نگاه شما: بهار قرآن؛ در زمستان شهر اولین ها

بخش «نگاه شما» برای ارائه و معرفی «نگاه» مخاطبان «تابناک» به همه موضوعات است. هر مخاطب «تابناک» می‌تواند با مد نظر قرار دادن شرایط همکاری با این بخش، «نگاه» خود را ارسال کند تا در معرض دید و داوری دیگر مخاطبان قرار گیرد.

کد خبر: ۴۷۹۸۱۳

تاریخ: ۱۰ اسفند ۱۳۹۳ - ۱۶:۳۲

موسی کاظم زاده: این روزها تبریز در زمستانی سرد، میزبان عاشقانی است که در عظیم‌ترین فستیوال معنوی کشورمان ایران گردهم آمده‌اند، تا اینکه به جهانیان ثابت کنند قرآن کریم این کتاب مقدس آسمانی در نزد مسلمانان از جایگاه ویژه‌ای برخوردار بوده و از زمان وحی بر حضرت محمد(ص) تا به امروز به عنوان منشور هدایت بشر به سوی سعادت و بهروزی بوده و خواهد بود.

* قرآن کریم تمام دار و ندار ماست

جامعه قرآنی در سی‌ و هفتمین دوره مسابقات سراسری قرآن کریم در نخستین پایتخت تشیع جهان اسلام جمع شده‌اند، تا اینکه به انسان‌ها در سراسر دنیا یادآور کنند که این کتاب الهی، تمام دار و ندار ماست که با گذشت بیش از 1400 سال از نزول آن این کتاب مقدس همچنان به عنوان جامع حقایق اولین و آخرین مطرح بوده و برای همه انسان‌ها به عنوان کامل‌ترین و جامع‏ترین پیام الهى، شفاف‌ترین حق و حقوق، خوشبختى و رستگارى را نوید داده و هدف از نزول آن نجات جاودانی آدمیان از غوطه‌ور شدن در دنیای مادی و دعوت به سوی حق تعالی بوده است.

با این وصف، خداوند خود در قرآن در مورد اهمیت و عظمت قرآن می‎فرماید: «لَوْ أَنزَلْنَا هَذَا الْقُرْآنَ عَلَى جَبَلٍ لَّرَأَیْتَهُ خَاشِعًا مُّتَصَدِّعًا مِّنْ خَشْیَةِ اللَّهِ وَتِلْکَ الْأَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ یَتَفَکَّرُونَ؛ اگر این قرآن را بر کوهى فرومى‏فرستادیم یقینا آن (کوه) را از بیم خدا فروتن (و) از هم ‏پاشیده مى‏دیدى و این مثل‌ها را براى مردم مى‏زنیم باشد که آنان بیندیشند. آیه 21 سوره الحشر». و یا درجای دیگری می‌فرماید: «قُل لَّئِنِ اجْتَمَعَتِ الإِنسُ وَالْجِنُّ عَلَى أَن یَأْتُواْ بِمِثْلِ هَذَا الْقُرْآنِ لاَ یَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَلَوْ کَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِیرًا؛ بگو اگر انس و جن گرد آیند تا نظیر این قرآن را بیاورند مانند آن را نخواهند آورد هرچند برخى از آن‌ها پشتیبان برخى (دیگر) باشند. آیه 88 سوره الإسراء».

بنابراین آنچه در این زمینه اهمیت دارد اینکه، قرآن کریم، کتاب راهنمای بشر، با نزول تدریجی در طول مدت 23 سال با یک سبک خاص از زمان نزول آن تا کنون منشا خیرات و برکات الهی بر انسان ها بوده و هست. بطوری که تدبر و تامل در قرآن و  بهره گرفتن از آیات آن از مهم ترین تاکیداتی است که هم در خود قرآن و هم از قول پیامبراکرم(ص) و ائمه معصومین (ع) بدان اشاره و سفارش بسیار شده است.

