زمستان و قاتلی بنام منواکسید کربن

کد خبر: ۴۶۰۷۲۰

تاریخ: ۰۳ دی ۱۳۹۳ - ۱۳:۲۸

با شروع فصل سرما و استفاده از وسایل گازسوز، هرساله تعداد زیادی از هموطنانمان در اثر مسمومیت با منوکسیدکربن جانشان را از دست می دهند.

به گزارش ایرنا، ماه دی به قولی سردترین ماه سال است؛ سال گذشته در این ماه 6 نفر در دارالعباده بدلیل استنشاق گاز منواکسید کربن جانشان را از دست دادند که از این تعداد دو نفر زن و چهار نفر مرد بودند.

آمارها حاکی از آن است که در شش ماه اول امسال تنها یک مورد و در هشت ماه سال گذشته نیز اصلا گازگرفتگی در استان نداشته ایم ولی نمی دانیم امسال چگونه خواهد بود.

باید مراقب قاتل نامریی بود به نام گاز منواکسید کربن؛ چرا که همه ساله با سرد شدن هوا مهمترین عاملی که موجب نگرانی خانواده ها می شود حوادث ناشی از استنشاق گاز منواکسید کربن و انتشار خبرهایی بر اثر این پدیده است.

منواکسید کربن گازی است بی بو و بی رنگ و به طور ظاهری قابل مشاهده نیست و در اثر سوخت ناقص مواد سوختی و عموما در فضای بسته ایجاد می شود، در اثر احتراق هر نوع ماده سوختنی بخصوص در محیط های دربسته و بدون اکسیژن ممکن است این گاز تولید شود.

گازی بسیار سمی بی رنگ و بی بو که به علت عملکرد نامناسب وسیله گرمایشی در اثر سوخت ناقص، نصب نادرست و یا استفاده ناصحیح از آن ایجاد می شود غلظت منو اکسید در مقادیر بسیار پائین نیز برای انسان خطرناک و کشنده است .

تمام وسایل گازسوز یک قاتل بالقوه هستند، حتی اگر تولیدکنندگان وسایل گاز سوز بارها و بارها تبلیغ کنند که این وسایل خطری ندارند! آنچه باید در برخورد با شرایط گاز گرفتگی بدانیم و به آن عمل کنیم، هوشیار باشیم چون حادثه های بد، ناگهان و فقط یک بار رخ می دهند و قابل جبران نیستند.

سرپرست سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی یزد در این باره به خبرنگار ایرنا گفت: با شروع فصل زمستان و متعاقب آن استفاده همشهریان از وسایل گازسوز و احتمال بروز حوادث ناگوار در منازل مسکونی به دلیل سهل انگاری و عدم رعایت نکات ایمنی ، هر ساله شاهد حوادث ناخوشایندی در خصوص عدم استفاده صحیح از وسایل گاز سوز هستیم.

سید 'عباس میرشمسی' افزود: مهمترین علل حوادث ناشی وسایل گازسوز ، عدم نصب صحیح لوله های بخاری، نداشتن کلاهک H، مسدود بودن مسیر دودکش و نداشتن بست مناسب است.

وی اظهار کرد: خوشبختانه در سال های اخیر بدلیل آموزش های ایمنی لازم ، شاهد کاهش حوادث ناشی از استفاده وسایل گازسوز بوده ایم.

سرپرست سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی یزد تاکید کرد: این سازمان آمادگی لازم را برای ارائه آموزشهای ایمنی و همچنین بازدید از اماکن عمومی و خصوصی به منظور افزایش ضریب ایمنی و کاهش حوادث را دارد.

علائم گازگرفتگی بستگی به میزان منوکسیدکربن موجود در فضای حادثه دارد در ابتدا علائم به صورت خفیف است و به صورت گیجی، کرختی مزمن و در واقع علائمی شبیه یک آنفلوانزا خود را نشان می دهد که افراد در مواجهه با چنین علائمی، باید به وجود گاز منوکسیدکربن در فضا شک کنند.

علائم مسمومیت حاد با این گاز شامل سردرد، سرگیجه، تهوع و استفراغ، بیهوشی، تشنج و اغماست. در بیماران مبتلا به ناراحتی های قلبی ممکن است تشدید بیماری یک علامت هشدار دهنده باشد.

