حمله تركيه به عراق،‌ جدي يا بلوف؟

تمام تركيه عليه ترور

کد خبر: ۴۷

تاریخ: ۲۳ مهر ۱۳۸۶ - ۱۵:۱۰

احمد غفاري

پس از پيروزي 22 جولاي حزب عدالت و توسعه در انتخابات عمومي مجلس در جنوب شرق ترکيه که قلعه نفوذناپذير «پ.ك.ك» قلمداد مي‌شد، «پ.ك.ك» در تاکتيک جديد خود براي جلوگيري از ارتباطات مردم با دولت به عمليات‌هاي نظامي‌اش سرعت بخشيد و هر روز بر تعداد کشته‌‌هاي طرفين افزود تا مانع محبوبيت دولت در کردستان شود و به اين ترتيب بتواند موجوديت بخش سياسي خود را که بيشتر شهرداري‌‌هاي منطقه را در دست دارد در انتخابات آتي حفظ کند.

حزب عدالت و توسعه (AKP) در طول پنج سال گذشته توانست امکانات اجتماعي را به جنوب شرق ترکيه که اغلب مردم کرد در آنجا زندگي مي‌کنند، بياورد، شاخص‌‌هاي رفاه اجتماعي را افزايش داده و نرخ بيکاري را کاهش دهد و امکانات مسکن و تحصيل، را بهبود بخشد. همچنين در احتياجات حياتي روستاييان از جمله، آب، برق و جاده يک انقلاب به پا کند. مدارس جديد شروع به کار نمودند، کودکان تشويق به تحصيل شدند، شرکت‌ها با اعتبارات تشويقي خاص در جنوب شرق سرمايه گذاري نمودند، ماليات بر سرمايه‌گذاري طبق قوانين تشويقي کاهش يافت و در برخي موارد شرکت‌ها براي چندين سال از پرداخت ماليات معاف شدند.

با توجه به دستاوردهاي سياسي و اجتماعي حزب حاکم «پ.ك.ك» بيش از پيش دچار وحشت و هراس شد که نکند کردستان از دست برود. چون شعار قبلي «پ.ك.ك» در کانون‌‌هاي بين المللي، قرباني شدن مردم کرد به خاطر نبود اصلاحات دمکراتيک و فقر منطقه بود. ولي پس از آمدن حزب عدالت و توسعه، اين شعارها به مرور رنگ خود را از دست مي‌دهند. به عنوان مثال «پ.ك.ك» قبلاً از ممنوعيت صحبت به زبان کردي، نبود کلاس‌هاي آموزش زبان کردي و... عليه دولت استفاده مي‌کرد. ولي دولت با ايجاد يکسري اصلاحات و تغييرات در قانون، بسياري از حقوق مردم کرد را به آنان واگذار کرد.

«پ.ك.ك» از حرکت‌‌هاي مردمي و اصلاحات دمکراتيک دولت در مناطق کردنشين واهمه دارد. درست است که توانسته 20 نماينده را از جنوب شرق تركيه به مجلس بفرستد و بهترين موقعيت سياسي را براي گفتار خود پيدا کند، ولي از آن مي‌ترسد که حرکت‌هاي دولت باعث شود قلب مردم با حزب حاکم بتپد. بدين جهت است که در عرض دو هفته گذشته بر خشونت‌هاي خود افزوده است. «پ.ك.ك» بعد از کشتن 12 نفر از مردم بيت‌الشباب که 7 نفر از آنان جز مسلحين روستاهايي بودند، در کمين ديگر 13 نفر از نيروهاي نظامي را کشت.

اين مسائل باعث گرديد مردم عصباني شده و نيروهاي نظامي و امنيتي در آماده باش کامل باشند. همچنين کليه جناح‌هاي سياسي مجلس، دولت و ارتش هم‌صدا شدند که بايد يک فکر اساسي براي ريشه کن کردن «پ.ك.ك» شود و يکصدا از عمليات نظامي در شمال عراق عليه پايگاهاي «پ.ك.ك» حرف بزنند.

افزايش عمليات «پ.ك.ك» در جنوب شرق ترکيه که در عرض دو هفته گذشته بيش از سي قرباني گرفته است، باعث شد همه احزاب سياسي، دولت، ارتش و... در بسيج ترکيه براي عمليات برون مرزي متحد و يکصدا شوند.

