نگاه شما: قرآن تنها برای سرگرفتن نیست

بخش «نگاه شما» برای ارائه و معرفی «نگاه» مخاطبان «تابناک» به همه موضوعات است. هر مخاطب «تابناک» می‌تواند با مد نظر قرار دادن شرایط همکاری با این بخش، «نگاه» خود را ارسال کند تا در معرض دید و داوری دیگر مخاطبان قرار گیرد.

کد خبر: ۴۶۶۲۵۲

تاریخ: ۲۳ دی ۱۳۹۳ - ۱۱:۱۲

موسی کاظم زاده: انسان ها برای داشتن یک زندگی سالم و راحت، به سبک و الگوی خاصی از زندگی نیاز دارند که به نظر می آید در دین اسلام بیش از هر آیین دیگر به این مسئله توجه شده است. چرا که با بررسی منابع اسلامی موجود، که قرآن جزو اصلی ترین منبع و مرجع این موضوع است، سبك زندگی بخش حقیقی و اصلی تمدن اسلامی بوده است.

از این رو، اسلام به عنوان كامل ترين و جامع‏ترين دين الهى شفاف ترین حق و حقوق، خوشبختى و رستگارى انسان ها را در قرآن بيان كرده است و در آيات متعددى به اين موضوع پرداخته است. با این وصف، قرآن کریم كتابى است كه در تمام شئون زندگی انسان ها؛ از مبدأ و معاد و خلق و ايجاد، در باره فضايل اخلاقى و عمومى ‌انسان ها نظر دارد، قوانين اجتماعى و فردى حاكم بر نوع انسان را به وضوح بيان كرده و هيچ مطلب كوچك و بزرگي از نظرش مخفى نمانده است.

* قرآن تنها برای سرگرفتن نیست

بدون تردید؛ انسانها برای داشتن زندگی خوب و ایده آل و همچنین برخوردار از امنیت روانی و اخلاقی  به یک سبک زندگی نیاز دارند، که در این میان به یقیین قرآن بهترین شیوه و سبک زندگی را برای تمامی جوامع بشری معرفی کرده است.

خداوند خودش در قرآن در مورد اهمیت و عظمت قرآن می فرماید: لَوْ أَنزَلْنَا هَذَا الْقُرْآنَ عَلَى جَبَلٍ لَّرَأَيْتَهُ خَاشِعًا مُّتَصَدِّعًا مِّنْ خَشْيَةِ اللَّهِ وَتِلْكَ الْأَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ، اگر اين قرآن را بر كوهى فرومى‏فرستاديم يقينا آن [كوه] را از بيم خدا فروتن [و] از هم ‏پاشيده مى‏ديدى و اين مثلها را براى مردم مى‏زنيم باشد كه آنان بينديشند. (الحشر/ ۲۱). قُل لَّئِنِ اجْتَمَعَتِ الإِنسُ وَالْجِنُّ عَلَى أَن يَأْتُواْ بِمِثْلِ هَذَا الْقُرْآنِ لاَ يَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَلَوْ كَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيرًا، بگو اگر انس و جن گرد آيند تا نظير اين قرآن را بياورند مانند آن را نخواهند آورد هر چند برخى از آنها پشتيبان برخى [ديگر] باشند ( الإسراء/ ۸۸ ).

به بیان دیگر، قرآن کریم، کتاب راهنماي بشر، با نزول تدریجی در طول مدت 23 سال با یک سبک خاص از زمان نزول آن تا کنون منشا خيرات و برکات الهي بر انسان ها بوده و هست. بطوری که تدبر و تامل در قرآن و  بهره گرفتن از آيات آن از مهم ترين تاکيداتي است که هم در خود قرآن و هم از قول پيامبراکرم(ص) و ائمه معصومين (ع) بدان اشاره و سفارش بسيار شده است.

* استفاده دکوری از قرآن

در روایات داریم که؛ القرآن حبل ممدود بین السماء والارض من تمسک به رفعه الله؛ قرآن ریسمانی است که میان از آسمان تا زمین امتداد یافته است، پس هر کس بدان چنگ اندازد، خدایش به سوی خود رفعت می بخشد (بحار الانوار، ج89،ص31).

با این وصف، حضرت علی (ع) در مورد مهجوریت قرآن کریم در جوامع بشری بر این باورند؛ زمانی خواهد آمد، که مسلمانان از قرآن کریم فاصله می گیرند و دنیا نیز ازآنان فاصله خواهد گرفت و اسیر قدرت ها خواهند شد، و هر گاه به قرآن باز گردند، دنیا هم به آنان روی خواهد آورد و بر ابرقدرت ها و استمارگران چیره خواهند شد.

همچنین در این راستا، بزرگان و کارشناسان دینی ما مسلمانان معتقد هستند، مسلمانان در گذشته با قرآن پیوند ویژه ای داشته اند و با تدبر و تحقیق در تفاسیر این کتب الهی، آقای دنیا بودند ولی متاسفانه از زمانی که جامعه اسلامی قرآن را تنها به عنوان تبرک و زینت در تاقچه های اتاق خود نهاده، و به دستورات الهی و آسمانی آن پشت کردند، اسیر و برده استمارگران شده اند.

