پالایشگاه هوا برای پایتخت

رئيس كميسيون محيط‌ ‌زيست شوراي‌شهر تهران در تشريح جزئيات نامه اخير مديريت ‌‌شهري به مسوولان حوزه رياست‌جمهوري، از برنامه مشترك شورا و شهرداري براي تصفيه هواي پايتخت خبر داد. در اين برنامه از دولت خواسته شده مسووليت بهره‌برداري و نگهداري از «پارك پرديسان» به‌عنوان بزرگ‌ترين پارك شهري را به شهرداري واگذار كند تا با احياي عرصه‌هاي نيمه‌سبز آن از طريق كاشت درختان خاص، امكان استفاده از اين محدوده در نقش پالايشگاه هواي تهران، فراهم شود.

کد خبر: ۴۶۴۱۴۵

تاریخ: ۱۶ دی ۱۳۹۳ - ۱۰:۱۵

مديريت شهري تهران براي جبران كاركرد باغات و اراضي‌سبز از دست رفته پايتخت، تصميم گرفته بزرگ‌ترين پارك نيمه‌باير موجود در شهر را به «پالايشگاه تصفيه‌هوا» تبديل كند. بنابراین عرصه هر كدام از شناخته‌شده‌ترين پارك‌هاي قديمي پايتخت همچون لاله، ملت، ساعي و... به تنهايي از 35هكتار تجاوز نمي‌كند.

به گزارش دنیای اقتصاد، هر چند محدوده پادگان سابق قلعه‌مرغي در جنوب شهر، 291 هكتار وسعت دارد اما در حال‌حاضر فقط 80 هكتار آن به پارك ولايت تبديل شده و هنوز در مابقي اين زمين، كاربري سبز و تفرجگاهي به‌وجود نيامده است. هم‌اكنون كميسيون سلامت و محيط‌‌زيست شوراي شهر تهران بواسطه تحقيقاتي كه توسط يكي از كميته‌هاي زيرمجموعه‌اش درباره «سرچشمه ناشناخته آلودگي هواي پايتخت» انجام داده، در نظر دارد از ظرفيت «پارك پرديسان» براي پالايش هواي شهر استفاده كند. كل عرصه پارك‌پرديسان تحت مالكيت دولت و بخش‌هايي از آن – حدود 170 هكتار- نيز در مالكيت مستقيم سازمان حفاظت محيط‌زيست قرار دارد.

مديريت شهري تهران از دولت درخواست كرده، مسووليت بهر‌ه‌برداري، نگهداري و نظارت بر پارك‌پرديسان به عنوان بزرگ‌ترين پارك پايتخت و داراي قابليت‌هاي متنوع شهري را به شهرداري تهران واگذار كند.

سطح موجود پارك پرديسان به شكل كامل و منظم درختكاري نشده است. ضمن اينكه در دولت گذشته، خبرهايي درباره برنامه برخی مسوولان وقت براي ساخت يك هتل در آن نيز مطرح شد كه البته بلافاصله اين شايعه با واكنش معصومه ابتكار عضو شوراي شهر در آن زمان و رئيس سازمان محيط‌زيست در حال حاضر، مواجه شد.

رئيس كميسيون محيط‌زيست شوراي شهر تهران روز گذشته درباره جزئيات درخواست جدید شورا و شهرداري از دولت براي پارك پرديسان، به «دنياي‌اقتصاد» اعلام كرد: در نامه‌اي به دفتر رئيس‌جمهــور درخــواست كرده‌ايم، دولت با حفظ مالكيت خود بر پارك‌پرديسان، مجوز بهره‌برداري زيست‌محيطي از اين عرصه را به مديريت‌شهري تهران واگذار كند.

در صـورت موافقت با اين درخواست، پرديسان از طريق كاشـت درختــان سازگار با محيــط‌زيست، به پالايشگاه تصفيــه‌ هواي تهران تبديل مي‌شود و همزمان، با توسعه فضاهاي‌سبز و عرصه‌هاي تفرجگاهي اين پارك، سرانه مكان‌هاي گردشگري پايتخت‌نشينان افزايش پيدا مي‌كند.

پيش‌تر، شوراي عالي شهرسازي، عرصه پادگان سابق قلعه‌مرغي را به عنوان فضاي تنفسگاهي شهر تهران تشخيص داده بود و هر نوع ساخت‌وساز در آن را ممنوع اعلام كرد.

