چشم‌انداز خانه احزاب از دریچه چپ و راست

کد خبر: ۴۹۷۶۱۹

تاریخ: ۱۵ ارديبهشت ۱۳۹۴ - ۱۶:۰۶

سال های آغاز دوره اول دولت اصلاحات جریان های سیاسی با یکدیگر رقابت های بسیاری داشتند و به این دلیل در برخی مواقع دچار چالش هایی با هم می شدند که برای کاهش این مشکلات،ایده تاسیس نهادی در قالب خانه احزاب برای ایجاد زمینه های گفت و گو میان آن ها مطرح و با حمایت دولت وقت و مشارکت احزاب در نهایت فعالیت خود را آغاز کرد.

خانه احزاب با حضور 15 تن از دبیران کل احزاب مطرح اصولگرا و اصلاح طلب و پس از چندین ماه فعالیت کارشناسی  در نهایت با تدوین اساسنامه در کمیسیون ماده 10 احزاب شکل گرفت و در آن گروه های سیاسی  گردهم آمدند .

با شروع فعالیت دولت محمود احمدی ن‍ژاد و رویکردهای سیاسی آن دولت به فعالیت های سیاسی، تمام احزاب لطمه خورند و خانه احزاب به عنوان نهادی که می توانست مجموعه بالا دستی احزاب باشد از این رویکرد در امان نماند و دچار چالش شد.

با این تغییرات در نهایت فعالیت خانه احزاب متوقف شد اما با آغاز فعالیت دولت یازدهم ،بار دیگر زمزمه هایی برای احیای دوباره آن شنیده می شود.در این میان جریان های سیاسی اصولگرا میل و رغبت زیادی به حضور در آن ندارند و اصلاح طلبان مشتاقانه خواهان از سر گیری فعالیت های خانه احزاب هستند.

ترقی: احیای دوباره خانه احزاب نیازمند تصویب قانون آن در مجلس است

عضو شورای مرکزی حزب موتلفه اسلامی معتقد است کسی به افرادی که امروز داعیه دار احیا و راه اندازی خانه احزاب هستند نمایندگی نداده است که خانه احزاب راه بیندازند چون خود این جریان ها دارای مشروعیت سیاسی نیستند که بتوانند مدعی چنین نمایندگی باشند.

حمیدرضا ترقی در گفت و گو با خبرنگار سیاسی خبرگزاری خانه ملت با تاکید براینکه فعال کردن دوباره خانه احزاب از سوی کسانی که با تقلب در انتخابات آن در سال های قبل منجر به انحلال آن شدند سوال برانگیز است گفت:خانه احزاب در قانون جدید دارای جایگاه مشخص و قانونی نیست و نمی توان برای مجموعه ای که در قانون برای آن شانیتی پیش بینی نشده است جابگاهی در نظر گرفت.

وی ایجاد خانه احزاب در دولت اصلاحات را محصول رفتارهای سلیقه ای آن دولت در مواجه با احزاب دانست و بیان داشت:رویکردهای گذشته سبب شد عده ای برای استفاده از پول و اعتباری که به احزاب از سوی دولت وقت پرداخت می شد دست به ایجاد حزب و گروه بزنند تا از کمک های مالی آن استفاده کنند که این موضوع آسیب های جدی به فعالیت های سیاسی در کشور زد.

وی با اشاره به اینکه بسیاری از تشکل هایی که اینک در وزارت کشور به عنوان حزب یا گروه سیاسی شناسایی می شوند وجود خارجی ندارند ابراز داشت:در وزارت کشور اسامی زیادی به عنوان حزب و گروه سیاسی ثبت و شناسایی شده است اما، عملا بسیاری از این نام ها فعالیتی در فضای سیاسی کشور ندارند که این مسئله ضرورت بازنگری در قوانین مربوط به صدور پروانه فعالیت سیاسی برای احزاب و گروه ها را دو چندان می کند.

