فرمايشات رهبري: خطوط قرمز براي منتقدان و مذاكره كنندگان

كاظم جلالي

کد خبر: ۴۹۰۳۵۶

تاریخ: ۲۲ فروردين ۱۳۹۴ - ۱۷:۱۰

مقام معظم رهبري در حالي يك هفته بعد از تفاهم سياسي بين ايران و ١+٥ در رابطه با مذاكرات هسته اي اعلام نظر فرمودند، كه نه تنها در داخل ايران كه حتي مي توان گفت در سطح بين المللي و جهاني نيز بسياري منتظر اعلام نظر ايشان بودند. شايد مهم ترين فراز فرمايشات رهبري اشاره ايشان به اين نكته باشد كه هنوز هيچ چيز نهايي و قطعي وجود ندارد.

اين موضع گيري مي تواند تمام اظهارنظرهايي را كه با ظاهر گمانه زني و در راستاي تغيير جو مذاكرات به نفع طرف مقابل ايران انجام مي شود خنثي كند. از اين نكته كه بگذريم مسائل مهم ديگري نيز در سخنان اخير رهبري وجود داشت كه جاي تدقيق و تعميق دارد. اول اينكه ايشان در فرمايشات خود از اصل مذاكرات و تيم مذاكره كننده كشورمان حمايت كردند و فرازهاي سخنان ايشان درباره تيم هسته اي كشورمان مانع بسيار مهمي خواهد بود در مقابل شبهه افكني هايي كه عليه تيم مذاكره كننده كشورمان انجام مي شود. دوم اينكه نگراني هاي خودشان را نسبت به عهدشكني غربي ها بيان كردند كه اين نگراني ها ابعاد همگاني دارد و همه مي دانند و آگاه هستند كه غربي ها چندان پايبندي قابل قبولي به تعهدات خود ندارند.

سوم اينكه خطوط قرمز مذاكرات هسته اي را به شكل شفاف و كامل برشمردند كه به نظر مي رسد اين هم مي تواند فايده بسيار زيادي براي مذاكرات و مذاكره كنندگان داشته باشد. نكته چهارم اينكه به هر حال مطالبه مقام معظم رهبري اين بود كه فضاي انتقادي مذاكرات در داخل به يك فضاي سازنده تبديل شود. به اين معنا كه به جاي مچ گيري يا تضعيف يكديگر در داخل، منتقدان نقطه نظرات خود را با مسوولان به شكلي مطرح كنند كه يا مسوولان امكان توجيه منتقدان را داشته باشند يا اگر انتقادي وارد است، به دنبال راه چاره بينديشند. در كل به نظر مي رسد ايشان رابطه منتقدان و مذاكره كنندگان را به شكلي ايجابي تبيين فرمودند. به طور كلي مي توان گفت كه رهبري معظم يك بار ديگر خطوط قرمز كلي را تبيين كردند: هم براي منتقدان و هم براي مذاكره كنندگان. از اين پس تيم مذاكره كننده هسته اي مي تواند با شفافيت بيشتري حركت كند و ضمنا قطعا خواهند توانست از بيانات رهبري در مذاكرات به شكل مفيدي استفاده كنند. به هر حال طرف مقابل هم بايد بداند كه اگر خطوط قرمز رهبري در نتيجه مذاكرات لحاظ نشود، افقي براي رسيدن به نتيجه مطلوب وجود نخواهد داشت. در عين حال درباره منتقدان هم ايشان اشاره فرمودند كه موضع گيري ها بايد در چه چارچوبي انجام شود و با چه شيوه اي در منظر افكار عمومي طرح شود.

ضمن اينكه دولت هم موظف به شنيدن نظرات منتقدان است و تا جاي امكان بايد پاسخگوي اين دغدغه ها باشد. از منظري ديگر تاثير فرمايشات مقام معظم رهبري بر كليت مذاكرات از حيث هاي مختلف حتما مثبت و سازنده خواهد بود. مهم ترين دليل شايد تاييد مجدد تيم هسته اي كشورمان توسط ايشان باشد. مقام معظم رهبري باز هم در فرمايشات اخيرشان تاكيد فرموده اند كه به تيم هسته اي كشورمان اعتماد دارند و اين جمله، حمايتي سنگين از آنهاست.

از طرف ديگر اين موضوع مهم است كه ايشان از اصل مذاكرات هم حمايت كرده اند و اين مي تواند براي ادامه راه بسيار كارگشا باشد. در همين حال ايشان بر پايبندي به تعهدات احتمالي ايران تاكيد دارند و مضافا بر آن در بحث ايالات متحده امريكا هم اشاره بسيار مهمي داشتند مبني بر اينكه ما در اين مذاكرات امريكايي ها را آزمايش مي كنيم و اگر اينها به تعهدات خود عمل كردند، در آن صورت مي شود راجع به مسائل ديگر و ادامه گفت وگوها در حوزه هاي ديگر هم تصميم گيري كرد.

به نظر مي رسد اين فراز از سخنان مقام معظم رهبري پيام بسيار مهمي را به دنبال دارد و مي تواند در آينده سياست خارجي ايران بازتاب هاي عميقي در پي داشته باشد. با توجه به مواضع اخير رهبري به نظر مي رسد بيش از هر زماني روشن شده كه بايد در داخل به سمت همگرايي و هماهنگي پيش رفت. بحث همدلي و همزباني از نظر مقام معظم رهبري آنقدر داراي اهميت و كاركرد ويژه اي بوده كه ايشان اين موضوع را در نام گذاري سال جديد نيز مورد تاكيد قرار داده اند.

پيام سال «دولت و ملت، همدلي و همزباني» پيامي كاملاروشن و مشخص است كه در فرمايشات اخير ايشان باز هم مورد اشاره و تاكيد قرار مي گيرد. اينكه ايشان مي فرمايند كه فضاي انتقادات بايد در چارچوب گفت وگوهاي سازنده پيش برود و نهايت همه مسيرها به حفظ و تقويت منافع ملي منتهي شود، تكليف همگان را در حوزه هاي مختلف مشخص مي كند.

ما با توجه به فرمايشات اخير ايشان نياز داريم تا فضاي انتقادي داخل را از سمت چالش به سمت گفت وگو سوق دهيم. در مجموع فضاي عمومي فرمايشات اخير مقام معظم رهبري فضايي مثبت نسبت به روند مذاكرات بود. مطالبه همه گروه هاي ايراني اين است كه مذاكره را براي رسيدن به نتيجه مي خواهند نه مذاكره براي مذاكره. آن هم نتيجه اي كه مبتني بر عزت و منافع ملي باشد كه مورد تبيين مجدد مقام معظم رهبري قرار گرفت.