تحلیل یک روزنامه عربی:

آیا گروه 1+5 طی هفت ماه آینده از هم خواهد پاشید؟

در حالی که با تمدید هفت ماهه دوره مذاکرات هسته ای میان ایران و گروه 1+5، جو کلی بین المللی درباره موضوع هسته ای ایران کم و بیش فروکش کرده، اما تحلیل ها درباره روند و چشم انداز مذاکرات هسته ای همچنان در برخی منابع به چشم می خورد. در همین زمینه، یک روزنامه عربی به تحلیل اختلافات داخلی گروه 1+5 و تأثیرات آن بر آینده مذاکرات پرداخته است.

کد خبر: ۴۶۲۰۱۳

تاریخ: ۰۸ دی ۱۳۹۳ - ۱۷:۱۹

به گزارش «تابناک»، روزنامه لبنانی «الاخبار» در مطلبی به بررسی روند مذاکرات هسته ای ایران پرداخته و ضمن اشاره به وجود رویکردهای متفاوت و متناقض در میان اعضای گروه 1+5، از احتمال انشقاق و از هم پاشیدن نهایی این گروه در صورت تداوم این رویکردهای متناقض سخن گفته است.

این روزنامه ضمن اشاره به تمدید هفت ماهه دوره زمانی مذاکرات هسته ای ایران و گروه 1+5 و برگزاری دور جدید این گفت و گوها در ژنو، این ایده را مطرح می کند که با مروری بر تاریخچه مذاکرات هسته ای ایران، می توان گفت که شاید یک اشتباه ایران در طی سال های اخیر، پذیرش مذاکره با سه کشور اروپایی (آلمان، فرانسه و انگلیس) بوده است.

به اعتقاد تحلیلگر الاخبار، اساس شکل گیری روند کنونی مذاکرات، فشارهای سیاسی بوده که غرب بر ایران اعمال کرده و در این روند، ابتدا ایران با آژانس بین المللی انرژی اتمی، سپس با سه کشور اروپایی و بعد با اعضای دائم شورای امنیت به اضافه آلمان طرف مذاکره شد. شاید بتوان گفت که با توجه به رویکرد سیاسی غرب، ایران زمان و آزادی کافی برای انتخاب طرف مذاکرات خود نداشته، اما آنچه اکنون مشخص شده، این است که مهمترین مسئله موجود در مذاکرات، وجود دیدگاه های متفاوت میان اعضای گروه 1+5 است.

در این راستا، سه رویکرد کلی در میان اعضای گروه 1+5 قابل مشاهده است:

1- روسیه و چین به طور کلی با دیدگاه چهار کشور غربی عضو گروه مخالف بوده و در تلاش برای حل مسئله هستند.

2- بعد از وقوع بحران اوکراین، منازعه و اختلاف نظر میان روسیه و آمریکا تشدید شده که در مسائل مربوط به ایران و خاورمیانه نیز نمود پیدا کرده است.

3- در گفت و گوهای اخیر در مسقط و وین، اختلاف هایی میان مواضع آمریکا و فرانسه ظهور پیدا کرد. البته برخی از ناظران بر این باورند که در عمل، اختلاف حقیقی میان این دو کشور وجود ندارد و نوعی تقسیم کار در این موضوع میان آن ها انجام گرفته است.

علاوه بر این سه مورد که مربوط به خود اعضای گروه 1+5 است، نباید نقش عوامل و فشارهای خارجی را نیز در مسیر مذاکرات نادیده گرفت که در این زمینه به طور خاص باید به رژیم اسرائیل، لابی این رژیم در آمریکا و همچنین حزب جمهوری خواه ایالات متحده اشاره کرد.

با این وجود و تحت همین شرایط، ایران توانسته با استفاده از ابزار دیپلماسی، بر این موانع فائق آمده و مذاکرات را تداوم بخشد. اما اکنون سوالی که مطرح می شود، این است که اساساً هدف از تشکیل گروه 1+5 از ابتدا چه بوده است؟ آیا هدف اصلی این نبوده که این کشورها بر اختلافات میان خود غلبه کرده و با صدایی واحد با ایران وارد مذاکره شوند؟ پس چرا ایران اکنون عملاً در مقابل سه رویکرد و موضع متفاوت قرار گرفته است؟

همین اختلاف دیدگاه ها میان گروه 1+5 است که تاکنون جلوی دستیابی طرفین به توافق نهایی را گرفته و در این میان، به ویژه دولت فرانسه نقش مهمی در جلوگیری از توافق داشته است. مجموعه این موارد، با اعتراض شدید طرف ایرانی مواجه شده؛ به گونه ای که گفته می شود در مذاکرات مسقط، هیئت ایرانی قصد ترک مذاکرات را داشت.

به هر حال، پس از تصمیم طرفین برای تمدید هفت ماهه دوره زمانی مذاکرات، محمد جواد ظریف، وزیر خارجه ایران اعلام کرد که از این زمان به بعد، با گروه 1+5 به عنوان یک هیئت واحد مذاکره خواهد کرد و نه هر یک از اعضا به تنهایی. وی همچنین نسبت به اینکه هریک از اعضا عملاً از نوعی حق وتو برخوردار بوده و می تواند موارد مورد توافق را در هر مرحله ای زیر سوال ببرد، انتقاد کرد. در واقع هیچ یک از اعضای گروه 1+5 نباید این حق را داشته باشد که در صورت توافق دیگر اعضا بر سر یک موضوع، با آن به مخالفت بپردازد.

در این شرایط، باید توجه داشت که اگر این روند اختلافات میان کشورهای عضو گروه 1+5 ادامه داشته باشد و طی هفت ماه آینده تداوم پیدا کند، گروه 1+5 عملاً دچار انشقاق شده و به دو گروه تقسیم خواهد شد. با این وجود، باز هم این امر ضرورتاً به ضرر ایران نخواهد بود؛ زیرا ایران با راه حل های بیشتری برای حل و فصل مسائل مربوط به تحریم های موجود روبرو خواهد بود.