این فعال سیاسی اصولگرا با تاکید بر اینکه احیای دوباره خانه احزاب نیازمند تصویب قانون آن در مجلس است خاطرنشان کرد:اگر قرار باشد فعالیت های چنین مجموعه های براساس نام هایی که در وزارت کشورثبت شده است باشد این اقدام باعث سو استفاده های دوباره از این مجموعه می شود.

ترقی با تاکید بر اینکه در کشور تعریف درست و مشخصی از حزب و فعالیت سیاسی نداریم گفت: بسیاری از جریان ها و تشکل هایی  که امروز از آنان به عنوان حزب یاد می شود، حزب نیستند و تنها تشکل هایی چند نفره و بدون هوادارند که فعالیت های آنان محدود به یک استان یا شهرستان است و به این دلیل نمی توان آن ها را حزب دانست.

به گفته وی،زمانی می توان به فعالیت های سیاسی یک جریان فعالیت حزبی لقب داد که آن تشکل درعرصه تصمیم گیری های بتواند نقش آفرینی کنند و دراستان های مختلف دارای شبکه ای از دفاتر و نیروهای انسانی باشد تا تاثیر گذاری لازم را در امور مختلف داشته باشند.

همتراز با جریان های فولکس واگنی نمی شویم

عضو شورای مرکزی حزب موتلفه اسلامی با بیان اینکه جریان های ریشه دارد و با سابقه اصولگرا حاضر نیستند خود را همتراز با گروه های بدون سابقه و هوادار کنند گفت:جریان های اصولگرا و دارای پایگاه در کشور حاضر نیستند خود را هم رده با جریان هایی کنند که تمام اعضای آن ها در یک فولکس واگن جمع می شوند و به این دلیل حزب موتلفه اسلامی نیز علاقه ای به عضویت در چنین خانه احزابی ندارد.

ترقی رویکرد دولت ها در مورد احزاب و جریان های سیاسی را مثبت ندانست و با اشاره به برخی کمک های مقطعی به جریان های سیاسی همسو با دولت در سال های گذشته گفت: متاسفانه دولت ها رغبتی برای بستر سازی به منظور توسعه فعالیت احزاب از خودشان نشان نمی دهند و اگر دولتی کمکی کرده است این کمک ها بیشتر برای احزاب سیاسی همسو هزینه شده است تا بتوانند آرای بیشتری را برای حفظ خود در قدرت به دست بیاورند.

وی درپاسخ به این سوال که چرا جریان های سیاسی در سال های اخیر رو به افول بوده اند اظهار داشت:نبود قانون مناسب برای فعالیت احزاب و نیز  سو استفاده برخی جریان های سیاسی از جایگاه خود وهمسویی و همراهی با اپوزیسیون باعث سرخوردگی افول فعالیت های سیاسی در کشور شده است.

عضو شورای مرکزی حزب موتلفه اسلامی ادامه داد:نبود منابع مالی موجه و شفاف برای هزینه در فعالیت های سیاسی را از دیگر دلایلی دانست که باعث رکود فعالیت سیاسی شده است و عنوان داشت:ناتوانی احزاب در برقراری ارتباط با مردم و پیگیری مطالبات آن ها سبب قطع ارتباط جریان های سیاسی با بدنه اجتماعی آن ها شده است و به این دلیل فعالیت های سیاسی از رمق لازم برخوردار نبوده است.

اوواگذاری بیشتر امور به احزاب و جریان های سیاسی را تنها راه برون رفت آن ها از وضعیت کنونی دانست و افزود:جریان های سیاسی برای خارج شدن از رخوت کنونی باید در تصمیم گیری های کلان جامعه مشارکت داده شوند که این نقش دهی در قالب فعالیت های انتخاباتی و پشتیبانی احزاب از نمایندگان راه یافته آن ها در مناصب مختلف محقق می شود.

