تحلیل خاتمی از تفاوت «اعتدال» و «اصلاحات»

خاتمی با بیان اینکه باید صبور باشیم و پیش برویم درباره اعتدال و اصلاحات گفت: اعتدال یک روش است و اصلاحات یک گفتمان است که 200 سال است که این گفتمان شکل گرفته و گرچه خواستهای متفاوتی در این زمینه بوده و ممکن است سلیقه های مختلف در آن باشد اما اصلاحات گفتمانی است که مردم پای آن ایستاده اند.

کد خبر: ۴۵۹۵۹۳

تاریخ: ۲۸ آذر ۱۳۹۳ - ۱۷:۲۲

رییس جمهور اسبق کشورمان در جمع نمایندگان 70 تشکل دانشجویی سراسر کشور با بیان اینکه آزادی و نبودن فضای امنیتی در دانشگاه ها از هوا برای تنفس کردن، لازم تر است، گفت: امنیت کشور را با ایجاد فضای امنیتی نمی توان تامین کرد.

به گزارش ایرنا، حجت الاسلام والمسلمین «سیدمحمدخاتمی» در دیدار نمایندگان 70 تشکل دانشجویی سراسر کشور از دانشگاه های دولتی و آزاد، با اشاره به رحلت پیامبر عظیم الشان اسلام گفت : این روزها در میان همه مظلومان عالم و جهان، پیامبر اکرم (ص) مظلوم ترین است و آیین او مظلوم ترین است؛ اسلامی که او آورد به صورت دگرگونه ای عرضه می شود چرا که در تاریخ انحرافاتی بزرگ ایجاد شد.

بر اساس گزارش روابط عمومی دفتر حجت الاسلام والمسلمین سید محمد خاتمی، وی افزود: در روزگار ما اسلام – که برای آزادی انسان، سربلندی او و کنده شدن انسان از زمین بدون ترک زمین آمده بود و اسلامی که برای عدالت به معنای عام کلمه آمده بود و اسلامی که هدف بعثت پیامبرش به گفته خود آن بزرگوار، تتمیم مکارم اخلاق بود- به گونه ای دیگر عرضه می شود؛ اسلام خشن، اسلام کشتار، اسلام سرکوب و اسلامی که برای انسان ارزش قایل نیست و توهمات تنگ و تاریک عده ای قدرت طلب یا واپس گرا به عنوان اسلام عرضه می شود و بهترین زمینه را برای اسلام هراسی در دنیا از سوی قدرت های بزرگی فراهم می کند که منافع خود را در سلطه بر ملت ها و کشورهای دیگر تعریف کرده اند. نام امام حسن(ع) یادآور صلح در عین پافشاری بر ارزش ها و معیارهای انسانی و مکتب امام رضا (ع) را دانشگاهی بزرگ برای انسان و اسلام است

خاتمی همچنین با اشاره به ایام شهادت نوادگان پیامبر اسلام، نام امام حسن مجتبی (ع) را یادآور صلح در عین پافشاری بر ارزش ها و معیارهای انسانی خواند و مکتب امام رضا (ع) را دانشگاهی بزرگ برای انسان و اسلام نامید و ابراز خوشحالی کرد که در این هنگامه در جمع دانشجویانی است که در پی کسب دانش هستند و اسلام را منشا عزت جامعه می خواهند و می کوشند از چهره رحمانی اسلام در برابر چهره انحرافی و خشنی - که در منطقه عرضه می شود- دفاع کنند.

وی در این جمع به تشکیل جمهوری اسلامی که از متن انقلاب برآمده است، اشاره کرد و گفت: جمهوری اسلامی مورد نظر انقلاب و امام به مردم، رأی مردم، حرمت و حقوق مردم احترام می گذارد و در عین حال که می خواهد مردم آزاد باشند و مملکت پیشرفته باشد، می خواهد از ارزش هایی که زندگی را لطیف و پیشرو می کند نیز برخوردار کند. ارزش هایی که فقدان آن در دنیای امروز مشکلات فراوانی را ایجاد کرده است.

خاتمی ادامه داد: برای داشتن این آرمان های بزرگ باید آنچه از محرومیت ها و فشارها و کمبودهاست ، تحمل کنیم و این هزینه زیادی در برابر آن آرمان ها محسوب نمی شود.

**نخستین و مهم ترین رسالت دانشجو کسب دانش و مهارت است

رییس بنیاد باران با دعوت دانشجویان به عمیق تر شدن و ژرف اندیشی درباره جایگاه خود و اینکه از کجا آمده اند و به کجا می روند، بیان کرد: دانشگاه، خانه دانش و کانون دانش، پژوهش، اندیشیدن و نوآوری است. امروز چرخ های جامعه پیشرفته و پیچیده بشری در عرصه اقتصاد، سیاست و فرهنگ بر مدار دانش می چرخد و دانشجو قلب دانشگاه است و اولین و مهم ترین رسالت دانشجو کسب دانش و مهارت است برای اینکه زندگی را برای خود و جامعه اش بهبود ببخشد.

