گفتگوی تابناک اقتصادی با وزیر اسبق کشاورزی؛

آمار فوق العاده نگران کننده از تبدیل اراضی کشاورزی به ساختمان/ باغاتی که درختان آن شبانه خشک شدند!

اگرچه مسئولان امور اراضی عدد مشخصی از تغییر کاربری‌ها نمی‌دهند اما وزیر اسبق کشاورزی می‌گوید: سالانه 30 هزار هکتار از بهترین اراضی کشور تبدیل به ساختمان می‌شود. آن وقت برای کشت و کار، کشاورزان به سراغ زمین‌های درجه سه و چهار می‌روند که هم عملکرد محصول در هکتار را پایین می‌آورد و هم در این بحران بی‌آبی، مصرف آب را بالا می‌برد، چرا که برای به عمل نشستن محصول در زمین‌های درجه چندم نیاز به آبیاری بیشتر و صرف نهاده‌ها به صورت افزون خواهد بود.

کد خبر: ۴۶۲۱۴۴

تاریخ: ۰۹ دی ۱۳۹۳ - ۰۸:۲۶

به گزارش خبرنگار تابناک اقتصادی، اصلی‌ترین تاکید عباسعلی زالی وزیر اسبق کشاورزی در صحبت‌هایش تغییر کاربری اراضی است؛ آنهم بهترین و مرغوب‌ترین زمین‌های حاصلخیز کشور که یک به یک تبدیل به ویلا می‌شود.

اگرچه مسئولان امور اراضی عدد مشخصی از تغییر کاربری‌ها نمی‌دهند اما زالی در گفتگو با تابناک اقتصادی می‌گوید: سالانه 30 هزار هکتار از بهترین اراضی کشور تبدیل به ساختمان می‌شود. آن وقت برای کشت و کار، کشاورزان به سراغ زمین‌های درجه سه و چهار می‌روند که هم عملکرد محصول در هکتار را پایین می‌آورد و هم در این بحران بی‌آبی، مصرف آب را بالا می‌برد چرا که برای به عمل نشستن محصول در زمین‌های درجه چندم نیاز به آبیاری بیشتر و صرف نهاده‌ها به صورت افزون خواهد بود.
تغییر کاربری اراضی کشاورزی در ایران روند بسیار نگران کننده‌ای داشته و منجر به ارایه هشدارهایی در این زمینه شده است اما سازمان امور اراضی تمایل چندانی به ارایه آمار دقیق در خصوص تغییر کاربری اراضی کشاورزی ندارد.

آمار تغییر کاربری اراضی کشاورزی محرمانه است

ساعت‌ها جستجو در سایت این سازمان و فضای مجازی هیچ نتیجه‌ای در بر ندارد، زیرا آمار تغییر کاربری اراضی کشاورزی در وزارتخانه متولی تولید، امری محرمانه تلقی می‌شود.

به رغم هشدارهای مجامع جهانی در خصوص تهدید امنیت غذایی مردم جهان به دلیل شدت یافتن تغییر کاربری اراضی کشاورزی دنیا، روند ساخت و ساز در خاک‌های حاصلخیز کشورهای مختلف همچنان ادامه دارد.

ایران نیز به عنوان کشوری در حال توسعه از این قاعده کلی مستثنی نیست. در شمال کشور نه تنها از جلگه تا قله ساخت و ساز انجام شده و برج‌های مختلف در دل نوار باریک جنگل‌های شمال کشور و اراضی ملی روییده است، بلکه اراضی کشاورزی این خطه نیز که غنی‌ترین خاک‌های ایران از لحاظ مواد آلی را دارا هستند نیز شاهد رشد ویلا و تغییر کاربری بوده‌اند.

ساخت و ساز در اراضی کشاورزی شمال نه تنها زمینی که در آن بنا ایجاد می‌شود را از چرخه تولید خارج می‌کند، بلکه با تخلیه نخاله‌های ساختمانی و اختلاط این ضایعات با خاک زمین‌هایی که در مسیر ساخت و ساز قرار دارند، منجر به افت کیفیت خاک و کاهش محصول می‌شود.