عضو شورای مرکزی حزب موتلفه اسلامی در پاسخ به این سوال که چرا اصولگرایان با وجود سابقه دراز مدت در فعالیت های سیاسی نتوانستند در انتخابات ریاست جمهوری به تعامل و همگرایی برسند اظهار داشت: این مسئله محصول مدیریت فردی و نه خرد جمعی میان اصولگرایان بود.

ترقی توضیح داد:اعتقادی به رهبری فردی در جریان های سیاسی ندارم و معتقدم که امروز دوران خرد جمعی و مشارکت در رهبری جناحی است و امروز دوره مدیریت فردی در انتخابات و فعالیت های سیاسی گذشته است.

سروری:خانه احزاب با مدل غربی موفق نمی شود

قائم مقام جمعیت رهپویان انقلاب اسلامی نیز معتقد است برای موفق بودن فعالیت خانه احزاب باید مدل های بومی برای انجام فعالیت سیاسی ملاک عمل قرار گیرد و ازغرب زدگی و استفاده از مدل های غربی در اجرای برنامه های خانه احزاب  خودداری شود.

پرویز سروری درگفت وگو با خبرنگار سیاسی خبرگزاری خانه ملت با بیان این مطلب افزود:با گذشت 36 سال از پیروزی انقلاب اسلامی و تمرین دموکراسی در این سال ها،به این نتیجه رسیده ایم که مدل های غربی نمی تواند نیازهای کشور را برطرف کند و خانه احزاب نیز از این موضوع مستثنی نیست.

به گفته وی،فعالیت های خانه احزاب باید منطبق با الگوهای ایرانی و اسلامی باشد تا بتواند با ارزش های کشور همخوانی داشته باشد و مردم احساس کنند که فعالیت آن می تواند تاثیر مثبتی دراداره امور داشته باشد.

اختلاف نظرها را به دشمنی تبدیل نکنیم

سروری در پاسخ به این سوال که جریان های اصولگرا با یکدیگر اختلاف نظر دارند،چگونه می توان انتظار داشت این جریان ها با اصلاح طلبان در ایجاد خانه احزاب به همگرایی و تعامل برسند اظهار داشت:اختلاف نظر در همه زمینه ها از جمله فعالیت های سیاسی وجود دارد و مسئله ای طبیعی است و نباید در این زمینه نگرانی وجود داشده باشد چجرا که معتقدیم جریان های سیاسی باید این قدرت را داشته باشند تا با یکدیگر به تفاهم و تعامل سازنده ای دست پیدا کنند.

ترقی تاکید کرد:نباید اختلاف نظرها منجر به کینه و دشمنی شود و باید با ایجاد بستر گفت و گو میان احزاب از تبدیل شدن اختلاف نظر به کینه جلوگیری کرد و در این صورت می توانیم با دیگر گروه ها به اشتراک نظر برسیم.

قائم مقام جمعیت رهپویان انقلاب اسلامی بابیان اینکه بسیاری از جریان های سیاسی اصلاح طلب و اصولگرا که قانون اساسی و ولایت فقیه را قبول دارند اشتراک زیادی با یکدیگر دارند بیان داشت:جریان های سیاسی که قانون اساسی و ولایت فقیه را قبول دارند ذیل خانه احزاب می توانند با یکدیگر به اشتراک های خوبی برای همگرایی و تعامل دست پیدا کنند مگر اینکه گروهی با تمامیت خواهی  شرایطی را ایجاد کند که دیگر جریان های سیاسی احساس کنند خانه احزاب متعلق به آنان نیست.

وی برخی اصلاح طلبان وقاطبه اصولگریان را از منتقدان عملکرد دوره گذشته خانه احزاب معرفی کرد و افزود:اصولگرایان بیشتر از اصلاح طلبان به این عملکرد انتقاد داشتند و معتقد بودند خانه احزاب به آن ها تعلق نداشت و به همین علت است که امروز نیز نگاه مثبتی به تشکیل دوباره خانه احزاب ندارند.