وی دانش و آگاهی را در دنیای امروز پایه و مایه قدرت دانست و اظهار کرد: اگر روزگاری ثروت، نیروی نظامی و همبستگی های قبیله ای مایه قدرت بود، امروز پایه قدرت جوامع به دانش است یعنی قدرت آنها بر مبنای کسب دانش و توان آنها در به کار بردن اطلاعات در راه بردن جامعه ارزیابی می شود. این دانش است که در کسب ثروت در دنیا تحول ایجاد کرده است و بر پایه همین دانش است که امروز بشر مجهز به ابزارهای مجهز و مهیب نظامی شده است.

** دانش هم گرداننده چرخ های زندگی و هم پایه و مایه قدرت در روزگار ماست

خاتمی گفت: دانش هم گرداننده چرخ های زندگی است و هم پایه و مایه قدرت در روزگار ماست بنابراین مهم ترین رسالت دانشجو و دانشگاه، تلاش برای به دست آوردن دانش است و باید در دانش خود روزآمد باشد و مهارت های دانش بنیادی را که برای ارتقای سطح زندگی جامعه و بهبود آن لازم است به دست آورد و در این راه ما باید تلاش مضاعفی داشته باشیم زیرا به علل مختلف دچار عقب ماندگی هستیم.

وی با یادآوری اینکه روزگاری جهان اسلام و ایران، کانون آگاهی و دانش بوده است افزود: گرچه ماهیت آن دانش با دانش امروز متفاوت است اما دنیای اسلام به ویژه ایران یکی از کانون های دانش بوده است و امروز ما خیلی از آن روزها فاصله داریم و جهان نیز از آن روزها فاصله گرفته است. امروز دانش در جای دیگری تولید می شود و ما حتی توان مصرف کنندگی دانش تولید شده در دنیا را کم داریم.

** دانشجویان و دانشگاهیان تلاش مضاعف کنند تا عقب ماندگی تاریخی ما در کسب دانش جبران شود

خاتمی تاکید کرد: دانشجویان و دانشگاهیان تلاش مضاعف کنند تا عقب ماندگی تاریخی ما در کسب دانش جبران شود و در دنیای رقابتی امروز با قدرت های موجود رقابت کنند.

وی با این توضیح که منظورش از دانش، دانش جدید است گفت: دستاوردهای دانش جدید اگر نگوییم زاده تمدن جدید است لااقل در سایه تمدن جدید است که دانش جدید رشد می کند و جا را برای دیگر معرفت ها تنگ می کند و البته دستاوردهای بزرگ زیادی داشته است و ما نیز نیازمند آن دستاوردهای بزرگ و مهم هستیم اما به شما دانشجوی ایرانی، شمایی که گذشته ای متفاوت با گذشته دنیای مدرن دارید و شما که اکثرتان به آیین اسلام وابسته اید، تذکری می دهم که در شناخت هویتتان اهمیت دارد؛ هویتی که متاسفانه گم کرده ایم و لااقل سرگشته ایم؛ توجه داشته باشید که این دانش جدید همه مشکل را حل نمی کند بلکه مشکلاتی نیز ایجاد می کند.

خاتمی با اشاره به قرن هجدهم و اصالت علم و در ادامه تقسیم بندی تاریخ بشر از نگاه پیشوای پوزیتیویسم به دوران اسطوره (که دین در این دوره بود)، دوران فلسفه و دوران علم توضیح داد: آنچه او می گفت این بود که الان دوران علم است و برپایه این علم است که باید زندگی را ساخت و بهشت موعود ادیان را در زمین ایجاد کرد. حتی در برابر ادیان الهی چیزی به نام دین انسانیت مطرح کرد و هدف، انسان زمینی و سعادت او برخورداری بیشتر از مزایای زندگی مادی بود. از آن دوران خیلی گذشته است و حتی ژرف اندیشان غربی، امروز دیدگاه های آگوست کنت را سطحی و بی بنیاد می دانند. دورانی که می پنداشتند علم همه مشکلات را می تواند حل کند و بهشت برای انسان ایجاد کند، گذشته است به ویژه آن که تمدن جدید که مبتنی بر علم است در دورن و بیرون مرزهای خود مشکلات متعددی را ایجاد کرده است.

