محورهای تازه‌ترین اقدام بهارستان‌نشینان؛

بی‌حساب و کتابی، تحقیق و تفحص از اپراتورهای موبایل را به جریان انداخت

در طرح تحقیق و تفحص مجلس، در این طرح، موضوعاتی از جمله میزان عمل به تعهدات پروانه، استفاده از تجهیزات و توان تولید داخل، کیفیت خدمات، نحوه پرداخت سهم و درآمد و توسعه خدمات در مناطق محروم مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

کد خبر: ۴۶۱۲۷۰

تاریخ: ۰۶ دی ۱۳۹۳ - ۰۹:۰۱

به گزارش خبرنگار تابناک اقتصادی، طرح تحقیق و تفحص از اپراتورهای موبایل تقدیم هیأت رئیسه مجلس شده است. این عنوان خبری بود که از سوی رئیس کمیته ارتباطات و فناوری اطلاعات مجلس اعلام شده است.

برخلاف تجربه گذشته که در سال 90 برخی نمایندگان علیرغم تلاش بسیار نتوانستند همکاران خود را به رای ‌دهی به طرح تحقیق و تفحص از یکی از اپراتورهای موبایل قانع کنند، این بار رمضان‌علی سبحانی ‌فر بی سر و صدا به یکباره درخواست تحقیق و تفحص از تمام اپراتورها را مطرح کرده است.

در سال 90 کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی به پیشنهاد یکی از نمایندگان، مسائل مطرح در مورد وجود سقف برای تعداد مشترکان اپراتور دوم و درخواست تحقیق و تفحص از این اپراتور را بررسی کرد.

در آن زمان  توضیحات و تلاش‌های وزیر وقت ارتباطات و فناوری اطلاعات و رئیس سابق سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی و مدیران مربوطه درباره نبود سقف در واگذاری سیم کارت در پروانه ایرانسل و فعالیت این اپراتور، اعضای کمیسیون صنایع را قانع کرد تا آنجا که به درخواست تحقیق و تفحص از بررسی فعالیت این اپراتور نیز رای ندادند. سپس طبق آیین نامه داخلی مجلس، این پیشنهاد در صحن علنی نیز مطرح شد که این بار نیز رای نیاورد و به این ترتیب تنها تلاش جدی برای تحقیق و تفحص از اپراتور موبایل بی نتیجه ماند.

اما امسال برخی نمایندگان مردم در خانه ملت درخواست تحقیق و تفحص را مطرح و هیئت رئیسه مجلس شورای اسلامی نیز آن را وصول کرده است. به گفته وی، در این طرح، موضوعاتی از جمله میزان عمل به تعهدات پروانه، استفاده از تجهیزات و توان تولید داخل، کیفیت خدمات، نحوه پرداخت سهم و درآمد و توسعه خدمات در مناطق محروم مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

این مثال که حساب اپراتورهای موبایل مانند طلافروشان است و کسی سر از حسابشان در‌نمی‌آورد، در ایران بی‌راه نیست. البته قبوض تنها موردی نیست که کسی از سر از حسابشان در‌نمی‌آورد، بلکه صورت‌هالی مالی، درآمدی و هزینه‌ای اپراتور‌ها نیز مباحث ناپیدای دیگری است که اساسا اپراتور‌ها علاقه‌ای برای اعلام این موارد ندارند و ارقام و آمار در این حوزه همواره محرمانه خوانده می‌شوند.

بررسی ودایع و حساب و کتاب اپراتورها

تقریبا تمام مشترکان ایرانی تلفن‌همراه در این موضوع که از حساب و کتاب اپراتورهای موبایل و نحوه محاسبه‌شان سردر نمی‌آورند، مشترک‌اند.