سروری با اشاره به اینکه به رویکرد دولت اعتدال در ایجاد خانه احزاب خوشبین نیست توضیح داد:احساس می کنم مدل  طراحی شده برای احیای خانه احزاب همان مدل قبلی ولی با آب و رنگی جدید است.

به گفته وی، دولت باید برای جلب اعتماد اصولگرایان در احیای خانه احزاب  به گونه ای عمل کند که  که جریان های سیاسی معتقد به نظام بتوانند به این مجموعه وارد شوند و راه ورود جریان های مسئله دار به آن بسته شود.

کوهکن:احزاب فقط تابلوهای خود را به رخ هم می کشند

سخنگوی جبهه پیروان انقلاب اسلامی نیزمعتقد است جریان های سیاسی با فعالیت های  واقعی حزبی نزدیک نیستند و این گروه ها تصور می کنند فعالیت حزبی دارند اما، نمی توان پذیرفت که جریانی مدعی فعالیت حزبی باشد و تنها در ایام انتخابات فعال باشد و در دیگر ایام سال برنامه ای نداشته باشد.

محسن کوهکن در گفت  و گو با خبرنگار سیاسی خبرگزاری خانه ملت فعالیت های سیاسی در کشور را ناقص دانست و گفت: در ایام انتخابات شاهد این هستیم  احزاب تابلوهای خود را به رخ هم می کشند که این موضوع نشان از ضعف کارکرده های حزبی در کشور و بی برنامگی دست اندرکاران سیاسی این جریان ها دارد.

وی به رکود فعالیت های سیاسی در کشور اشاره کرد و با تشریح علل این رکود اظهار داشت:در کشورهایی که فعالیت های سیاسی مدونی دارند،احزاب و فعالیت آنان در ساختار اجرایی و انتخاباتی عجین شده اند و به این دلیل آن ها با فعالیت های خود می توانند در انتخابات کرسی های نمایندگی  داشته باشند و با استفاده از این روش رویکردهای سیاسی را سامان دهند.

سخنگوی جبهه پیروان انقلاب اسلامی نبود منابع مالی شفاف و مولفه های حزبی را از دیگر دلایل غیر فعال بودن جریان های سیاسی عنوان کرد و ادامه داد:احزاب و گروه های سیاسی کشور منابع مالی مشخص و شفافی ندارند و همین نبود منابع سبب شده است فعالیت های آنان با محدودیت های بسیاری مواجه شود و اغلب آنان نتوانند فعالیتی منسجم و یا برنامه ای دراز مدت داشته باشند.

کوهکن به حمایت های مالی دولت اصلاحات از برخی جریان های سیاسی در قالب یارانه برای فعال نگه داشتن آنان اشاره کرد و افزود:همان زمان هم موافق این نبودیم که دولت به احزاب برای فعالیتشان یارانه بدهد.

با راه اندازی خانه احزاب موافقیم به شرط اینکه ...

وی در پاسخ به این سوال که قرار است خانه احزاب  احیا شود و جریان سیاسی که او آن را نمایندگی می کند چه موضعی در این باره دارد، ازاین موضوع استقبال کرد و گفت:ما با خانه احزاب موافقیم ولی خانه احزاب نباید محل مناقشه میان جریان های عضو آن شود و هر چند وقت یک بار شاهد لشگرکشی آنان را برای رای آوری باشیم.

کوهکن با تاکید بر اینکه  راه اندازی خانه احزاب مهم نیست بلکه ماندگار شدن آن اهمیت دارد اظهار داشت:برای ماندگاری خانه احزاب، این مجموعه باید نقش باشگاه احزاب را ایفا کند تا کمتر صدمه ببیند و بتواند نقش خوبی در همگرایی میان احزاب داشته باشد که برای تحقق آن، دوری از فعالیت های سیاسی تنش زا و تعهد به قانون اساسی ضروری است.

