دولت مخفی و انتظاری که برآورده نشد

بیژن کیانی

کد خبر: ۴۶۱۵۶۸

تاریخ: ۱۰ دی ۱۳۹۳ - ۱۴:۰۳

تولید هر اثر هنری، خواه سینمایی و یا تلویزیونی، نیازمند تلاشی طاقت‌فرسا است و تنها کسانی تحمل سختی‌های این راه را دارند که به کار خود شدیداً علاقه‌مند و نسبت به آن تعهد لازم را داشته باشند. با ‌وجود این، هر اثری که تولید و عرضه می‌شود، قابل نقد است.
اینجانب با بخشی از جامعهٔ هنری کشور ارتباط نزدیک دارم و نسبت به سختی کار آنان از آغاز تا پایان آگاه هستم. و اگر در چند سطر، سریال دولت مخفی را نقد می‌کنم، به معنی نادیده گرفتن زحمات دوستان تهیه کننده و بازیگران محترم سریال مذکور نیست.

به یاد دارم آخرین اثری که در قالب یک مجموعهٔ تلویزیونی به موضوع آزادگان کشور پرداخت، مجموعهٔ «بازگشت پرستو‌ها» بود و هر چند در آن اثر نیز کاستی‌هایی به چشم می‌خورد ولی توانسته بود بینندگان زیادی را با خود همراه کند و افکار عمومی را نسبت به آنچه در دوران مقاومت آزادگان گذشت در حد قابل قبولی آگاه کند.

گذشت حدود ۱۷ سال پس از پخش آن مجموعه جا داشت با توجه به تجربه‌های پیش‌رو و نیز حجم اطلاعات قابل توجهی که در خصوص دوران مقاومت آزادگان به دست آمده بود، مجموعه دولت مخفی با رفع کاستی‌های آثار پیش از خود و تکیه بر اطلاعات ارزشمند به دست آمده اثری را خلق کند که از کمترین کاستی برخوردار باشد و هموطنان عزیز با مشاهدهٔ این مجموعه نسبت به مقاومت شکوهمند فرزندان خود در زندان‌های رژیم بعث عراق از بیشترین آگاهی برخودار شوند؛ اما با تأسف باید گفت، این فرصت نیز تباه شد و آنچه از این مجموعه انتظار می‌رفت برآورده نشد.

به یاد دارم، سه سال پیش که قرار شد پژوهش این مجموعه آغاز شود در جلسات متعددی که با عوامل آن داشتیم پیوسته تأکید کردم، مجموعه‌ای تولید شود که بیانگر یک ایران کوچک با همهٔ تنوع قومی آن در دل اردوگاه‌های رژیم بعث عراق باشد. مجموعه‌ای که مقاومت حماسی آزادگان را در کل به نمایش بگذارد و دولت مخفی بیانگر وحدت آزادگان و پیوند وثیق آنان با امام و نظام اسلامی در یک کار پیچیدهٔ جمعی و سازمان یافته باشد که بیننده احساس کند آزادگان یک دولت جمهوری اسلامی به شکل مخفی در اردوگاه‌های رژیم بعث عراق ایجاد کرده‌اند.

به یاد دارم ‌یک روز یکی از نمایندگان کمیتهٔ بین‌المللی صلیب‌سرخ که از اردوگاه‌ها دیدن می‌کرد، گفت «اسرای ایرانی در اردوگاه‌ به گونه‌ای رفتار می‌کنند که گویی اینجا ایران است و فقط پرچم ایران را کم دارند که بر فراز اردوگاه به اهتزاز درآورند با تأسف باید اذعان داشت بینندگان نتوانستند، حتی معنای عنوان مجموعه را دریابند و این نه مشکل آنان که مشکل دست‌اندرکاران مجموعه بوده است.

برخی از دوستان آزاده می‌گفتند ‌حتی خانواده و فرزندانشان به رغم ارتباط سر یال دولت مخفی با دوران مقاومت آنان، رغبتی به تماشای آن نشان نمی‌دادند. خودم هم سعی می‌کردم به بهانه‌هایی فرزندانم را به تماشای این مجموعه بکشانم، که کمتر موفق می‌شدم و اگر چند قسمتی از آن را تماشا کردند به احترام من بود.

می‌دانم که دوستان دست‌اندرکار زحمات زیادی کشیدند و شبکه دو سیما نیز هزینه قابل توجهی برای تولید این مجموعه پرداخت کرد، ولی آنچه انتظار می‌رفت به دست نیامد و با دریغ یک فرصت دیگر نیز از دست رفت. در دولت مخفی به موضوع‌های دوران مقاومت به شکلی سطحی و ناقص پرداخته شد و حق مطلب ادا نشد.

اینجانب به عنوان کسی که در متن برخی حوادث دوران مقاومت بودم با همهٔ احترامی که برای دوستان عزیز دست‌اندرکار تولید مجموعهٔ دولت مخفی قائل هستم نمرهٔ قبولی به آن نمی‌دهم و صرف نظر از اینکه یک آزاده هستم، در مقام یک تماشاگر، نیز مجموعهٔ بازگشت پرستو‌ها را در بیان حقایق و انعکاس حوادث سخت دوران مقاومت موفق‌تر ارزیابی می‌کنم. به امید روزی که شاهد تولید مجموعه‌ای جامع و کامل در خصوص حماسهٔ مقاومت آزادگان سرافراز باشیم.