اگرچه ریز مصرف موبایل نیز برای مشترکان قابل دسترسی است اما آنها کنترلی در اختیار ندارند که برای مثال درباره صحت دقایق مکالمه‌ای اپراتور ثبت کرده یا میزان دقایق داخل شبکه یا خارج شبکه یقین حاصل کنند و از این رو همواره نوعی تردید در سازوکار محاسبه صورت‌حساب و پرداخت قبوض در مشترکان وجود دارد.

اکنون آن طور که سبحانی ‌فر نماینده مردم سبزوار در مجلس درباره جزئیات این طرح، اعلام کرده، گویا قرار است در طرح تحقیق و تفحص‌، به موضوعاتی از جمله نحوه حساب و کتاب اپراتورها نیز پرداخته شود.

به گفته سبحانی فر، همچنین موضوعاتی از جمله ودایع، میزان عمل به تعهدات پروانه، استفاده از تجهیزات و توان تولید داخل، کیفیت خدمات، نحوه پرداخت سهم و درآمد دولت و توسعه خدمات در مناطق محروم از دیگر مواردی است که در این طرح مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

تحقیق و تفحص‌ها چگونه شکل‌ می‌گیرند؟

تحقیق و تفحص در هر یک از امور کشور که بر اساس آئین نامه داخلی مجلس به عنوان یکی از وظایف ذاتی نمایندگان نام برده شده است و به اعتقاد بسیاری از نمایندگان بهترین ابزار شفاف سازی در دست آنهاست؛ هرچند که هر از چندگاهی دلخوری و شکایت سازمان‌های دیگر در قبال تحقیق و تفحص را تجربه می‌کنند.

براساس قانون نمایندگان می‌توانند در هر اموری که لازم می‌دانند، تقاضای تحقیق و تفحص و روشن شدن ابهامات موجود را به صورت کتبی به هیات رئیسه مجلس شورای اسلامی دهند.

اصل هفتاد و ششم قانون اساسی، مجلس را واجد حق تحقیق و تفحص در تمام امور کشور می‌داند و مواد 198 تا 201 آیین نامه داخلی مجلس نیز نحوه تحقیق و تفحص نمایندگان را مشخص کرده و تاکید دارد هرگاه نماینده‌ای، تحقیق و تفحص در هر یک از امور کشور را لازم بداند تقاضاى خود را به‌صورت کتبی به هیأت رئیسه مجلس تسلیم کرده و هیأت ‏رئیسه ظرف 48 ساعت آن را به کمیسیون تخصصى ذی‏ربط برای رسیدگى ارجاع می‏ کند.

پس از ارائه گزارش کمیسیون به هیات رئیسه، گزارش خارج از نوبت در دستور کار مجلس قرار گرفته و به رأى گذاشته خواهد شد.

در صورت تصویب نمایندگان، طرح تحقیق و تفحص به همان کمیسیون تخصصى ذی‏ربط برای رسیدگى ارجاع مى شود و کمیسیون موظف است اعضاء هیأت تحقیق و تفحص را برای صدور احکام به رئیس مجلس معرفى کند.

مهلت انجام تحقیق و تفحص شش ماه از تاریخ صدور احکام اعضاء هیأت توسط رئیس مجلس است. در صورت ضرورت با درخواست هیأت و تصویب هیأت رئیسه مجلس تا شش‌ماه دیگر قابل تمدید است.

هیأت حداکثر در مدت یک‌ماه پس از پایان مهلت تحقیق و تفحص، گزارش خود را به کمیسیون تسلیم مى‏کند. کمیسیون موظف است ظرف یک ماه گزارش هیأت را در جلسه مشترک اعضاء کمیسیون و هیأت مطرح و گزارش نهایی را برای قرائت در مجلس برای مدت نیم‌ساعت تنظیم کند و پس از اینکه گزارش در کمیسیون به تصویب رسید به هیأت‌رئیسه ارسال می‌شود.

