با همکاری کم نظیر مردمان یک روستا در خراسان شمالی؛

پلنگ مهاجم از کشته شدن جان به در برد!

به دنبال حملات متعدد پلنگ، ترس بسیاری ‌در دل مردم روستای تازه قلعه به وجود می‌آید، به نحوی که اهالی روستا پس از تاریک شدن هوا به هیچ عنوان جرأت خارج شدن از منزل را نداشته‌اند. از سوی دیگر، پلنگ مهاجم اینقدر فضا را برای خود فراهم یافته بود که شب‌ها وارد روستا می‌شده و در کوچه‌ها به دنبال طعمه می‌گشته و حتی شواهدی از تردد آن روی سقف خانه‌ها و بالا رفتن از دیوار منازل روستایی برای شکار سگ‌ها نیز به دست آمده است.

کد خبر: ۴۶۰۲۱۰

تاریخ: ۰۱ دی ۱۳۹۳ - ۱۴:۲۵

اگر به اخبار منعکس شده از کشتار گونه‌های در معرض انقراض کشورمان، از جمله پلنگ دقیق شویم، درخواهیم یافت ‌بسیاری از آن‌ها در حالی شکار شده‌اند که حتی به محدوده زندگی انسان‌ها نزدیک هم نشده بودند؛ اما این بار پلنگی از کشته شدن جان به در برده که بار‌ها به دام‌های روستا‌نشینان حمله کرده بود؛ بد نیست این اتفاق را به فال نیک بگیریم.

به گزارش «تابناک»، سرانجام پلنگی که در چند ماه اخیر، بار‌ها به دام‌ها و سگ‌های گله روستایی در خراسان شمالی حمله کرده و خساراتی وارد آورده بود، ‌با دخالت محیط بانان و پیش از آنکه روستانشینان درصدد شکارش برآیند زنده‌گیری شد تا اتفاقی رقم بخورد که اگر در کشورهای پیشرفته طبیعی به حساب می‌‌آید، در کشورمان تازه به شمار آید و جای خوشحالی داشته باشد.

ردپای پلنگ مهاجم به روستای تازه قلعه که در خاک نرم کاملا مشخص است

دیده‌بان محیط زیست و حیات وحش ایران در این باره می‌نویسد: از مردادماه سال جاری گزارش‌هایی مبنی بر حملات پلنگ به دام‌های روستای تازه قلعه در منطقه راز و جرگلان به اداره کل حفاظت محیط زیست استان خراسان شمالی منعکس می‌‌شد که حکایت از آن داشت در سه ماه گذشته، تقریبا هفته‌ای یک بار رخ داده و بر اثر آن تعداد زیادی سگ و دام اهلی تلف شده است.

بر اساس این گزارش، این پلنگ علاقه زیادی به شکار سگ‌ها داشته و با نزدیک شدن به روستا سگ‌ها را تحریک کرده، به سمت خود می‌کشانده و سپس آن‌ها شکار می‌کرده است، تا جایی که طی این مدت حدود ۵ رأس دام اهلی (گوسفند) و حدود ۱۴ قلاده سگ توسط این پلنگ تلف شده است.

به دنبال حملات متعدد پلنگ، ترس بسیار‌ی در دل مردم روستای تازه قلعه به وجود می‌آید، به نحوی که اهالی روستا پس از تاریک شدن هوا به هیچ عنوان جرأت خارج شدن از منزل را نداشته‌اند. از سوی دیگر، پلنگ مهاجم اینقدر فضا را برای خود فراهم یافته بود که شب‌ها وارد روستا می‌شده و در کوچه‌ها به دنبال طعمه می‌گشته و حتی شواهدی از تردد آن روی سقف خانه‌ها و بالا رفتن از دیوار منازل روستایی برای شکار سگ‌ها نیز به دست آمده است.

حتی در یک مورد این پلنگ در بالای پشت بام یکی از خانه‌های روستا اقدام به علامت گذاری و تعیین قلمرو نموده است.

تصویر پلنگ پس از گرفتار شدن در تله و اصابت دارت بیهوشی

این گزارش‌ها موجب شده بود، ‌نیروهای یگان محیط زیست خراسان شمالی برای زنده‌گیری پلنگ مهاجم دست به کار شده و با اعزام به روستای تازه قلعه، برای بازگشت آرامش منطقه، نگهبانی شبانه روزی را آغاز کردند تا بتوانند پلنگ را از حاشیه روستا دور کرده و از تقابل بیشتر پلنگ با مردم محلی جلوگیری کنند.