یکی از مهمترین اعضای بدن که به اکسیژن نیاز دارد، مغز است، این علائم به تدریج به صورت سردردهای ناگهانی شبیه میگرن بروز می کند و اگر تشدید شود می تواند فرد را دچار دردهای شدیدتر مثل تشنج، ضعف، بی حالی شدید و نهایتاً حالت کما کند. عوارض قلبی مانند اختلال در عملکرد عضلات قلب و نارسایی کلیه و در سایر موارد تغییر در رنگ پوست، از علائم مسمومیت با گاز منوکسید کربن است. در صورت مشاهده علایم گاز گرفتگی چه اقداماتی باید صورت گیرد؟

به گفته کارشناسان ، بهترین کار در مواجهه با فرد مسموم ناشی از گاز منواکسید کربن این است که با حفظ خونسردی فرد را از شرایطی که دچار مسمومیت شده خارج و درها و پنجره ها را سریع بازکنند و اجازه دهند اکسیژن کافی به او برسد.

باید از تجمع در کنار فرد مسموم خودداری کنند زیرا این عمل از رسیدن سریع اکسیژن به فرد جلوگیری می کند، لباس تنگی که مانع رسیدن تنفس مناسب به فرد می شود را به سرعت آزاد کنند و با 115 تماس گرفته و اجازه دهند تا آنها، اقدامات اولیه مناسب را انجام دهند.

البته باید توجه داشت این اقدامات زمانی تأثیرگذار است که فرد مدت زمان کمی را در مواجهه با گاز باشد.

در بسیاری از موارد که افراد در خواب هستند و مدت زمان طولانی با گاز منوکسید کربن قرار دارند، غلظت این گاز سبب آسیب مغزی شدید بر فرد و منجر به یک آسیب برگشت ناپذیر و مرگ مغزی می شود.

افرادی که به مصدومان کمک می کنند، خود نیز در معرض گازگرفتگی قرار دارند، توصیه می شود بلافاصله در بدو ورود، درها و پنجره ها را بازکرده و به تهویه مناسب هوا کمک کنند.

نخستین برخورد با مصدوم هوشیاری که به مسمومیت با گاز منواکسیدکربن دچار شده است، انتقال فرد گاز گرفته شده به محیط باز با هوای تازه است که در آن محیط هوا جریان دارد.

میزان ، شدت و وخامت گاز گرفتگی به عوامل متعددی چون مدت زمان قرارگیری در برابر گاز، سن مصدوم نوزاد، سالمند یا فرد جوان ابتلاء به انواع بیماری های ریوی نظیر آسم بستگی دارد و سردرد و سرگیجه از نخستین نشانه ها و علایم مسمومیت با گاز منواکسیدکربن است.

احساس صدا در گوش، ضعف، سستی و بیحالی، احساس خفگی و در موارد شدیدتر کبود شدن انگشتان و لب را از دیگر علایم مسمومیت با گاز منوکسید کربن است و پس از انتقال فرد مصدوم به محیط آزاد باید هر آنچه که سبب انسداد، فشار و خفگی می شود نظیر کمربند، کراوات و لباس های تنگ را باز کرد و برای تنفس راحت تر مصدوم را در وضعیت نشسته یا نیمه نشسته قرار داد.

در مصدومان بی هوش خطر برگشت مواد به نای و آسپیراسیون وجود دارد، به همین علت، این افراد باید به پهلوی چپ خوابانده شوند.

افراد مسموم با گاز سمی منواکسیدکربن نباید در محیط سرد نگهداری شوند، تجویز دارو یا احیای قلبی-ریوی در صورت ایست قلبی باید با توصیه پزشک انجام شود.

چراغ های نفتی بدون دودکش، هیترهای گازی بدون دودکش، کوره ها، اجاق چوبی، اجاق های گاز، آتشدان ها، آبگرمن ها و اگزوز اتومبیل منابع بالقوه مونوکسیدکربن هستند که باید در هنگام استفاده از این وسایل رعایت نکات ایمنی را در اولویت قرار داد.

آمار فوت شدگان بر اثر استنشاق گاز نشان دهنده میزان توجه کم به مسائل آموزشی و رعایت نکردن نکات ایمنی در فصل سرما است.