پیش از رأی‌گیری در رابطه با گزارش نهایی، وزیر یا مقام‌مسؤول از عملکرد خود دفاع خواهد کرد اما در صورت احراز تخلف و ضرورت تعقیب توسط هیأت تحقیق و تفحص، متخلف توسط هیأت رئیسه مجلس حسب مورد موضوع به قوه قضائیه یا مرجع رسیدگی به تخلفات اداری131 معرفى مى‏ شود و دستگاه قضائى صالحه موظف است طبق مقررات خارج از نوبت تقاضاى کمیسیون را مورد رسیدگى قرار داده و نتیجه آن را به کمیسیون اعلام کند.

تحقیق و تفحص‌ از اپراتورهای موبایل

در حالی که فعلا زمان زیادی از طرح درخواست تحقیق و تفحص‌ از اپراتورهای موبایل نمی‌گذرد، حسین گروسی عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی درباره آخرین وضعیت این طرح می ‌گوید: تقاضای تحقیق و تفحص‌ با امضای چند نماینده شکل می گیرد و تحقیق و تفحص‌ از اپراتورهای موبایل هم‌اکنون در مرحله ارائه درخواست به هیئت رئیسه مجلس است که برای اجرایی شدن باید در صحن علنی مجلس مطرح و به رای گذاشته شود.

این نماینده مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه در صورت تصویب از سوی نمایندگان، طرح برای انجام کار کارشناسی به کمیسیون مربوطه باز می گردد، افزود: لازم است که موضوعات مهمی از جمله حساب و کتاب اپراتور ها و مبالغ دریافتی از مردم، ودیعه‌ها، ارائه خدمات مطلوب و متناسب با تعرفه‌ها به مردم، میزان عمل به تکالیف پروانه ای از جمله نصب BTS ها از سوی اپراتورهای تلفن‌همراه شفاف شود.

وی با ذکر مثالی در این باره توضیح داد: در موضوعاتی مانند قطعی تماس‌ها، وقتی مشترک برای برقراری یک تماس ناگزیر به تلاش چند باره و برقراری چندبار تلاش است به چه دلیل هزینه تماس‌ های اجباری اضافی باید توسط مشترک پرداخت شود که موضوعاتی این چنینی باید رسیدگی و از سوی اپراتورها پاسخ داده شود.

از تحقیق و تفحص‌ استقبال می‌کنیم

داود زارعیان سخنگوی شرکت مخابرات ایران نیز از مطرح شدن موضوع تحقیق و تفحص‌ از اپراتورهای موبایل اطلاع دارد و می گوید: از این کار استقبال می‌کنیم.

او نظر مثبتی نسبت به تحقیق و تفحص‌ دارد و اعلام می‌کند: معتقدیم که تحقیق و تفحص‌ حق مجلس است و مجلس می تواند در هر موردی که ابهام دارد تحقیق و تفحص‌ را مطرح کند.

وی توضیح داد: معتقدیم در تمام حوزه ها از جمله پرداخت حق و حقوق دولت و تعهدات پروانه ای شامل توسعه روستایی، توسعه جاده‌ ای طبق قانون عمل کرده ایم.

زارعیان درباره لزوم شفافیت اپراتورها در حساب و کتاب ها و پرداختی ها به دولت به عنوان یکی از موارد پیشنهادی در درخواست تحقیق و تفحص‌ گفت: شرکت‌ های خصوصی عضو در بورس و فرابورس ملزم به شفافیت هستند و در قبال یک ریالی که دریافت و پرداخت می‌کنند اسناد مالی خود را برای عموم منتشر می‌ کنند.

سخنگوی شرکت مخابرات ایران درباره دیگر مورد تحقیق و تفحص‌ شامل الزام استفاده از تولید داخل‌ توسط اپراتور ها، گفت: بارها در این باره اعلام کرده ایم که اگر چیزی در داخل تولید می شود و اپراتور خریداری نکرده اعلام کنند. زیرا اساسا در مجموعه اعتقاد به استفاده از تولید داخل وجود دارد.