محمد تقدیسی، فرمانده یگان محیط زیست استان خراسان شمالی در این مورد به دیده‌بان گفت: پس از دریافت گزارش حمله پلنگ به روستا به بررسی صحت گزارش پرداختیم و با نصب دوربین تله‌ای موفق شدیم تصاویری از یک پلنگ در حالی ‌که سگی را شکار کرده و مشغول خوردن آن بود، ثبت کنیم.

وی افزود: محیط بانان و کار‌شناسان دائما شب‌ها در روستا به گشت زنی پرداخته و اقدامات متعددی برای ایجاد ترس در جانور و هدایت پلنگ به سمت زیستگاه اصلی در کوه انجام گرفت. مأمورین سعی کردند با روشن کردن آتش در دورتادور روستا، سوزاندن باروت، ایجاد سروصدا و شلیک تیر هوایی، موجب واهمه پلنگ شده و جانور را به سمت کوه هدایت کنند اما هیچ یک از روش‌ها جواب نداد و همچنان حملات پلنگ به روستا ادامه داشت.

فرمانده یگان محیط زیست استان خراسان شمالی گفت: حدود یک ماه قبل پلنگ به یکی از اهالی روستا حمله ‌و وی را مجروح کرد. پس از مدتی یکی دیگر از اهالی روستا مورد حمله پلنگ قرار گرفته و وی نیز دچار جراحت و به بیمارستان منتقل شده؛ البته انسان‌ها هدف حملات پلنگ نبودند و در دو مورد حمله به اهالی روستا کنجکاوی اشخاص برای مشاهده پلنگ در حال خوردن لاشه سگ، منجر به حمله حیوان شده بود.

وی افزود: پس از دومین حمله پلنگ به انسان، موضوع از طریق فرمانداری و دادستان شهرستان پیگیری شده و مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان شمالی طی نامه‌ای به سازمان محیط زیست، موضوع را منعکس کرده و درخواست راهکار نمود. بلافاصله با هماهنگی سازمان محیط زیست اکیپ امداد و نجات به سرپرستی آقای محمدصادق فرهادی نیا به همراه دکتر ایمان معماریان (دامپزشک) و علیرضا شهرداری (دستیار دامپزشک) از تهران عازم خراسان شمالی شدند تا پلنگ را زنده‌گیری کرده و پس از نصب گردنبند ردیاب به زیستگاه امن دیگری منتقل کنند.

سائیدگی و از بین رفتن دندان های پلنگ به دلیل سن بالا کاملا مشخص است

محمدصادق فرهادی‌نیا، سرپرست گروه در این باره گفت: پس از اطلاع از موضوع عازم خراسان شمالی شدیم تا پلنگ را زنده‌گیری کنیم و در صورت امکان پس از نصب گردنبند ردیاب در زیستگاه‌های مناسب استان رهاسازی شود.

وی افزود: پس از اعزام به روستا، ابتدا به بررسی شرایط موجود و آموزش مردم محلی پرداختیم. به تمامی خانه‌های روستا مراجعه کردیم و ضمن ارائه آموزش‌های لازم از مردم خواستیم تا سگ‌های خود را از محیط روستا جمع آوری کنند.

فرهادی‌نیا گفت: در بررسی فیلم‌های ثبت شده از پلنگ، بقایای لاشه سگ‌ها و گوسفندان تلف شده و آثار جراحات ناشی از حمله پلنگ بر روی بدن دو نفر از اهالی به این فرضیه دست یافتیم که پلنگ مذکور احتمالا به دلیل وجود نوعی مشکل جسمی قادر به شکار کردن در طبیعت نیست؛ بنابراین، برای تغذیه به روستا نزدیک شده و تحت هیچ شرایط نیز از روستا دور نمی‌شود.

سرپرست گروه اعزامی در ادامه گفت: پس از آن به مکان‌یابی به نصب تله مشغول شدیم. ابتدا در نظر داشتیم تله‌ها را در کوه مجاور به روستا که زیستگاه اصلی پلنگ بود فعال کنیم اما پس از مدتی متوجه شدیم پلنگ وارد روستا می‌شود بنابراین سه عدد تله درون کوچه‌های روستا کار گذاشته و برای جذب پلنگ از لاشه نیمه خورده یکی از سگ‌ها استفاده نمودیم.

فرهادی نیا افزود: اولین شبی که پلنگ بر روی لاشه حاضر شد، درست ۴ شب پس از آخرین ورود حیوان به روستا و شکار یک سگ بود. پلنگ پس از ۴ روز از آخرین سگی که شکار کرده بود، مجددا گرسنه شده و وارد روستا شد. اولین شب تله عمل کرد؛ اما پلنگ در تله گرفتار نشده و فرار کرد. بلافاصله شب بعد مجددا پلنگ بر روی تله حاضر شده و این بار در تله گرفتار شد.