* قرآن، سفره بیکران الهی

نا گفته نماند، متأسفانه باید این واقعیت تلخ را بپذیریم که در حال حاضر این کتاب الهی و جامعه قرآنی در جامعه ما مورد کم‌مهری و کم‌توجهی، واقع شده و از این سفره بیکران الهی آنگونه که شایسته است، بهره برده نمی‌شود و قرآن و جامعه قرآنی همچنان در مهجوریت است.

از این رو به نظر می‌رسد، برای توسعه و ترویج فرهنگ قرآنی در جوامع بشری، به حضور جامعه قرآنی فعال و تاثیرگذار با رویکرد دفاع از حریم قرآن، اهل بیت(ع) و ولایت مطلقه فقیه نیاز داریم که با بصیرت‌افزایی و هدایتگری درست، جوامع بشری و به ویژه مسلمانان را برای بهرمندی بیشتر از این سفره بیکران الهی دعوت کنند و اینکه قرآن کریم، کتابی الهی است که در صورت تمسک بدان در کنار عترت گرامی نبی اکرم اسلام (ص) انسان را در صراط مستقیم حق، کمال و سعادت نگه داشته و چنگ زدن به این ریسمان محکم الهی، مانع از بروز هر گونه انحراف و کج روی در جامعه می‌شود.

قریب به یقین برگزاری مسابقات مختلف قرآنی چون سی‌ و هفتمین دوره مسابقات سراسری قرآن کریم با این حجم و عظمت در سطح استان‌ها و شهرستان‌ها و به خصوص برگزاری و نشست محافل انس با این کتب الهی در سطح ملی، منطقه‌ای و حتی جهانی می‌تواند دستاوردها و برکات زیادی برای انسان‌ها داشته باشد، چراکه با عزم ملی است که می‌توان گام‌های موثری را در راستای تحقق اندیشه‌های معمار بزرگ انقلاب اسلامی و رهنمودهای مقام معظم رهبری در خصوص توسعه فرهنگ قرآنی و تقویت و گسترش انس با قرآن کریم در اقشار مختلف جامعه برداشت.

* ضرورت توجه به نیاز مخاطبان جامعه

بر همین اساس، بررسی و کنکاش نحوه و چگونگی برگزاری سی و شش دوره این نوع مسابقات و همچنین مطالعه و استخراج دستاوردهای این محافل انس با قرآن کریم در سطوح مختلف از سوی اساتید برجسته، دست‌اندرکارن و کارشناسان این عرصه در جامعه احساس می‌شود.
مهمترین مسئله‌ای که درباره برگزاری این نوع مسابقات، توسط شرکت‌کنندگان و کارشناسان این حوزه مطرح می شود، تقلید و الگوبرداری از سایر دوره‌های مسابقات قبلی بوده است که بدون توجه به نیازهای مخاطبان و زیر ساختارهای فرهنگی و اجتماعی و به بیان دیگر عدم آگاهی به نیازهای ملی، محلی و منطقه‌ای برگزار می‌شود. حال این پرسش مطرح است که چرا متولیان و دست‎اندرکان این حوزه، با این همه از اصول حرفه‌ای خویش غافل شده‌اند؟

همچنین در این راستا، بزرگان و کارشناسان دینی ما مسلمانان معتقد هستند، مسلمانان در گذشته با قرآن پیوند ویژه‌ای داشته‌اند و با تدبر و تحقیق در تفاسیر این کتب الهی، آقای دنیا بودند ولی متاسفانه از زمانی که جامعه اسلامی قرآن را تنها به عنوان تبرک و زینت در تاقچه‌های اتاق خود نهاده، و به دستورات الهی و آسمانی آن پشت کردند، اسیر و برده استمارگران شده‌اند.
به هر حال، سوال مهمی که امروزه ذهن بیش از یک میلیارد و پانصد میلیون مسلمان را به خود مشغول کرده، اینکه علت عقب ماندگی مسلمانان در سده‌های اخیر چیست و چرا مسلمانان گرفتار سلطه غرب و شرق شده‌اند و راه چاره در این زمینه چیست. در واقع، علت گرفتاری مسلمانان در عصر حاضر چیست، چرا ما مسلمانان عقب ماندیم و غربی‌ها پیشرفت کردند و ضرورت شناخت و عمل به قرآن در جامعه ما چیست.