نخست‌وزير، اردوغان در اولين واکنش از پارلمان اين کشور خواست اجازه حمله نظامي براي تعقيب و سرکوب «پ.ك.ك» در کردستان عراق را صادر نمايد. همچنين از مقامات نظامي خواست آمادگي خود براي سرکوب «پ.ك.ك» در خاک يک کشور همسايه را تکميل کند. به دنبال آن، ‌همه احزاب به غير از شاخه سياسي «پ.ك.ك» (‌حزب جامعه دمکراتيک DTP ) از واکنش نخست‌وزير استقبال نمودند تا جائي که دنيز بايکال رهبر حزب جمهوري خلق (CHP) (رقيب اصلي عدالت و توسعه) براي اولين بار در اقدامي غير منتظره آمادگي خود را براي همکاري با اردوغان در خصوص عمليات برون مرزي اعلام نمود.

پس از بيانات نخست‌وزير اردوغان، اولين واکنش از طرف دولت عراق ابراز شد که اعلام نمود بهترين راه براي مقابله با «پ.ك.ك»، پايبند ماندن به توافقنامه امنيتي امضا شده بين دولت‌هاي عراق و ترکيه در ماه گذشته است. متعاقب آن، ايالات متحده آمريکا، اروپا و روسيه نيز به دولت ترکيه هشدار دادن که از حمله به منطقه کردستان عراق خودداري کند. در همين چهارچوب، «شون مک کورمک»، سخنگوي وزارت امور خارجه آمريکا، گفت: اگر آنها مشکلي دارند، بايد براي حل آن با همديگر همکاري کنند و من مطمئن نيستم که حمله يکجانبه راه مناسبي براي حل اين مشکل باشد.

نخست‌وزير اردوغان نيز در پاسخ به واکنش آمريکا و اتحاديه اروپا نسبت به عمليات نظامي در شمال عراق گفت: هنگام حمله به عراق هيچ کس اجازه نگرفت که ما بگيريم. همچنين خاطر نشان کرد در صورت انجام عمليات برون مرزي در شمال عراق، اين حمله هر تاواني که داشته باشد، تقبل خواهيم کرد و لازم نيست کسي در رابطه با شمال عراق و يا عمليات نظامي در آن به ما ايده و نظر بدهد.

وي تصريح نمود: چهار حزبي که در زير سقف پارلمان هستند، ‌بايد به طور مشترک با ترور مبارزه کنند و اين 549 نماينده بايد با اعلام نام تشکيلات تروريستي جدايي خواه در ترکيه،‌ عليه آن بسيج عمومي آغاز کنند. بايد در همه زمينه‌‌ها و در همه جا اين کار را بکنند و هيچ کس نبايد از آن امتناع کند. اردوغان همچنين خطاب به نمايندگان DTP، از آنان خواست از اعلان «پ.ك.ك» به عنوان يک سازمان تروريستي امتناع نکنند که شراف الدين خالص از حزب DTP در پاسخ اعلام نمود: ما از لايحه اجازه عمليات برون مرزي حمايت نخواهيم کرد. ما با اين لايحه مخالفيم.

از سوي ديگر، «دولت باغچه لي»، رهبر حزب حرکت ملي ،اعلام کرد: عمليات نظامي برون مرزي براي مبارزه با ترور لازم است، اين کار بايد انجام شود. ما تا آخر در کنار دولت خواهيم بود و آنهايي که مي‌گويند عمليات برون مرزي بي فايده است، طرفداران مخفي «پ.ك.ك» هستند.

حال با توجه به موضعگيري احزاب، نظاميان، مطبوعات، رسانه‌‌ها، سياسيون و مردم ترکيه، مي‌توان گفت همه براي عمليات برون مرزي بسيج شده اند و حاضرند تاوان تنش‌‌هاي احتمالي خود با آمريکا و غرب را هم بپردازند.

در حال حاضر جو سياسي ترکيه طوري آماده شده است که هر کس به هر علتي با حمله به شمال عراق مخالف باشد، طرفدار «پ.ك.ك» قلمداد مي‌شود. ارتش نيز امکانات لجستيک و نيروهاي خود در نقاط مرزي را افزايش داده است، ‌به طوري که کليه راه‌هاي مراسلاتي به مناطق مرزي مملو از کاميون‌هاي ارتش ترکيه هستند. مطبوعات و رسانه‌ها نيز پر شده از شعار‌‌هاي حماسي از قهرماناني‌‌هاي ارتش در طول تاريخ ترکيه و مصاحبه با خانواده‌‌هاي کشته‌‌هاي ارتش و...

در اين ميان، ‌همه منتظرند بدانند آيا اين سخنراني‌ها و تهديد‌‌ها نيز از آن دسته بلوف‌‌هاي سياسي است که مسئولان‌ گهگاه مي‌زنند،‌يا خير؟!

