ردپای پرفسور بالتازار در روستای اکنلو

رد پای پرفسور بالتازار همچنان در روستای اکنلو در 73 کیلومتری کبودراهنگ پابرجاست و با استقرار پایگاه تحقیقاتی بیماری‌های نوپدید و بازپدید علم از این روستا به جهان صادر می‌شود.

کد خبر: ۴۸۳۸۰۹

تاریخ: ۲۴ اسفند ۱۳۹۳ - ۱۰:۲۴

به گزارش فارس از همدان، پروفسور مارسل بالتازار، پزشک و اپیدمیولوژیست فرانسوی بود که سال‌ها در زمینه بیماری طاعون و سایر بیماری‌های عفونی مهم نظیر هاری، تب راجعه، سل، آبله و... در ایران به تحقیق و پژوهش پرداخت.

بالتازار در بین سال‌های 1325 تا 1340 ریاست انستیتو پاستور ایران را به عهده داشت و پس از آن نیز به مدت 13 سال مشاور عالی علمی انستیتو پاستور ایران بود و در پایان عمر خود نیز بخش اپیدمیولوژی انستیتو پاستور پاریس را پایه‌گذاری کرد.

این پروفسور فرانسوی همزمان با طغیان بیماری طاعون در سال 1326 در استان کردستان، تحقیقات دامنه‌داری را برای کنترل طاعون و روشن شدن ابعاد مختلف این بیماری آغاز کرد.

بالتازار با همکاری پزشکان و محققان ایرانی، در سال 1331 پایگاه تحقیقاتی انستیتو پاستور ایران را با کمک خیری به نام جمشید قراگزلو در روستای اکنلو شهرستان کبودراهنگ از توابع استان همدان تأسیس کرد تا انجام مطالعات طاعون با سهولت بیشتری در غرب کشور دنبال شود.

بالتازار توانست با تحقیقاتی که با همکاری همکاران ایرانی خود نظیر دکتر بهمنیار، دکتر شمسا، دکتر سیدیان، دکتر کریمی و کارشناسانی نظیر آقایان حنیفی، خیرالله زاده و .... انجام داد، بیماری طاعون را در منطقه کنترل و مهار کند.

در زمان بالندگی علمی این پایگاه، دانشمندان بین‌المللی زیادی برای انجام تحقیقات مرتبط به ایران آمدند که از آن جمله می‌توان به جانورشناسانی نظیر دکتر گزاویه میزون، دکتر دوگلاس لی و دکتر ایو جین گولون، حشره شناسانی نظیر دکتر ژان ماری کلن و انگل شناسانی نظیر دکتر آلین چابو اشاره کرد که مطالعات وسیعی روی وجوه مختلف بیماری طاعون انجام دادند.

در عین حال دو نشست بین‌المللی سازمان بهداشت جهانی در دهه 40 و 50 شمسی در این پایگاه برگزار شده و متخصصان مربوطه از نقاط مختلف جهان به این سمینار دعوت شدند.

از سال 1391 و در دور جدید فعالیت‌های پایگاه، مرمت 280 متر مربع ساختمان‌های قدیمی انجام شد و ساخت آزمایشگاه‌ها و ساختمان‌های جدید با متراژ حدود 340 متر مربع به پایان رسید.

آزمایشگاه‌های جونده‌شناسی، سرولوژی، مولکولی و کشت، سالن جلسات و میهمان‌سرا (با ظرفیت پذیرش 40 نفر)، بستر مناسبی را برای تحقیق و آموزش در این منطقه از کشور فراهم کرده است.

این پایگاه تحقیقاتی در سال 1393 موفق به کسب مرجعیت برای تشخیص بیماری‌های طاعون، تولارمی و تب کیو شد و در عین حال مطالعاتی را در زمینه پایش سایر بیماری‌های نوپدید و بازپدید انجام می‌دهد.

بر این اساس خبرنگاران خبرگزاری فارس با حضور در روستای اکنلو بر آن شدند از نزدیک با فعالیت این روزهای پایگاه تحقیقاتی انستیتو پاستور ایران بیشتر آشنا شوند.

در این دیدار دکتر احسان مصطفوی، رئیس پایگاه، که امروزه به نام پایگاه تحقیقاتی بیماری‌های نوپدید و بازپدید شناخته می‌شود، اظهار کرد: با فعال شدن مجدد پایگاه از سال 89، هر ساله این منطقه و مناطق مختلف کشور مورد پایش برای بیماری‌های نوپدید و بازپدیدی نظیر طاعون، تولارمی و تب کیو قرار گرفته و نمونه‌ها به این پایگاه برای بررسی ارسال می‌شوند.

وی با بیان اینکه تحقیقات در این پایگاه هم بر روی نمونه‌های انسانی و هم حیوانی انجام می‌شود، افزود: در سال‌های اوج فعالیت‌های پایگاه، سالانه بالغ بر هزاران جونده در این منطقه مورد پایش نظیر بیماری‌های مشترک انسان و حیوان و به طور خاص طاعون قرار می‌گرفته‌اند.

رئیس پایگاه تحقیقاتی انیستیتوپاستور اکنلو اظهار کرد: در حال حاضر علاوه بر ادامه تحقیقات، دوره‌های آموزشی ملی مرتبط نیز در این پایگاه برگزار می شود.

وی ادامه داد: در سال 1392، سه دوره کارگاه آموزشی و در سال 1393 یک دوره کارگاه آموزشی ویژه مدیران و کارشناسان استان‌های مختلف کشور در این پایگاه برگزار شده که در این دوره‌ها در کل 110 نفر از 40 دانشگاه علوم پزشکی کشور آموزش‌های پیش‌بینی شده را گذرانده‌اند.

