راه را بر پادشاه پس از عبدالله برای ایجاد تغییرات می بست که در زمان ملک عبدالله چنین عملی پیش بینی نمی شد.

به گزارش الوقت،البته سلمان نیز با انتقادات مهمی روبه رو بوده است که سه محور آن عبارتند از: صرف میلیاردها دلار در بین خاندان آل سعود برای جلب رضایت آنان برای بیعت با وی، بزرگنمایی و تمجید فراوان از اقدامات هر دو محمد به خصوص محمد بن سلمان در رسانه ها و بیان این نکته از سوی شاه که انتخاب وی به ولیعهدی بر اساس توصیه محمد بن نایف بوده است، تا جایی که این شائبه پیش آمده است که پادشاه اختیار این را ندارد که پسرش را به عنوان ولیعهد انتخاب کند.

بنابراین با حمله عربستان به یمن، گرچه ملک سلمان نتوانست به اهداف تعیین شده برسد اما می تواند فرزند خود را در مسیر پادشاهی قرار داده و وی را به عنوان ولیعهد دوم معرفی کند و مبارزه با انصارالله و برگشت دولت مستعفی یمن، توجیهاتی بیش برای اینکه این دخالت صورت گیرد، نبوده است.

اما پرسشی که مطرح می شود این است که محمد بن سلمان چه زمانی به مقام اولین ولیعهدی خواهد رسید؟ و این تصمیم اخیر چه نقشی در این مساله دارد؟ و متعب بن عبدالله در این تغییرات در کجا قرار دارد؟

** متعب و سرنوشت مقرن

اختلافات ضمنی در خاندان سعودی زمانی مشخص شد که پادشاه پس از چند ساعت از اعلام تصمیمات جدید، همراه دو محمد به زیارت مقرن ولیعهد سابق شتافت و سعی کرد در سخنان خود چنین وانمود کند که به مقرن علاقه داشته و حتی پسر وی را به عنوان وزیر مشاور خود انتخاب کرده است.

به رغم اینکه مقرن از این تغییرات زیان بسیاری دیده است اما مهمترین مشکلات ملک سلمان و محمد بن نایف و محمد بن سلمان با به کارگیری مردان قدرتمندی چون متعب بن عبدالله در وزارت گارد ملی پوشیده می ماند. به رغم کودتاهای خاموشی که اتفاق افتاده است همیشه متعب به عنوان فرماندهی گارد ملی عربستان و به مثابه نگهبان امپراطوری خاندان سعودی، اقدام کرده است. چرا که وی از پایتخت، مساجد مقدس مکه و مدینه و صنایع نفتی حراست و نگهبانی می کند. اما سرنوشت او چه خواهد شد؟

گفته می شود که متعب بن عبدالله به صورت اجباری با این دو محمد بیعت کرده است چرا که می داند اگر اعتراض کند قدرت خود را از دست خواهد داد، از سویی محمد بن سلمان به دنبال این است که رضایت متعب را به دست آورد تا در جنگ آینده بر سر ولیعهدی با بن نایف، بتواند به پیروزی برسد.

بدون شک متعب بن عبدالله نیز در تغییرات آینده نزدیک از منصب خود برکنار خواهد شد؛ چرا که سه برادر وی به محض مرگ شاه قبلی و به قدرت رسیدن شاه جدید برکنار شدند.

همچنین باید اذعان کرد که مشارکت گارد ملی در طوفان قاطعیت به این معنی است که این وزارتخانه تحت سیطره وزارت دفاعی درآمده که فرمانده آن محمد بن سلمان است، که در این صورت به سناریوی مطرح شده در نشریه فرانسوی اینتلیجنس آنلاین جامع عمل می پوشد. این نشریه می گوید: با توجه به گسترش نیروهای گارد ملی عربستان در طول مرزهای جنوبی و شمالی، بنا به دستور ملک سلمان گارد ملی منحل خواهد شد.

این نشریه می افزاید: نیروهای گارد ملی به گروههای گارد پادشاهی خواهند پیوست و نیروهای مستقر در مرزها به وزارت کشور و زیر نظر محمد بن نایف منتقل شده و مابقی آنها نیز به وزارت دفاع و تحت فرماندهی محمد بن سلمان خواهند رفت تا زمینه ولیعهدی محمد بن سلمان در زمانی کوتاه فراهم شود.