سالمندی زنانه شده است

این تصور غلط است که سالمندان را تنها و بیمار و مهجور در گوشه‌ای از اتاق یا در مراکز نگهداری از سالمندان نشان دهیم و این دیدگاه در جامعه از طریق نگرش‌های عمومی در رسانه‌ها دامن زده می‌شود.

کد خبر: ۴۷۱۹۳۱

تاریخ: ۱۳ بهمن ۱۳۹۳ - ۰۸:۰۴

با شنیدن نام سالمند ذهن‌مان می‌رود به سمت آسایشگاه‌ها و مراکز نگهداری از سالمندان و در حالت خوشبینانه‌تر به پیرمردانی فکرمی‌کنیم که روی نیمکت پارک‌ها نشسته‌اند و از هر دری با هم گپ می‌زنند یا پیرزنانی را تصور می‌کنیم که به توصیه پزشکشان مجبور به پیاده روی شده‌اند و اگر پای درددلشان بنشینی از ترس زمین‌گیر شدن و خشک شدن دست و پایشان مجبور به راه رفتن شده‌اند وگرنه ترجیح‌شان این است که درخانه بمانند وهر وقت دلشان گرفت صندلی‌شان را در کوچه بگذارند و به رفت‌وآمد مردم و اتومبیل‌ها خیره شوند اما، در این گزارش ردپایی از مراکز و آسایشگاه‌های نگهداری از سالمندان نیست. سالمند که باشی دلت هم کوچک می‌شود. به هر دلیل کوچکی بهانه می‌گیری و دلت می‌شکند و چاره‌ای نداری که برای از یاد بردن غم‌ها و غصه‌های کوچک به پارک‌های محله بروی مانند همین صفورا میلانی 74 ساله که اصرار می‌کند نامش را با پسوند سادات بنویسیم چرا که همسایه‌های محله خیابان خوش او را با نام سادات خانم می‌شناسند.

به گزارش آرمان، او با اشاره به اینکه در خانه خودش همراه عروس‌ها و نوه‌هایش زندگی می‌کند، می‌گوید: زندگی کردن در کنار کسانی که زبان تو را نمی‌فهمند سخت است. عروس‌هایم هرکدام اعتقادات خاص خود را دارند و باهم نمی‌سازند و این مشکل درنهایت به من منتقل می‌شود اما نمی‌توانم کاری کنم چون دست و بال پسرانم تنگ است و اگر از خانه پدری خود بروند، نمی‌توانند کرایه‌های سنگین را پرداخت کنند.

سادات‌خانم برای روزهای رفته که همسرش زنده بود دلش تنگ می‌شود و می‌گوید: آن روزها احترام و قدردانی‌ و مهربانی بود اما امروز هیچکس حرمت نگه نمی‌دارد.

محمود فرجی مرد 70 ساله‌ای است که در خانه دخترش زندگی می‌کند. روی صندلی دیگری از پارک نشسته و سرش را در یقه پالتوی خاکستری‌اش پنهان کرده، می‌گوید: خوب نیست همیشه مزاحم دخترم و خانواده‌اش بشوم همین که لطف کرده و درخانه قدیمی‌اش یک اتاق به من داده و غذایم رامی‌دهد خدا را شکرمی‌کنم. فرجی بازنشسته است و همه حقوقش را به دخترش می‌دهد تا از او نگهداری کند. او با آه بلندی می‌گوید: کاش خانمم زنده بود وقتی رفت همه زندگی ما به هم خورد.

حجت‌ا... مروتی، سالمند دیگری است که وضع مالی خوبی دارد اما با رفتن فرزندانش به خارج تنها مانده و عصرها را در پارک می‌گذراند و با دوستانش شطرنج بازی می‌کند. او می‌گوید: زندگی زمانی سخت می‌شود که تنها بمانی و همسر و فرزندانت در کنارت نباشند.  مروتی سالمندی را یک نعمت می‌داند و می‌گوید: ما می‌توانیم تجربه‌های خود را در اختیار جوانان بگذاریم اما هم جامعه و سازمان‌ها و هم جوان‌ها استقبال نمی‌کنند.

در منابع علمی کشورهای مختلف و براساس تقسیم‌بندی صندوق ملی سازمان ملل متحد شروع سالمندی از 60‌سالگی و سن بازنشستگی است براساس این تقسیم‌بندی افراد 60 تا 75 سال سالمند، از 76 تا 90 سال سالمند پیر و از 90 سال به بالا سالمندان خیلی پیر هستند. براین اساس اگر سالمندی را با توجه به سن حساب کنیم، جمعیت کشور ما به سرعت رو به سالمندی می‌رود.