بي‌توجهي ترکيه به فشارهاي آمريکا مبني بر لغو قراردادهاي گازي با ايران باعث شد کميته روابط خارجي مجلس نمايندگان ايالات متحده آمريکا لايحه نسل کشي ارامنه را به رغم توصيه‌هاي دولت بوش در خصوص «رد شدن آن» به تصويب برساند.

هم زمان با آن، ‌عمليات‌هاي خشونت بار «پ.ك.ك» شدت گرفت و جو عمومي ترکيه عليه آمريکا بسيج شد و شعار مرگ بر آمريکا از همه جاي ترکيه به گوش رسيد. ارتش که حامي آمريکا در ترکيه قلمداد مي‌شود، اعلام نمود در صورت قبول لايحه نسل‌کشي ارامنه در مجمع عمومي مجلس نمايندگان آمريکا، روابطمان با آمريکا هرگز مثل گذشته نخواهد بود، آمريکا با قبول اين لايحه در کميته روابط خارجي به پاي خودش تير زد.
حمايت‌هاي آمريکا از «پ.ك.ك» ، ‌افتادن سلاح‌هاي ساخت آمريکا به دست «پ.ك.ك» و عدم اقدام جدي در رابطه با توقف فعاليت‌هاي «پ.ك.ك» در شمال عراق و... باعث شد که مسئولين ديگر به قول‌هاي آمريکا گوش ندهند. همزماني بحث لايحه ارامنه باعث «پ.ك.ك» نيز باعث شد کليه مسئولان موافق و مخالف، دولت، ‌ارتش، رسانه‌ها، مطبوعات و... عليه آمريکا بسيج شوند.

اين توافق مهم را بايد به فال نيک گرفت. مسئولين ترکيه بايد بفهمند آمريکا شريک استراتژيک آنها نيست ، بلکه آمريکايي ها مي خواهند ترکيه غلام حلقه به گوش آنها باشد. در پي آشفته شدن جو سياسي ترکيه عليه آمريکا و آماده شدن ترکيه براي عمليات نظامي برون مرزي، آمريکا خيلي زود «دان فريد» معاون وزير امور خارجه و مسئول امور اروپا و اوراسيا و «اريک ادلمان» معاون وزير دفاع خود را به ترکيه اعزام نمود تا با مسئولان ترکيه در خصوص «پ.ك.ك» و لايحه ارامنه بحث و مذاکره کنند. در اين ديدارها، ‌ترکيه 6 خواسته خود را به آنان اعلام نمود و تاکيد کرد که فقط تحت شرايط ذيل حاضر است از حمله به شمال عراق منصرف شود:

1- تسليم برخي از رهبران حزب کارگران کردستان «پ.ك.ك» به آنکارا
2- بسته شدن دفاتر «پ.ك.ك» در شمال عراق و بغداد
3- تحويل برخي شخصيت‌هاي بلند پايه در اداره محلي کردستان عراق که از سوي آنکارا به حمايت مالي و تسليحاتي از «پ.ك.ك» متهم هستند.
4- مسدود شدن دارايي هاي حزب کارگران در آمريکا و اروپا
5- تحقيق درباره چگونگي دستيابي حزب کارگران به سلاح‌هاي آمريکايي که آنکارا بر کشف اين سلاح‌ها از سوي نظاميان ترک تاکيد کرده است
6- توقف فعاليت شرکت‌هايي در شمال عراق که به گفته مقام‌هاي ترک به حمايت مالي از حزب کارگران مشغول هستند

قرار است در چند روز آينده جواب پيامهاي ترکيه داده شود. از طرفي قرار است رجب طيب اردوغان نخست‌وزير ترکيه در اوايل ماه نوامبر سال جاري با بوش ديدار داشته باشد که محور اصلي مذاکرات آنها را بحث «پ.ك.ك» و لايحه ارامنه تشکيل خواهد داد چنانچه اردوغان بتواند مانع از تصويب لايحه ارامنه در مجلس آمريکا شود و موفق شود آمريکا را متقاعد کند يکسري از اعضاي «پ.ك.ك» را دستگير و تحويل ترکيه دهد و فعاليت‌هاي «پ.ك.ك» در شمال عراق را متوقف نمايد و مي توان گفت جو عمومي را مي شود تغيير داد، مطبوعات و رسانه‌ها دوباره مي‌تواند به مدح و ثناي آمريکا بپردازند و... و گر نه...