* علت گرفتاری مسلمانان

به هر حال، سوال مهمی که، امروزه ذهن بیش از یک میلیارد و پانصد میلیون مسلمان را به خود مشغول کرده، اینکه علت عقب ماندگی مسلمانان در سده های اخیر چیست و چرا مسلمانان گرفتار سلطه غرب و شرق شده اند و راه چاره در این زمینه چیست.

در واقع، علت گرفتاری مسلمانان در عصر حاضر چیست، چرا ما مسلمانان عقب ماندیم و غربی ها پیشرفت کردند و ضرورت شناخت و عمل به قرآن در جامعه ما چیست.

به بیان دیگر به نظر می آید، یکی از علل مهم عقب ماندگی مسلمانان در دویست سال اخیر عمل نکردن به قرآن کریم است، برخلاف زمان پیامبر اکرم(ص) که مسلمانان به قرآن عمل می کردند، امروز نیز برای نجات از بدبختی باید به دامان قرآن باز گردیم، پیامبر اکرم(ص) فرمود: اذا اقبلت الیکم الفتن کقطع الیل العظلم فعلیکم بالقرآن؛ هر گاه فتنه های همچون شب تاریک بر شما روی آورد، به قرآن پناه برید ( کافی، ج2، ص 599).

از این رو؛ همچنین بزرگان دینی ما؛ علت بدبختی مسلمانان در عصر حاضر را ترک چهار فریضه الهی چون نداشتن تقوای الهی، عدم تشکیل امت واحده اسلامی، برآورده نکردن نیازهای مردم و نبود مراکز فرهنگی و عام المنفعه در سراسر جهان بیان می کنند، و به سخن دیگر همین عوامل باعث عقب ماندگی آنان شده است و تا زمانی که مسلمانان در جهل باشند، بدبختی آنان و چیرگی استمارگران ادامه خواهد یافت.

بدینسان در حقیقت به نظر می رسد؛ ایجاد مرزهای جغرافیایی، از بین بردن اخوت اسلامی و جلوگیری از اجرای قوانین اسلامی ازجمله راه های غلبه بیگانگان بر مسلمانان در سده های اخیر بودند.

* قرآن همچنان در مهجوريت

به هر حال آنچه در این خصوص مهم است این است که، قرآن کریم کتابی الهی است که تمسک بدان در کنار عترت گرامی نبی اکرم اسلام (صل الله علیه وآله)، انسان ها را در صراط مستقیم حق،کمال و سعادت، نگه داشته و چنگ زدن به این ریسمان محکم الهی، مانع از بروز هر گونه انحراف و کج روی در جامعه اسلامی می گردد. متأسفانه بايد، اين واقعيت تلخ را بپذيريم كه هنوز توجه به قرآن در جامعه ما يك امر عمومى نشده، و از این سفره بیکران الهی آنگونه که شایسته است، بهره برده نمی شود و قرآن همچنان در مهجوريت است.

در این میان باید گفت، متاسفانه قرآن اين كتاب مقدس براى ما به كتابى تبديل شده كه تنها در بعضى اماكن يا مراسم چون سر سفره عقد، مراسم عزا، موقع سفر، اسباب كشى، استخاره و... استفاده مى‌شود؛ انسان، نيازمند ارتباط مستقيم با آفريننده و هستى‏بخش خود است.

اين ارتباط اگر چه از طريق مناجات و رازگويى درونى و قلبى انجام مى‏گيرد، اما دسترسى به كلمات خود خداوند، بسيار لذت‏بخش و اطمينان‏آور است؛ اين ويژگى، به طور كامل، تنها براى قرآن مجيد باقى مانده است و هيچ كتاب آسمانى ديگرى چنين جايگاهى ندارد.

درکنار این عوامل نکته مهم دیگر این است که قرآن كريم، سفره گسترده فيض الهى و كلام نورانى پروردگار انسان و جهان است. اين منشور آسمانى، معيار و محك درستى و نادرستى انديشه ها، احكام و رفتار به شمار مى آيد و هر چه با رهنمودهاى آن ناهماهنگ باشد، فاقد ارزش و اعتبار است.

از آنجا كه براى شناخت درست از نادرست در هر موضوعى به «معيار» و «ميزان» نياز است، رجوع به اين كتاب الهى در هر زمينه، به ويژه اخلاق و خودسازى و هنجارهاى رفتارى يك ضرورت است. اين سند نبوت و معجزه جاويد حضرت رسول ـ صلى الله عليه وآله وسلم ـ در صورتى مى تواند در زندگى و اخلاق فردى و اجتماعى ما تأثيرگذار باشد، كه «امامت قرآن» را بپذيريم؛ به هدايت آن گردن بنهيم و آن را به عنوان «الگو» قبول و خود را به آن عرضه كنيم و ارزيابى اخلاق و عمل خويش را با اين «ميزان» انجام دهيم. آنگاه روشن مى شود كه چه كسى «اخلاق قرآنى» دارد و چه كسى از چنين تربيتى دور شده است. همین ...