وی با اشاره به همکاری فوق‌العاده خوب اهالی روستا طی چند ماه گذشته و حین عملیات زنده گیری پلنگ‌ گفت: خوشبختانه اهالی این روستا بسیار مردم با فرهنگی بودند و نه تنها در تمام مدت حمله پلنگ هرگز به فکر کشتن حیوان نبودند، بلکه در شب گرفتار شدن پلنگ در تله هم هیچ کس قصد آسیب رساندن به حیوان، پرتاب سنگ و چوب و ... را نداشت و مردم فقط نظاره‌گر بودند و حتی از ایجاد سروصدا خودداری کردند.

فرهادی نیا افزود: متأسفانه پس از گرفتار شدن پلنگ در تله ازدحام عجیبی در اطراف تله ایجاد شده و تمام مردم منطقه برای مشاهده پلنگ از منازل خود خارج شدند. ما بسیار نگران بودیم، زیرا پلنگ که بر اثر ازدحام جمعیت و ایجاد استرس زیاد، بسیار عصبانی شده بود و اگر به نحوی خود را از تله‌‌ رها می‌کرد، فاجعه بزرگی رخ می‌داد که خوشبختانه بلافاصله دکتر معماریان پلنگ را بیهوش نمود.

پس از بیهوش سازی و انجام معاینات اولیه این پلنگ ظهر یکشنبه (۹۳/۹/۳۰) به کلینیک حیات وحش پردیسان در تهران منتقل شد.

دکتر ایمان معماریان دامپزشک کلینیک حیات وحش پردیسان در این باره گفت: پس از به دام افتادن پلنگ در تله، از طریق پرتاب دارت حاوی پیشرفته‌ترین داروی بیهوشی پلنگ را بیهوش کردیم. این پلنگ یک پلنگ نر و بسیار پیر بود که بر اثر افزایش سن دچار سائیدگی شدید دندان‌ها، آبسه دهانی و عفونت فک و دهان شده بود.

نمای داخل محل مخصوص نگهداری / پلنگ دقایقی از جعبه خارج نمی شد

معماریان افزود: این موضوع کاملا نشان می‌داد که این پلنگ توانایی شکار ‌و زندگی در طبیعت را از دست داده و علت نزدیک شدن پلنگ به روستا و حمله به دام‌های اهلی و سگ‌های گله نیز همین موضوع بوده است. بررسی لاشه سگ‌های شکار شده توسط این پلنگ و فیلم تهیه شده از حیوان در حین خوردن لاشه یک سگ نشان می‌داد که به دلیل سائیدگی شدید دندان‌ها این پلنگ حتی توان دریدن کامل لاشه را نداشته و فقط از جگر و قلب سگ‌های شکار شده تغذیه و مابقی لاشه را‌‌ رها می‌کرده است.

دکتر معماریان سن تقریبی این پلنگ را ۱۴ سال تخمین زد و اعتقاد داشت، پلنگی با این سن تقریبا یک رکورد از لحاظ سن و سال پلنگ در کشور به شمار می‌رود.

وی افزود: این پلنگ به هیچ عنوان قادر به زندگی و شکار در طبیعت نیست و در صورت رهاسازی در طبیعت مجددا جهت تغذیه به سکونتگاه‌های انسانی نزدیک خواهد شد که خطراتی را برای خود حیوان و مردم به همراه خواهد داشت.

این پلنگ فعلا در کلینیک بازپروی حیات وحش پارک پردیسان نگهداری می‌شود تا نسبت به سرنوشت حیوان تصمیم گیری شود. البته در صورت تأمین بودجه دندان‌های حیوان نیز طی مراحل درمانی ترمیم خواهد شد.

محمدصادق فرهادی نیا سن این پلنگ را بین ده تا پانزده سال اعلام کرد و گفت: تاکنون لاشه و جمجمه بیش از یکصد پلنگ را بررسی کرده‌ام؛ اما به جرأت می‌توان تاکنون پلنگی با این سن و سال در ایران مشاهده نشده است.

وی در مورد سرنوشت این پلنگ گفت: هرچند جابجایی پلنگ‌ها بین زیستگاه‌ها از لحاظ اصولی روشی کاملا تایید شده نیست، ولی در ابتدای اعزام به خراسان شمالی هدف زنده گیری، نصب گردنبند ردیاب و رهاسازی پلنگ در زیستگاه مناسب دیگری بود اما بررسی شرایط جسمی، دندان‌ها و حملات متعدد حیوان به روستا گویای عدم توانایی زندگی در طبیعت بود، بنابراین تصمیم بر انتقال پلنگ به تهران گرفته شد.