مصطفوی یادآور شد: علاوه بر این دانشجویان دانشگاه‌های علوم پزشکی تهران و دانشگاه‌های مشهد، همدان و انستیتوپاستور ایران نیز در قالب شرکت در کارگاه‌ها یا برنامه‌های کارآموزی، آموزش‌های لازم را در این پایگاه فرا می‌گیرند.

وی خاطرنشان کرد: طی سال‌های 1390 تا 1393 ، 75 دانشجو از برنامه‌های آموزشی پایگاه استفاده کرده‌اند.

رئیس پایگاه تحقیقاتی بیماری‌های نوپدید و بازپدید به فعالیت‌های پژوهشی پایگاه با سایر مراکز علمی و تحقیقاتی مرتبط در داخل و خارج از کشور اشاره کرد و گفت: این همکاری‌ها در قالب تدوین و همکاری در اجرای طرح‌های پژوهشی کشوری، چاپ و ارائه نتایج تحقیقات انجام شده در قالب کتاب، مقاله، گزارش و خلاصه مقالات کنگره‌ها برای توسعه فعالیت‌ها و انجام طرح‌های مشترک است.

وی بیان داشت: طی فعالیت 60 ساله پایگاه، مطالعات و تحقیقات فراوانی به محوریت این مرکز تحقیقاتی پایه‌ریزی و اجرا شده که نتایج تعدادی از این تحقیقات در قالب 19 کتاب و صدها مقاله علمی به زبان‌های فارسی، انگلیسی یا فرانسوی به نگارش درآمده است.

مصطفوی با بیان اینکه این آزمایشگاه به عنوان آزمایشگاه مرجع کشوری تشخیصی سه بیماری تب کیو، تولارمی و طاعون است، افزود: در حال حاضر هر نوع نمونه مشکوک بالینی این سه بیماری از اقصی نقاط کشور به این مرکز ارسال شده و مورد بررسی قرار می‌گیرد.

وی با بیان اینکه این پایگاه تحقیقاتی، به عنوان نخستین آزمایشگاه مرجع کشوری در خارج از تهران موفق به کسب مرجعیت شده، اظهار کرد: این مرکز با دانشگاه فردوسی مشهد، دانشگاه تهران، انستیتو پاستور پاریس، انستیتو پاستور ماداگاسکار، دانشگاه اسلو (نروژ) و دانشگاه مارسی (فرانسه) همکاری علمی دارد.

رئیس پایگاه تحقیقاتی بیماری‌های نوپدید و بازپدید ضمن تشکر از همراهی و پشتیبانی مسئولان انستیتو پاستور ایران، مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر و دانشگاه علوم پزشکی همدان در زمینه‌سازی احیای دوباره این پایگاه خاطرنشان کرد: از همراهی کارشناسان پایگاه کمال تشکر را دارم زیرا اعتلای علمی پایگاه بدون تلاش‌های آن‌ها میسر نبود.

وی از مسئولان استانی و کشوری درخواست کرد تا در صورت امکان برنامه آسفالت جاده دسترسی به پایگاه به طول تقریباً دو کیلومتر را در برنامه و اولویت کاری خود قرار دهند تا ضمن سهولت رفت و آمد برای اهالی روستای اکنلو، فعالیت‌های ملی و بین‌المللی پایگاه با سرعت بیشتری دنبال شود.

رئیس میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری کبودراهنگ نیز گفت: در حال حاضر این مرکز زیر نظر انستیتو پاستور کشور فعالیت می‌کند.

مهدی غلامی افزود: مقرر شده با انستیتو پاستور اکنلو همکاری‌هایی مبنی بر ایجاد موزه‌ای در جنب این مرکز داشته باشیم تا وسایل‌های آزمایشگاه دوران پرفسور بالتازار در آن نگهداری شود.

وی اضافه کرد: در حال حاضر برای ایجاد موزه فرهنگی ـ پزشکی برای نگهداری وسایل‌های آزمایشگاه دکتر بالتازار برای بازدید عموم، در حال رایزنی هستیم.

عضو شورای روستای اکنلو نیز با بیان اینکه سال‌های دور اینجا کشت و کار زیاد بود و همین باعث شده نام اینجا «اکنلو» به معنای «کشت و کار» زیاد نامگذاری شود، افزود: در این روستا 2 هزار نفر جمعیت با 650 خانوار زندگی می‌کنند که اکثریت به کشت گندم مشغول هستند.

علیرضا نوری با اشاره به وجود مرکز آزمایشگاهی پرفسور بالتازار در این روستا خاطرنشان کرد: 50 سال پیش بیماری طاعون در این روستا رایج شد که به خاطر آن بیماری پرفسور در این روستا حاضر شد تا ضمن ریشه‌یابی آن درمان آن را بیابد.

وی خاطرنشان کرد: آزمایشگاه تحقیقاتی بالتازار بازسازی شده اما هنوز آماده بازدید همه افراد نیست بلکه باید این بازدیدها با هماهنگی صورت گیرد.

عضو شورای روستای اکنلو با تأکید بر اینکه این مرکز در گردشگری اکنلو اثر دارد، افزود: ساخت موزه آن می‌تواند در توسعه گردشگری اثرگذار باشد.

وی با بیان اینکه اعتباراتی برای این مرکز هزینه شده است، اظهار کرد: روستای اکنلو هدف گردشگری است و باغات انگور آن نیز قابلیت زیادی در جذب گردشگر دارد.

در این مرکز، تحقیقات مختلف دانشگاهی از قبیل طرح‌های پژوهشی جونده‌شناسی، حشره‌شناسی و مطالعه بیماری‌های نوپدید و بازپدید مشترک بین انسان و حیوان مورد مطالعه قرار می‌گیرد اما نام پرفسور بالتازار آزمایشگاه این مرکز را آوازه جهانیان کرده است.