رئیس شورای ملی سالمندان با بیان این مطلب به «آرمان» می‌گوید: پس از انقلاب و به ویژه در دو دهه گذشته نرخ زادآوری بسیار کم بود اما از دو سال گذشته با توجه به سیاستگذاری‌های جمعیتی، کمی افزایش داشته است و از آن طرف با توجه به گسترده شدن بهداشت و امید به زندگی  عمر افراد بیشتر شده و به تعداد سالمندان اضافه شده است.با یک نگاه اجمالی به آمار جمعیت سالمندان بالای 60 سال در سال 1370 (5/8) درصد بود و 5 سال بعد در سال  1375 به (6/6) درصد رسید و در سال 1390 این رقم به(19/8) افزایش یافت. با این رشد در سال 1420- یعنی کمی بعد از برنامه چشم‌انداز- بیش از12 میلیون و 50 هزار نفر سالمند خواهیم داشت. فرید براتی‌سده با اشاره به اینکه سالمندان نیازهای ویژه‌ای دارند و نیازمند خدمات بیشتری هستند، می‌گوید: برخی از خانواده‌ها به دلیل تغییر در سبک زندگی تنهاتر شده‌اند و خانواده ترجیح می‌دهد که آنها را به مراکز نگهداری از سالمندان بسپارد که نگهداری درمراکز هم مشکلات خاص خود را دارد.

سالمندی زنانه شده است

واقعیت این است که زنان در کشور بیشتر از مردان به سن سالمندی می‌رسند و این نشان از امید به زندگی و رعایت بهداشت و سلامت است. براتی با بیان این مطلب می‌گوید: بر اساس آمار در سال 90 مردان سالمند 97 /7 درصد بودند و تعداد زنان سالمند 42/ 8 درصد بوده است. این روانشناس تاکید می‌کند‌: در بررسی‌های اخیر مشاهده می‌شود که سن سالمندی در زنان دو سال کاهش پیدا کرده و زنان در 58 سالگی به سالمندی می‌رسند که از عوامل این سالمندی زودرس می‌توان به بیماری‌ها، افسردگی در زنان و مشکلات زندگی اشاره کرد.

به شکل جدی برای سالمندان برنامه‌ریزی نشده است

این تصور غلط است که سالمندان را تنها و بیمار و مهجور در گوشه‌ای از اتاق یا در مراکز نگهداری از سالمندان نشان دهیم و این دیدگاه در جامعه از طریق نگرش‌های عمومی در رسانه‌ها دامن زده می‌شود. براتی با بیان این مطلب می‌گوید: البته برخی از دستگاه‌های دولتی و سازمان‌ها هم بدشان نمی‌آید خودشان را با برنامه‌های دیگر سرگرم کنند و برنامه‌ای برای سالمندان نداشته باشند. در قانون به‌کارگیری بازنشستگان ممنوع است اما بسیاری از بازنشستگان توانایی کار کردن را دارند و می‌توان از پتانسیل آنها برای انجام برنامه‌ها استفاده کرد فقط باید به نیازهای خاص و توانایی‌های مثبت سالمندان توجه و برایشان برنامه‌ریزی کرد.

تغذیه و بیمه سالمندان در‌هاله‌ای از فراموشی

در کشورهای دیگرسالمندان بالای 60 سال علاوه بر داشتن بیمه‌هایی که در طول کار و زندگی داشتند تحت پوشش بیمه‌های خدماتی و رفاهی قرارمی‌گیرند اما درایران به‌رغم تلاش مسئولان بر بیمه همگانی هنوز هم سالمندانی را می‌بینی که ازهیچ نوع بیمه‌ای برخوردار نیستند. براتی به وضعیت بیمه و تغذیه سالمندان نیز اشاره می‌کند و می‌گوید: تغذیه در سالمندی بسیارمهم است و دولت باید سبد‌های کالایی ویژه‌ای برای آنها تعریف و توزیع کند و در مورد تغذیه سالمندان به چند مورد کتاب که سازمان بهزیستی منتشر کرده اکتفا شده است.در کنار آن شرکت‌های بیمه‌گر برنامه خاصی برای سالمندان که ممکن است به هر دلیل نیاز به خدمات داشته باشند ندارند.

سالمند معتاد هم داریم اما آماری از تعداد آنها نداریم

براتی وجود سالمندان معتاد را تائید می‌کند و می‌گوید: مشخص است که در میان سالمندان، معتاد هم وجود دارد. آنها کسانی هستند که با وجود سن بالا یا نمی‌توانند یا مایل نیستند مواد را ترک کنند و درصدد هستیم با همکاری ستاد مبارزه با مواد مخدر برای معتادان سالمند شرایطی مانند پیش از انقلاب فراهم کنیم تا بتوانند تریاک دریافت کنند اما این مورد مخالفانی هم دارد و هنوز به  نتیجه نرسیده است و ما تلاش می‌کنیم این اتفاق بیفتد.

بنیاد فرزانگان نقطه امید سالمندان

در تهران و شهرهای دیگر بنیادهایی به نام بنیاد فرزانگان تاسیس شده و سالمندان  به فعالیت‌های اجتماعی و فرهنگی مشغول هستند و آنها در کلاس‌های آموزشی در زمینه سالمندی، مشکلات سالمندان، نحوه ارتباط گرفتن با نسل جدید، نحوه مصرف دارو و... حاضر می‌شوند و با اشتیاق در تورهای یک‌روزه داخل شهر و شهرهای اطراف شرکت می‌کنند. براتی با بیان اینکه بنیاد فرهیختگان در 10 استان کشور تاسیس شده می‌گوید:  بنیاد در استان‌های گیلان، گلستان، خراسان‌جنوبی، کرمان، فارس، چهارمحال و بختیاری، آذربایجان‌شرقی، اردبیل، همدان و کرمانشاه فعال است.