اكنون مديريت‌شهري براي محافظت از بزرگ‌ترين پارك تهران در مقابل هر نوع «دست‌‌اندازي احتمالي از طرف كليه نهادهاي دولتي، شبه‌دولتي، عمومي و خصوصي براي تغييركاربري پرديسان» پيش‌قدم شده و در نظر دارد با منابع شهرداري، پارك پرديسان را به نفع هواي پايتخت احيا كند. با مشخص شدن سرچشمه اصلی «آلودگی‌هوای تهران» در پی تحقیقات کمیته محیط زیست شورای شهر تهران، روز گذشته رئیس کمیسیون سلامت و محیط زیست پارلمان محلی پایتخت از انجام رایزنی‌های مکتوب با دفتر رئیس دولت یازدهم بابت درخواست واگذاری مجوز بهره‌برداری پارک پردیسان به شهرداري خبر داد. اين درخواست‌نامه، پيشنهاد ایجاد نوعي «پالایشگاه تصفیه هوا» از طريق احيای پارک نيمه‌فعال پرديسان به واسطه کاشت درختان سازگار با محیط‌زيست شهر تهران را تعقيب مي‌كند.

هفته گذشته همزمان با اوج‌گيري دوباره «آلودگي هوا»، تحقيقاتي پيرامون «ريشه‌ پنهان» اين عارضه خطرناك شهري در کمیته محیط زیست شورای شهر تهران انجام و در صحن علنی شورا قرائت شد که نشان داد: فارغ از نقش آلاينده‌هاي ثابت و متحرك– كارخانه‌ها و خودروها- كه همواره مورد توجه كارشناسان بوده‌ است، سرچشمه آلودگي هواي پايتخت را يك عامل مغفول ‌مانده تشكيل مي‌دهد.  اين عامل، «روند تخريب و تبديل باغات به ساختمان‌ها» است كه در  يك دهه گذشته، امكان تلطيف و تصفيه هوا را گرفته و تهران را به شهري با ظرفيت زيستي غيرقابل‌ تحمل تبديل كرده است.

سازمان محيط‌زيست؛ موافق

تحقيقات کمیته محیط زیست شوراي‌شهر با تاکید بر دو نوع مقررات كليدي براي اراضي سبز، با عناوين «قانون حفظ و گسترش فضاي سبز» و «طرح جامع تهران» تاکید کرد: این مقررات طي اين سال‌ها به شكل درست و كامل نقشه‌راه متوليان شهر قرار نگرفته است.

تفسير غلط از اين مقررات، هم از ناحيه دولت و هم از طرف مديريت شهري باعث شده ابزارهايي كه قانون‌گذار براي حفظ عرصه‌هاي سبز و تبديل باغات بزرگ به بوستان‌‌هاي شهري طراحي كرده است در مسير عكس به‌كار گرفته شده و عملا زمينه ساخت‌وساز به بهانه حمايت از مالكان اين اراضي تقويت شود.

اين تحقيق تعداد پارك‌هاي تهران را ناكافي و سرانه فضاي سبز را كمتر از نصف شاخص رايج مي‌داند و بر بازنگري جدي در رفتار مديريت‌شهري تکیه داشت.

از این رو با نگاهی به سرچشمه پنهان آلودگی هوای پایتخت رئیس کمیسیون سلامت و محیط زیست شورای شهر تهران مکاتباتی را با دفتر ریاست جمهوری مبنی بر صدور مجوز واگذاری پارک پردیسان ارسال کرده است. در این درخواست که با «موافقت سازمان حفاظت از محیط زیست» تنظیم شده است از دولت خواسته شده تا بدون آنکه مالکیت پارک پردیسان از حوزه اختیارات دولت خارج شود به شهرداری برای تبدیل این پارک به پالایشگاه تصفیه هوای پایتخت اجازه بهره‌برداری داده شود.

این در حالی است که برخی شنیده‌ها حاکی از آن است که معاونت حقوقی ریاست جمهوری در چند روز گذشته با این درخواست اعلام مخالفت کرده است. در اين صورت، شخص رئيس‌جمهور بايد نسبت به مخالفت يا موافقت نهايي موضع دولت تصميم‌گيري كند.

رئیس کمیسیون سلامت و محیط زیست شورای شهر تهران که چند ماه پیش در گفت‌وگو با «دنیای اقتصاد» از تغییر جنس آلودگی هوای پایتخت خبر داده بود ديروز در گفت‌وگوي مجدد، به تشریح جزئیات نامه ارسالی به دفتر رئیس‌جمهور پرداخت.

او در گفت‌و‌گو با «دنیای اقتصاد»  اعلام کرد: با ارسال نامه‌ای به دفتر رئیس دولت به دنبال ایجاد پالایشگاه تصفیه هوای تهران در پارک پردیسان بدون دریافت مالکیت آن هستیم.

رحمت‌الله حافظی در پاسخ به این سوال که مدیریت شهری با چه هدفی به دنبال بر عهده گرفتن مسوولیت نگهداری از پارک پردیسان است؟ گفت: با هدف کاهش آلودگی هوای تهران به دنبال گسترش سرانه فضای سبز شهر با استفاده از ظرفیت بالقوه موجود در زمین‌های بایر پارک پردیسان هستیم.