* در جامعه اسلامی همگان بايد قرآنی باشند

نکته دیگر اینکه در جامعه اسلامی همگان باید قرآنی باشند. به نطر می‌آید از جمله علت مهجوریت جامعه قرآنی در نظام اسلامی را کم‌توجهی به ظرفیت وحدت‌بخش قرآن مجید، ضعف قانونی در بحث اجرای برنامه‌های قرآنی، نداشتن برنامه‌ریزی صحیح در زمینه فعالیت‌های قرآنی، نداشتن استراتژی حرکت، جدا دانستن جامعه قرآنی از دیگران، فعالیت جداگانه و جزیره‌ای سازمان‌ها و نهادها، عدم ساماندهی مناسب، یکپارچه و هدفمند فعالیت‌های قرآنی، جای خالی جامعه قرآنی در بسیاری از عرصه‌های اجتماعی و سیاسی، کمبود اعتبار و هزینه در این راه، عدم نیازسنجی از سوی مسئولان و فعالان قرآنی، پیگیری اهداف کوتاه مدت، نگاه سطحی به آیات و مفاهیم قرآنی، نبود نیروی انسانی کافی، نداشتن انسجام و همگرایی مؤثر و مثبت بین جامعه قرآنی و .... باید جستجو کرد.

از این رو، سوالات مهم و تعیین کننده‌ای برای رسیدن به جامعه‌سازی قرآنی مطرح بوده که در صورت پرداخت متولیان می‌توان به اهداف تعیین شده رسید. در این راستا سوالاتی چون، چگونگی نقش جامعه قرآنی در تحولات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی کشور مطرح بوده و اینکه آیا جای خالی جامعه قرآنی در بسیاری از عرصه‌های اجتماعی و سیاسی که می‌توانند اثرگذار باشند حس نمی‌شود؟

و در ادامه پرداخت به این مسئله که نقش جامعه قرآنی در بصیرت‌دهی و آگاهی بخشی به جامعه باید چگونه باشد و به بیان دیگر، آسیب‌‌ها و راهکارهای اجرایی حضور بیشتر جامعه قرآنی در عرصه‌های اجتماعی و سیاسی باید چگونه باشد؟ حافظان، قاریان، مؤسسات و تشکل‌ها قرآنی روی هم رفته چه میزان در تحولات کشور تأثیرگذار هستند؟ آیا ساماندهی مناسب، یکپارچه و هدفمند در تمامی مراحل جامعه قرآنی وجود دارد؟ شاخصه‌‌های جامعه قرآنی با بصیرت و هدایتگر چیست؟

همچنین سوالات دیگری از این قبیل که آیا فعالان شاخص قرآنی مرجعیت فرهنگی و فکری در بین عموم مردم دارند؟ جامعه قرآنی بی‌‌تفاوت به سیاست و اجتماع چگونه شکل می گیرد؟
آیا افراد شاخص فعال قرآنی از تمامی ظرفیت‌های دفاع از معارف قرآن و مکتب اهل بیت(ع) در شرایط روز جامعه بهره کافی می‌برند؟ چرا هزاران ضابطه، سیستم، حساب و کتاب برای فعالیت‌های قرآنی است، چرا جامعه قرآنی در کنار یکدیگر در تحولات اجتماعی و سیاسی دیده نمی‌شود؟ و در نهایت، نقاط قوت و ضعف عملکرد فعالان قرآنی در جامعه چیست؟ و بسیاری از سوالات دیگر...

از این رو، متولیان و فعالان عرصه دینی و مذهبی در پاسخ به این پرسش‌ها، بررسی عملکرد و رسالت جامعه قرآنی در عرصه‌های مختلف و به ‌ویژه تبیین جایگاه فعالان قرآنی در دوره کنونی است که می‌توانند ضمن شناخت نقاط قوت و ضعف عملکرد فعالان قرآنی و آسیب‌‌ها، راهکارهای اجرایی حضور بیشتر جامعه قرآنی در عرصه‌های مختلف فرهنگی، اجتماعی و سیاسی در جامعه اسلامی و به خصوص کشورمان را فراهم کنند.