سال رکود سینما پس از سال صعود؟

اميرحسين علم الهدی*

کد خبر: ۴۸۶۶۱۱

تاریخ: ۱۰ فروردين ۱۳۹۴ - ۱۵:۲۸

آیا قرار است همچنان سینمای ایران به سنت چند دهه اخیر خود وفادار باشد؛ سنتی که نشان از تغییر معنادار نخواهد داشت و آیا در سال ١٣٩۴ همچنان سینما در حوزه اقتصاد با بحران‌های زیادی دست و پنجه نرم خواهد کرد؟ و آیا فروش پایین و تعجب آور سینما در هفته اول عید امسال، نشان از سالی خشک و کم بارش برای آسمان سینما خواهد داشت؟

آیا افزایش قیمت بلیت به رغم شناور شدن آن در ایام هفته، باز هم تأثیر منفی بر جذب مخاطبان دارد؟ آیا توجه به سبد هزینه فرهنگی خانوار ایرانیان، در سیاست‌های کلان کشور جایی از اعراب دارد؟ و آیاهایی دیگر که گویا هیچ گاه قرار نیست برایشان فکری شود!

قاطبه سینماگران در سال ١٣٩٣ از فروش بیش از ۵٠ میلیارد تومان سینما در پوست خود نمی‌گنجیدند و این سال سینمای ایران با مخاطب ١٢ میلیون و ۵٠٠ هزار نفری بعد از دو سال کاهش شدید مخاطب (سال ٩١ مخاطب سینما به ٧میلیون و سال ٩٢ به ٨ میلیون رسید) توانست رشد خوبی را شاهد باشد.

پس از سال ١٣٩٠ که سینماهای کشور به مخاطب بیش از ١۴ میلیون نفر رسید، سال ٩٣، سال خوش یمنی بعد از دو سال برای سینمای ایران بود؛ اما سنت نامیمونی در سینمای ایران رایج است و بعد از هر سال رشد سینما، گویا عادت به رشد متوالی نخواهد داشت و سال بعد از رشد را باید با نگرانی پیمود و نگاهی به جدول مخاطبان سالانه بعد از دهه ٧٠ این سنت نامیمون بیش از پیش خودنمایی می‌کند!

نگرانی بابت فروش کمتر از انتظار پنج فیلم سینمایی عید ١٣٩۴ که جمعا با بلیت ٨هزارتومانی به یک میلیارد تومان رسیده است، نشان از بروز بحران شدیدتری به نسبت سال‌های ٩١ و ٩٢ برای سینمای ایران دارد و چاره ای نیست که برای یک بار هم شده، بحران‌های واقعی سینما را کار‌شناسی شده مطرح و راه حل آن‌ها را واقعی پیدا نماییم!

بحران‌های سینما بیش از آنکه در داخل سینما خودنمایی نماید، در بیرون از آن بروز و ظهور دارد و تا زمانی که فکری به حال تیراژ تأسف بار کتاب و مطبوعات، سرانه تاسف بار‌تر مطالعه، فقدان کرسی‌های آزاد اندیشی، سیستم معیوب آموزش، درآمد پایین سرانه ملی ایرانیان، نبود قوانین مترقیانه در حوزه فرهنگ و هنر و... نیندیشیم بحران‌های سینما همچنان ادامه دار خواهد بود.

از سوی دیگر نیز فقدان تحلیل درست مشکلات داخلی سینمای ایران توسط متولیان دولتی و سینماگران و ترجیح منافع شخصی بر منافع گروهی نزد خیل عظیم سینماگران نیز مهم‌ترین عامل عدم پیشرفت سینما توسط فعالان سینمایی است و تا این غده چرکین «خودبزرگ بینی» به جای «منافع سینمای ایران» دست از سر سینماگران برندارد، همچنان در بر‌‌ همان پاشنه همیشگی خواهد چرخید و هر سال باید دست به دعا برداریم که سال، سال خوبی برای سینمای ایران باشد!

سال‌هاست آیین سینما رفتن نزد ایرانیان فراموش شده و از نگاه استانداردهای جهانی رتبه ایرانیان جزو پایین‌ترین رتبه مردمانی است که سالانه به سینما مراجعه می‌نمایند (هر هشت سال یک بار) و تا زمانی که به ازای هر ٢۵٠ هزار نفر ـ بر خلاف هر ١٠هزار نفر استاندارد جهانی ـ مردمان ایران زمین سینما داشته باشند، صحبت از سینما در ایران بیش از اندازه غیرواقعی است.

تا زمانی که رگ حیات دو شاخص مهم سینما (تعداد سالن و تعداد مخاطب) به تولید داخلی گره خورده باشد و انحصار مخربِ خودبزرگ بینی تولیدات غیرکیفی داخلی، سیطره‌شان دست از سر سینمای ایران کم نشود، بخشی از مهم‌ترین بحران‌های بی‌شمار سینما درمان نخواهد شد و باز هم باید به جای برنامه ریزی و تدبیر دست به دعا برداریم که شاید سینما در سال ٩۴ سال بهتری که نه حداقل همانند سال ٩٣باشد و از برگشت به سال ٩١ و ٩٢ بناچار در سال ٩۴ به اتفاقات معجزه واری در سینما پناه ببریم.

اعتقاد به دعا و معجزه گویا تنها راه حل‌های بدون نیاز به اندیشیدن در رشد و توسعه سینمای ایران هستند... !

* كارشناس سينما