وی همچنین درباره تعیین تکلیف موضوع ودیعه‌ها نیز گفت: طبق آنچه که پیشتر نیز مطرح و بررسی شد، موضوع ودیعه ها چیزی بین فروشنده (سازمان خصوصی سازی) و خریدار (شرکت توسعه اعتماد مبین مالک 50+1 درصد سهام مخابرات) بوده و به اپراتور مربوط نیست. اساسا نیز اگر قرار به بازگرداندن ودیعه ها بود شرکت مخابرات با قیمت دیگری فروخته می شد.

چند پیشنهاد برای اینکه تحقیق و تفحص‌ به نتیجه برسد

مؤید حسینی صدر دیگر عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس موافق طرح تحقیق و تفحص‌ از اپراتورهای موبایل است و حتی آن را ضروری می‌داند.

وی می‌گوید: اپراتورها تراکنش‌های مالی بسیاری دارند و نظارتی بر آنها نیست؛ بنابراین، این تحقیق و تفحص‌ ضروری است تا اپراتورها هرگونه که مایلند و به دلخواه خود عمل نکنند. حسینی صدر اما به مشکلات پرونده‌ های متعدد تحقیق و تفحص‌ و طرح هایی که بی نتیجه بسته می شوند، نیز واقف است.

او درباره چرایی بی نتیجه بودن اغلب طرح‌های تحقیق و تفحص، می‌گوید: معمولا تحقیق و تفحص‌ روندهای طولانی دارد. لازم است پس از اتمام بررسی بودجه، مجلس وقت بگذارد و در این باره آسیب شناسی کند تا تمهیداتی اندیشیده شود و برای نتیجه بخشی بیشتر، زمان روندهای پرونده‌های تحقیق و تفحص‌ کمی کاهش یابد.

از سوی دیگر معمولا از تحقیق و تفحص‌‌ها به عنوان ابزار تحقیقاتی نمایندگان نیز یاد می‌شود. معمول است که در بسیاری موارد، طرح های تحقیق و تفحص‌ با مذاکره و هماهنگی بین اعضاء هیأت تحقیق و تفحص و سازمان طرف تحقیق مختومه می شد. در برخی موارد بزرگ نیز، با قول مساعدت سازمان ها در حل مشکلات کشف شده با جلب نظر مثبت هیأت تحقیق و تفحص، پرونده های مفتوحه، مختومه می شوند.

در این میان، تجربه ثابت کرده با نزدیک شدن به ایام انتخابات مجلس، معمولا طرح های تحقیق و تفحص از سازمان ها و شرکت ها‌ شدت بیشتری می گیرد.

بنابراین با توجه به ضرورت بررسی فعالیت اپراتورها، حداقل یک بار انجام طرح تحقیق و تفحص‌ از اپراتورهای موبایل می تواند برای چند سال مفید یا حداقل بی ضرر باشد اما برای اینکه این طرح نیز سرنوشت طرح‌های متعدد تحقیق و تفحص‌ دیگر منجر نشود و در ازای نیرویی که برای این کار صرف می شود نتیجه حاصل شود، چند شرط لازم است.

نخست باید تحقیق و تفحص‌ در قالب طرحی جامع و کامل وضعیت اپراتورهای موبایل در کشور را بررسی کند، باید در این طرح نگاه یکسانی به تمام اپراتور لحاظ شود تا طرح با تمایل به سمت یک اپراتور، از باقی اپراتورها غافل نشود. دوم؛ باید طرح در زمان مناسبی مطرح شود که برای مثال با دوری از زمان انتخابات مجلس، شاعبه انگیزه های دیگری در طرح مطرح نباشد و سوم؛ باید متولیان و طرح کنندگان این درخواست عزم کافی را برای پیگیری طرح تا آخرین مرحله داشته باشند و تغییرات شرایط یا تغییرات مدیریتی نتواند در انگیزه آنها برای پیگیری طرح سستی ایجاد کند.