ناجا و دارایی‌های راهبردی

دکتر علی ثابت

کد خبر: ۴۸۳۸۲۳

تاریخ: ۲۴ اسفند ۱۳۹۳ - ۱۱:۱۷

بسمه تعالی

ناجا و دارایی‌های راهبردی

نیروی انتظامی ج. ا. ا در یک فرایند پر فراز و فرود جدی، ساختاری، کارکردی و هویتی شکل گرفت‌ و اکنون به یک «نهاد» علمی، تخصصی و راهبردی در نظام به ایفای نقش مشغول است.

این نیروی راهبردی با‌ شناختی تخصصی که از خود، محیط و اسناد بالا دستی و تحولات عمیق و ژرف اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و بدنه و لایه‌های اجتماعی جامعه دارد، توانسته به یک مرجع علمی، سیستمی و کار‌شناسی در هیأت نظام کارگزاری ج. ا. ا نقش‌ بی‌بدیلی ‌داشته باشد‌ و به یک معنا، ناجا چند کلید واژه و موضوع راهبردی را به خوبی وجدان سیستمی کرده است؛

۱ـ ناجا به مثابه دستاورد انقلاب اسلامی و نهادی،
۲ـ ریخت‌شناسی و کنشگری و فهم درون متنی تحولات انسانی، اجتماعی و مدیریتی جامعه ایرانی،
۳ـ مفهوم‌شناسی نوین «قدرت»، «سازه قدرت» و مؤلفه‌های آن در جامعه و نحوه مهندسی و مدیرت آن،
۴ـ مفهوم امنیت اجتماعی و عمومی و ارتباط وثیق آن با امنیت ملی کشور،
۵ـ شناخت آسیب‌های اجتماعی، چالش‌های راهبردی نظام (در حوزه امنیت داخلی) و تهدیدات مدرن و پست مدرن اجتماعی و...،
۶ـ درک دقیق و راهبردی از مفهوم امنیت به مثابه محصول مشترک ملی ج. ا. ا،
۷ـ تأکید بر امنیت مردم نهاد به عنوان یکی از مؤلفه‌های قدرتمند امنیت پایدار،
۸ـ  سازمان‌ و هویت بخشی به اندیشه پرسنل ناجا با رویکرد (دانش ـ قدرت) نه (قدرت – دانش)،
۹ـ و رشد اندیشه پرسنل در حوزه کادرسازی مدیران راهبردی درون زا.

از این منظر بحق و بایسته است که ناجا یکی از مصادیق بارز دستاورد‌های انقلاب اسلامی دانسته شود و این دانسته مهم، بایستگی صیانت و حمایت از این نیرو را می‌طلبد. ناجا توانست مردم ـ دانش ـ و سازمان مأموریت خود را طی این سال‌ها در خدمت اهداف راهبردی تولید امنیت و صیانت از آن در منازعه لطیف و کم شدت در محیط تعاملی خود مدیریت ‌و دارایی‌های راهبردی مختلفی را برای نظام تولید کند، از جمله؛

۱ـ هویت مستقل و انقلابی و سازمان دانش بنیان،
۲ـ رویکرد مردم و جامعه پایه در اجرای مأموریت‌های محوله،
۳ـ اعتماد و حسن ظن نظام به ناجا و پرسنل آن با توجه به انتخاب درون سیستمی فرماندهان،
۴ـ ‌و توان و ظرفیت علمی و نرم افزاری ناجا در سطح منطقه غرب آسیا.

این دارایی‌ها همراه منویات مقام معظم رهبری و اهتمام معظم له به ناجا مجموعی دارایی راهبردی ناجا و نظام است که همه مدیران و هیأت رئیسه ناجا باید از این دستاورد، نگهبانی کنند.

چالش‌های پیش روی

۱ـ تداوم و استمرار سیاست‌ها و برنامه‌های کلان راهبردی ناجا، بستگی تام و تمام به نظام بودجه‌بندی کشور دارد، لیکن با توجه به وضعیت اقتصادی کشور، می‌تواند نظام حرکتی این برنامه‌ها را مختل کند‌.

۲ـ فقدان نگاه سیستمی به مقوله «امنیت» در ابعاد مختلف و عدم مسئولیت پذیری و پاسخگویی سایر ارکان و دستگاه‌های مربوطه در این رابطه می‌تواند سر ریز این عدم اهتمام و توجه را برای اجرای مأموریت ناجا متناسب با ظرفیت و توان سازمانی آن مشکل سازد.

۳ـ بی‌توجهی در برنامه‌ریزی (توسعه‌ای) مبتنی بر نگاه سیستمی در حوزه‌های مختلف (اجتماعی فرهنگی و اجتماعی...) باعث افزاش غیر سیستماتیک مأموریت‌های ناجا شود.

۴ـ  عدم مدیریت ادراک و برداشت در حوزه عرضه و تقاضا و نیاز جامعه در راستای «مدل و سبک زندگی و مصرف» می‌تواند کنشگران جامعه را در سطوح مختلف به سمت رفتار هیستریک و نا‌بهنجار (بخشی از جامعه را) تشدید کرده و نتیجه این اقدام میدان عرصه بروز و ظهور کنشگری مجرمانه را به اشکال مختلف (سنتی و مدرن) در جامعه ‌تقویت نماید.
۵ـ  عدم مشارکت ناجا در برنامه‌ریزی‌های راهبردی حاکمیتی به عنوان یکی از مراجع تخصصی.

چند توصیه

۱ـ تقویت بنیه و سازه تفکر و کنش سازمان ناجا بر اساس مدیرت دانش،
۲ـ اهتمام جدی به نیاز و الگوی استاندارد رفتار مبتنی بر نیاز سازمان،
۳ـ توجه و اهتمام ویژه به اصل مشارکت و اقدام مردم نهاد،
۴ـ تقویت کنش ناجا در محیط تعاملی خود،
۵ـ فعال‌سازی دیپلماسی انتظامی (پلیس) در حوزه منطقه غرب آسیا،
۶ـ آموزش و آ‌گاه‌سازی جامعه از طریق رسانه و هنر،
۷ـ  نشر گفتمان ناجا در عرصه‌های مختلف فرهنگی، اجتماعی‌... ،
۸ـ و گزارش دهی تخصصی به جامعه به روش‌های مختلف از جمله برنامه تلویزیونی ویژه ناجا.

والسلام