فراوانی ترامادول مثل نقل‌ونبات!

قرصی را مقابلم می‌گذارد و می‌گوید این متادون نیست آن را که نمی‌توان راحت پیدا کرد فقط بعضی داروخانه‌ها دارند اما همان کار را می‌کند. به اسمش نگاه می‌اندازم متوجه می‌شوم که ترامادول است

کد خبر: ۴۸۲۷۵۷

تاریخ: ۲۰ اسفند ۱۳۹۳ - ۰۷:۴۶

اعتیاد همواره یکی از بزرگ‌ترین مشکلات مردم به ویژه جوانان بوده است. در سال‌های اخیر اعتیاد از شکل سنتی و گیاهان طبیعی مثل خشخاش و تریاک به شکل اعتیاد به مواد شیمیایی به‌ویژه شیشه تغییر کرده است. امروزه موج مصرف مواد مخدر شیمیایی در جوانان بحرانی جدی است. با اینکه دسترسی به انواع مواد مخدر در سطح شهر کار سختی نیست، برخی از جوانان حتی برای استفاده از نوعی مخدر شیمیایی لازم نیست زحمت پیداکردن ساقی محل را به خود بدهند بلکه با مراجعه به نزدیک‌ترین داروخانه می‌توانند قرص‌ها مخدر به‌ویژه ترامادول را خریداری کنند. این قرص‌ها گرچه مصرف دارویی دارند و برای بیماران نیازمند توسط پزشک مربوطه تجویز می‌شوند اما برای کسانی که نیازی به آن ندارند، اعتیادآور است.

به گزارش آرمان، چندی پیش اعلام شد با حاملان متادون و ترامادول برخورد می‌شود اما، باز هم در داروخانه‌های بسیاری به‌راحتی یک بسته استامینوفن یا قرص سرماخوردگی به فروش می‌رسد. طبق خبرهای رسیده از این پس با حاملان متادون و ترامادول برخوردی جدی‌تر خواهد شد. در همین راستا قائم‌مقام دبیرکل ستاد مبارزه با موادمخدر از سازمان غذا و دارو خواسته هرچه‌سریع‌تر ترامادول را از فهرست دارویی ایران حذف کنند. این در حالی است که آمارها از افزایش ۱۱درصدی مصرف ترامادول بین دانشجویان دختر خبر می‌دهد.

سعید صفاتیان، رئیس کارگروه کاهش تقاضا در کمیته مستقل مبارزه با موادمخدر مجمع‌تشخیص‌مصلحت‌نظام، با اعلام خبر تصویب فهرست داروهای حاوی مخدر در مجمع گفت: از این پس مطابق با قانون مجازات حاملان موادمخدر تعیین می‌شود. تا پیش از این با حاملان و قاچاقچیان این قرص‌ها براساس ماده40 برخورد می‌شد، که مجازات آن خفیف بود، اما تشدید مصرف ترامادول و قاچاق آن ضرورت افزایش مجازات‌ها را ایجاد کرد و بر این ‌اساس مجازات‌های جدید براساس ماده پنج  قانون مبارزه با موادمخدر برای این افراد وضع می‌شود. به گفته او طبق توصیه هیات‌بین‌المللی، هروئین در بخش اول فهرست و تریاک در بخش دوم قرار می‌گیرد. نباید جرم حمل تمام مخدرها یکسان باشد و حتما باید جرم حمل حشیش با هروئین یا متادون تفاوت داشته باشد که براین‌اساس وزارت بهداشت نیز فهرست خود را به سه‌بخش تقسیم کرده است. وی درمورد چگونگی تقسیم‌بندی فهرست به سه‌بخش، گفت: در بخش نخست مخدرهایی قرار گرفته‌اند که سوء‌مصرف آنها زیاد است، یعنی با یک‌بار مصرف فرد به آنها وابسته می‌شود. در این بخش هروئین، کوکائین، شیشه، ال‌اس‌دی و انواع آمفتامین‌ها قرار می‌گیرند که هیچ‌گونه کاربرد دارویی و درمانی ندارند و پزشک هیچ‌گاه استفاده از آنها را توصیه نمی‌کند.

او تاکید کرد: جرم مخدرهایی که در بخش‌اول آمده‌اند، بسیار سنگین است و مطابق ماده 8  قانون مبارزه با موادمخدر با آنها برخورد می‌شود؛ برای مثال حمل 30 گرم هروئین مجازات اعدام دارد و حمل بیش از یک‌گرم هروئین به زندان می‌انجامد.  او با بیان اینکه بیشترین میزان مخدرها و روان‌گردان‌ها در بخش نخست قرار می‌گیرند، گفت: بخش دوم مخدرهایی را شامل می‌شود که قابلیت سوء‌مصرفشان نسبت به فهرست بخش‌اول کمتر است و در بعضی موارد با تایید وزارت بهداشت، کاربرد دارویی دارند. این مخدرها شامل تریاک، حشیش و شربت تریاک می‌شود که در بعضی موارد وزارت بهداشت اجازه استفاده از آنها را می‌دهد. در این بخش با فروشندگان این مواد براساس ماده 4 با مصرف‌کنندگان براساس ماده5 برخورد می‌شود.