فضاي بالقوه تفرجگاهي

رئیس کمیسیون سلامت و محیط زیست شورای شهر تهران از ارسال درخواستی به ریاست‌جمهوری در خصوص واگذاری مجوز بهره‌برداری از پارک پردیسان به شهرداری تهران خبر داد و گفت: مطابق با اسنادی که به دست ما رسیده است این مجموعه تا پیش از انقلاب به شهرداری تهران تعلق داشته است، البته در حال حاضر به دنبال واگذاری مالکیت این پارک به شهرداری نیستیم؛ بلکه هدف از این درخواست تامین بخشی از سرانه فضای سبز موردنیاز شهر و ایجاد کانال تصفیه هوای پایتخت از طریق این پارک است.

حافظی در گفت‌و‌گو با «دنیای اقتصاد» گفت: پارک پردیسان فضای بالقوه مناسبی برای تبدیل شدن به تفرجگاه شهری دارد، ضمن اینکه از طریق  ایجاد فضای سبز مناسب شهر تهران می‌توان به بخشی از نیاز تامین فضای سبز پایتخت پاسخ گفت.

او ادامه داد: بر این مبنا درخواستی را به دفتر ریاست‌جمهوری در خصوص واگذاری مجوز بهره‌برداری از پارک پردیسان ارسال کردیم تا شهرداری تهران با احیای فضای پارک آن را به مجموعه‌ای مفرح برای شهروندان تهرانی بدل کند.

رئیس کمیسیون سلامت شورای شهر تهران با اشاره به ابطال طرح فروش پارک پردیسان اظهار کرد: در اواخر دولت دهم طرحی مبنی بر فروش پارک پردیسان مطرح شد که با حکم دولت یازدهم به طور کلی منتفی شد.

حافظی با اشاره به مخالفت معاونت حقوقی ریاست‌جمهوری با واگذاری مجوز بهره‌برداری این پارک به شهرداری تاکید کرد: سازمان حفاظت از محیط زیست نسبت به واگذاری مجوز بهره‌برداري پارک پرديسان به شهرداری تهران با حفظ مالکیت آن موافقت کرده است حتی خانم دکتر ابتکار در دوره گذشته که در شورای شهر حضور داشتند شخصا این موضوع را پیگیری می‌کردند اما حدود 10 روز قبل مطلع شدم معاونت حقوقی ریاست‌جمهوری مخالفت خود را اعلام کرده است.

او افزود: در نهایت امیدواریم گره این مشکل با کلید تدبیر دولت یازدهم گشوده شود. از این رو به دلیل اهمیت موضوع از رئیس‌جمهور درخواست می‌شود با صدور مجوز بهره‌برداری از این بوستان توسط شهرداری موافقت کند تا شهرداری تهران با استفاده از منابع خود نسبت به توسعه فضای سبز بوستان اقدام كند تا فضا برای استفاده بهینه در اختیار مردم قرار گیرد.

عضو شورای شهر تهران در خصوص پروژه‌های احتمالی که در صورت واگذاری مجوز بهره‌برداری به شهرداری در پارک پردیسان اجرا خواهد شد گفت: در گذشته پروژه‌هایی مبنی بر نگهداری حیوانات خاص در فضای پارک مطرح شده بود که اگر قرار باشد اجرای پروژه‌هایی این چنینی در پارک پردیسان پیگیری شود از یک طرف کار منحصر به فردی در منطقه خواهد بود اما از طرف دیگر به صرف هزینه‌های گزاف نیاز دارد. از این رو به نظر می‌رسد آنچه قبل از اجرای چنین پروژه‌هایی در پارک پردیسان اولویت دارد احیای فضای سبز پارک است.

او بیان کرد: در مرحله اول می‌توان با توسعه فضای سبز پارک از طریق تقویت و کاشت گیاهان بومی سازگار با محیط تهران به احیای فضای سبز تهران و ایجاد پالایشگاه تصفیه هوای پایتخت اقدام کرد.

به گفته او کاشت گیاهان سازگار با محیط زیست شهر تهران به معنای کاشت گیاهان سوزنی که در کمربند سبز تهران کاشته شده‌اند نیست، چون این گیاهان نمی‌توانند نقش مهمی در کاهش آلودگی هوای تهران داشته باشند.

او در پاسخ به این سوال که در صورت جواب منفی دولت چه اقدامی انجام می‌دهید گفت: اعتقاد داریم با توجه به عنایت ویژه‌ای که دولت محترم در بحث آلودگی هوا و محیط زیست دارند با کلید تدبیر خود قفل این مشکل را باز می‌کنند.