سخنگوی جبهه پیروان انقلاب اسلامی در پاسخ به این سوال که احزاب تا چه اندازه می توانند ذیل خانه احزاب در نقد حاکمیت موفق باشند به تجربه های گذشته در این زمینه اشاره کرد و ابراز داشت: در گذشته جلساتی در خانه احزاب  برگزار شد و بحث هایی برای نقد حاکمیت و نیز روابط احزاب باهم صورت گرفت و در این میان به نقاط مشترک خوبی برای فعالیت رسیدیم که در قالب منشور فعالیت های سیاسی منتشر شد.

وی اضافه کرد:نقد حاکمیت در قالب امر به معروف و نهی از منکر باید در خانه احزاب به انجام برسد ادامه داد: باید در نقد حاکمیت با استفاده از تعامل، مشاوره و همگرایی ور در چارچوب قانون اساسی و به دور از کند روی و تندروی اقدام کرد تا کارکرد خانه احزاب  نمود خوبی پیدا کند.

حق شناس:مشترکات احزاب رابه تعامل می رساند

رییس جبهه اصلاح طلبان نیز معتقد است باید با تکیه بر مشترکات میان جریان های سیاسی اصلاح طلب و اصولگرا تعامل ایجاد کرد که در خانه احراب دوره گذشته گام های مثبتی به سمت ایجاد چنین تعاملی برداشته شد و انتظار بر این است در دور جدید فعالیت خانه احزاب بتوانیم چنین حرکتی را ساماندهی و مشترکات میان احزاب را تقویت کنیم.

محمد جواد حق شناس در گفت و گو با خبرنگار سیاسی خبرگزاری خانه ملت با بیان احزاب در دوره گذشته نتوانستند در قالب خانه احزاب به فعالیت خود ادامه دهند گفت:احزاب با یکدیگر رقیب هستند اما نباید رقابت خود را به داخل خانه احزاب بیاورند چرا که این خانه محل همگرایی، تضارب ارا و رسیدن به اشتراکات میان جریان های سیاسی است.

وی به نقش دولت دراحیای خانه احزاب اشاره کرد و گفت: اگر قرار است دولت این خانه را شکل بدهد باید مدیریت و راهبری آن را به دست احزاب بسپارد و این کار سختی نیست و تنها به یک تصمیم عملی و اراده ای برای اجرا نیاز دارد چرا که تجربه گذشته راه درست تشکیل خانه احزاب را نشان می دهد.

عضو مجمع نمایندگان ادوار مجلس در پاسخ به این سوال که جریان های سیاسی باسابقه معتقدند که برخی جریان ها در کشور مصداق حزب نیستند و آن ها نمی توانند خود را همتراز با چنین جریان هایی کنند با تاکید بر اجرای قانون در این زمینه گفت:برخی گروه های سیاسی از کمیسیون ماده 10 احزاب مجوز فعالیت دارند اما این جریان ها راکد هستند که رکود آن ها را قبول داریم و باید تلاش کنیم احزاب به سمتی بروند که به تراز دقیقی از حزب و استانداردهای مرتبط به آن برسند.

رییس جبهه اصلاح طلبان ادامه داد:بر اساس قانون گروه هایی که از کمیسیون ماده 10 احزاب مجوز فعالیت گرفته اند حزب محسوب می شوند و به این دلیل هم اکنون 240 حزب در کشور فعالند و نمی توانیم با معیارهای دوگانه در مورد حزب بودن یا نبودن آن ها عمل کنیم مگر اینکه با تصویب قانون ، تعریف و معیارهای تشخیص حزب  را مشخص کنیم که فعلا چنین قانونی نداریم و ملاک قانون فعلی در این ارتباط است.

شکل گیری خانه احزاب در ایستگاه پایانی

برای فعال کردن خانه احزاب و برگزاری مجمع عمومی آن نیاز به امضای 70 تشکل سیاسی و حزب است که به نظر می رسد این امضاها جمع آوری شده است که با انجام آن بزودی شاهد برگزاری مجمع عمومی خانه احزاب در کشور خواهیم بود.