بحران زمین‌خواری در سه استان شمالی

وزیر اسبق کشاورزی به زمین‌خواری‌های صورت گرفته به ویژه در سه استان شمالی کشور اشاره کرده و تاکید می‌کند: فرمایشات مقام معظم رهبری در روز درختکاری سال 1390 که بر جلوگیری از تخریب اراضی کشاورزی موکدا تاکید کردند، به خوبی نشان می‌دهد که این بحرانی است که باید با شدت با آن مقابله کرد.

زالی اظهار می‌کند: تخریب‌ها به منزله از دست دادن منابع پایه‌ برای همیشه است؛ منابعی که برای به دست آوردن هر یک سانتیمتر آن باید هزاران سال زمان بگذرد.

اراضی با چه انگیزه‌ای تغییر کاربری می‌دهند؟

اما چه انگیزه‌های باعث می‌شود کاربری اراضی کشاورزی و باغات تغییر کند؟ به محض گسترش شهرها و تعیین حریم قانونی جدید برای شهرها و روستاهای مختلف کشور، صاحبان اراضی کشاورزی به دلیل افزایش بهای زمین به به سمت تغییر کاربری اراضی سوق داده می‌شوند، زیرا ساخت خانه و ویلا در اراضی کشاورزی سود بیشتری عاید آنها می‌کند.

از سوی دیگر قوانین و وراثت در ایران منجر به خرد شدن اراضی کشاورزی می‌شود و همچنین سود اندک ناشی از فعالیت‌های کشاورزی، دیگر انگیزه‌ای برای فرزندان کشاورزان برای حفظ شغل پدران خود باقی نمی‌گذارد، بنابراین سریعترین راه ممکن برای دسترسی به سرمایه‌ای مناسب برای آغاز فعالیتی جدید فروش زمین کشاورزی است.

عمده اراضی کشاورزی پس از فروش به دلیل برخی خلاءهای قانونی به راحتی تغییر کاربری داده می‌شوند و به این ترتیب هر روز از سطح زمین‌های قابل کشت ایران کاسته می‌شود.

باغاتی که درختان آن یکروزه خشک شدند

نزدیک به دو دهه است که باغات حاشیه تهران از بافت این شهر رخت بربسته‌اند؛ باغاتی که درختان آن یکروزه خشک شدند و مجوز تغییر کابری دریافت کردند.

اگرچه براساس قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغی، شهرداری‌ها مکلفند براساس تعرفه‌های فضای سبز شهری خدمات و تاسیسات زیربنایی را در اختیار باغات حاشیه شهرها قرار دهند اما ساخت اتوبان‌ها و تلاش صاحبان این باغ‌ها برای خشکاندن درختان موجود در آن سبب شد که تهران به شهری از بتن و فولاد تبدیل شده و دیگر اثری از باغ‌های حاشیه‌ای آن باقی نماند.

قزوین نیز که به واسطه وجود باغ‌های متعدد شهرتی خاص داشت، طی دهه گذشته شاهد بروز پدیده‌ای جدید در ساختار باغ‌های حاشیه این شهر بود.

داروی معجزه گر!

نفت سفید داروی معجزه‌گری بود که صاحبان باغ‌ها برای خلاص شدن از شر درختان از آن استفاده می‌کردند تا بتوانند مجوز تغییر کاربری را از مسئولان مربوطه دریافت کنند.

به رغم شواهد موجود در خصوص تغییر کاربری اراضی کشاورزی و باغات، تماس‌ها با سازمان امور اراضی برای دریافت آماری از روند تغییر کاربری اراضی بی‌نتیجه ماند. تنها آنچه به صورت علنی بارها و بارها بیان شده است، هشدارها پیرامون تغییر کاربری و تاکید مسئولان بر طرح و ها وبرنامه‌هایی است که با این زمین‌خواری‌ها قرار است مقابله کند.