صفاتیان درمورد بخش سوم فهرست داروهای حاوی مخدر گفت: این بخش بیشتر شامل قرص‌هایی می‌شود که از طریق داروخانه‌ها و با نسخه به فروش می‌رسد، مانند متادون، ترامادول، ‌کودئین و بوپرنورفین؛ که جرم آنها براساس ماده پنج  قانون مبارزه با موادمخدر تعیین می‌شود. طبق ماده پنجم قانون مبارزه با مواد مخدر فرد متحمل جریمه نقدی و ضربه شلاق خواهد شد که به فراخور میزانی از دارو که به همراه دارد این جریمه متغیر خواهد بود. درحالی که مهدی بخشایش، مدیر پخش سها هلال سازمان تداركات پزشكی جمعیت هلال‌احمر تاکید دارد داروخانه‌های هلال‌احمر بدون نسخه پزشك حق فروش داروی متادون را ندارند؛ اما با این حال این دارو در بسیاری از داروخانه‌ها به‌راحتی به فروش می‌رسد.مهدی بخشایش ضمن تاکید بر اینکه متادون برای افراد عادی اصلا نباید تجویز شود، می‌گوید: داروی متادون به عنوان دارویی برای ترك اعتیاد معتادان مورد استفاده قرار می‌گیرد و هیچ داروخانه‌ای به هیچ عنوان حق فروش آن را بدون نسخه پزشك ندارند. داروخانه‌های جمعیت هلال‌احمر نیز بر اساس قانون و مصوبه وزارت بهداشت، حق فروش داروی متادون بدون نسخه پزشك را ندارند.

ژلوفن برای تسکین درد کافیست!

وارد یکی از داروخانه‌های تهران می‌شوم و می‌گویم متادون می‌خواهم. از من می‌پرسد معتادی؟! پاسخ منفی می‌دهم و می‌گویم فقط خیلی درد دارم. می‌خواهد کمی صبر کنم. پس از چند دقیقه بازمی‌گردد. قرصی را مقابلم می‌گذارد و می‌گوید این متادون نیست آن را که نمی‌توان راحت پیدا کرد فقط بعضی داروخانه‌ها دارند اما همان کار را می‌کند. به اسمش نگاه می‌اندازم متوجه می‌شوم که ترامادول است؛ می‌گویم شنیده بودم فروش این دارو هم ممنوع است. می‌خندد و می‌گوید: خیلی چیزها ممنوع است! اما هنوز این را می‌شود پیدا کرد، متادون است که پیدا نمی‌شود.

مسئول داروخانه بعدی اما هر چه درد را بهانه می‌کنم، حاضر نمی‌شود ترامادول در اختیارم بگذارد. برایم ژلوفن می‌آورد و می‌گوید همین برای تسکین هر دردی کفایت می‌کند. می‌پرسم ولی همه داروخانه‌ها قرصی را که من می‌خواهم می‌فروشند شما ندارید چرا نمی‌گویید ندارم! اما پیرمرد در جوابم می‌گوید: دارم اما تا پزشک تجویز نکند نمی‌دهم. بچه‌ خودم می‌خورد می‌دیدم که چقدر به آن وابسته شده! اعتیاد شوخی نیست دخترجان، اگر درد داری همین ژلوفن کارت را راه می‌اندازد، ضرر چندانی هم ندارد. در چند داروخانه دیگر هم وضع همین است همه می‌دانند فروش این دارو بدون نسخه پزشک ممنوع است اما فقط تعدادی از فروش آن بدون نسخه ممانعت می‌کنند. اما ظاهرا متادون به‌راحتی پیدا نمی‌شود و فقط در تعدادی داروخانه در شمال شهر می‌توان آن را پیدا کرد.

تولید داروی ترامادول نسبت به تجویزش زیاد است

فرید براتی‌سده، مدیر سابق پیشگیری و درمان اعتیاد بهزیستی درباره فروش آزاد متادون و ترامادول می‌گوید: این دو کاملا متفاوت است؛ فروش متادون در داروخانه‌ها تقریبا باید غیرممکن باشد و اینکه می‌گویید می‌توان پیدا کرد واقعا عجیب است چون این دارو فقط از طریق مراکز ترک اعتیاد در اختیار معتادان درحال ترک قرار می‌گیرد؛ اینکه چطور این داروها به بیرون درز پیدا می‌کند و قاچاق می‌شود را باید نهادهای مختلفی پاسخگو باشند؛ از وزارت بهداشت و دانشگاه‌های تولید دارو گرفته تا دادستانی؛ همان‌طور که می‌دانید داروی متادون زیر نظر دادستانی تولید می‌شود و اگر هم برای بیماری تجویز شود باید اجازه‌اش را دادستانی صادر کند. اما ترامادول داروی مسکن است که خاصیت ضد درد دارد و چون گاهی تجویز می‌شود در داروخانه‌ها موجود است؛ این دارو به خاطر وابستگی‌ای که در فرد ایجاد می‌کند غالبا توسط پزشکان به ندرت تجویز می‌شود و اولین نکته‌ای که باید به آن توجه داشت این است که چرا این دارو با وجود اینکه نیاز به آن کم است تا این حد تولید می‌شود؟! وزارت بهداشت باید روی این تولید نظارت کند. او با اشاره به اینکه این احتمال وجود دارد که این دارو تولید شود و از کشور خارج شود؛ می‌گوید: البته این فقط یک احتمال است اما قابل بررسی است؛ این دارو با توجه به اینکه کاربرد چندانی در کشور ندارد از کشور خارج می‌شود و بعد توسط قاچاقچیان دوباره وارد می‌شود و قطعا ناظر بر تمام اینها باید وزارت بهداشت باشد.