وی توضیح داد: شما استعمار را می بینید که حاملان علم و آنها که قدرت علمی بیشتر داشتند، ایجاد کردند و در کشورها دخالت کردند و منابع آنها را به غارت بردند و در برخی کشورها اگر توانستند حکومت های فاسد را به عنوان ابزار خود انتخاب کردند و اگر نتوانستند با کودتا و براندازی، حکومت های مستبدِ ظالمِ فاسد را ایجاد کردند و علاوه بر بردن منابع مادی آنها، ملت ها را تحقیر کردند و درون مرزهای خود با وجود دستاوردهای زیاد اما با مشکلات فراوانی به ویژه مشکلات روانی روبه رو شدند و این را من نمی گویم بلکه خود بزرگان و اندیشمندان غرب متوجه این بحران شدند. امروز از این که دانش جدید بتواند پاسخگوی همه مشکلات باشد مورد نفی قرار گرفته است.

خاتمی با یادآوری اینکه فکر نکنیم همه آگاهی های معتبر در دانش جدید است گفت: ما در سنت فکری خود از عقل سخن می گوییم و نیز از منبعی که آفریننده عقل است در حالی که آن دانش امروز عمدتا زاده بخش و رویه ای از عقل است که به عقل ابزاری معروف شده است. ما علاوه بر اینکه باید عقل ابزاری و دانش را داشته باشیم اما باید بدانیم که مقامی گسترده تر برای عقل قائلیم و هیچ چیز نمی تواند خلایی را که فقدان دین در زندگی انسان ایجاد می کند ،پر کند و فلاکت هایی که به خاطر فقدان بینش و گرایش دینی و اتصال به منبعی که عقل ، عشق و عاطفه را آفریده است، ایجاد می شود ، باید مورد توجه قرار دهیم.

** تا ندانیم از کجا آمده ایم نخواهیم دانست به کجا می رویم

وی گفت: ممکن است این پرسش در ذهن شما ایجاد شود که به نام دین نیز خیلی ستم شده و مسایل غلط توجیه شده است؛ چه بسا حکومت های جباری که توجیه دینی شده اند؛ چه بسا دین فقط در ظواهر خلاصه شده و از روح دین غفلت شده است، این نشانه آن است که به خود دین نیز جفا شده است. روح دین روحی است که اگر وجود داشته باشد و به بینش معنوی و عرفانی توجه کنیم می توانیم از علم به معنای امروزش بهترین استفاده را کنیم و از مشکل تک ساحتی دیدن انسان و فقط به عقل ابزاری نگاه کردن و به عقلی که به رویه زندگی می پردازد و آن سوی زندگی را یا نفی می کند یا از آن غافل می شود، در امان باشیم و بتوانیم به هویت خاص خود با وجود بهره بردن از علم توجه کنیم. ما کیستیم؟ از کجا آمده ایم و تا ندانیم از کجا آمده ایم نخواهیم دانست به کجا می رویم.

خاتمی تاکید کرد: رسالت اول دانشگاه های ما اهتمام به دانش و کسب مهارت است و در عین حال توجه به معرفت و آگاهی و اینکه ابعاد وجودی انسان بزرگتر از آن است که علم جدید مورد توجه قرار می دهد. باید به روح دین و دینی که پیامبران بزرگ آورده اند توجه و اهتمام کنیم و در دنیای امروز که از سویی گرفتار ماده زدگی و ماده گرایی است و از سویی گرفتار خشونت گرایی، ظاهرگرایی و قشری گری است، تعادلی برای انسان و انسان متعادل را ایجاد کنیم.

رییس بنیاد باران در ادامه خطاب به دانشجویان گفت: از سوی دیگر باید توجه داشته باشید که کانون روشنفکری هستید و روشنفکر، دغدغه انسان و سرنوشت انسان را دارد و برای انسان دل می سوزاند و می خواهد انسان را بشناسد و انسان حرمت داشته باشد؛ یعنی دغدغه انسان داشتن، اندیشیدن به انسان و مشکلات او و تلاش برای رفع آن از دغدغه های روشنفکر است.

وی افزود: اگر روشنفکر هستید باید برای تک تک افراد این جامعه دلسوزی داشته باشید و معتقد باشید همه مردم و این انسان ها حرمت و کرامت و حق دارند و مهم ترین حق آنها، حق حاکمیت بر سرنوشت است؛ این انسان ها مستحق این نیستند که حکومت های دیکتاتور بر آنها حاکم باشند و مستحق زندگی در فقر و بی عدالتی و تبعیض نیستند و باید زن و مرد زمینه رشد داشته باشند و این انسان در عرصه تعیین سرنوشت خود مشارکت داشته باشد و به این معنا دانشگاه سیاسی ترین جایی است که باید به انسان و سرنوشت انسان و کشور بیاندیشد و توجه کند که لازمه آن نقد است.

**اگر قدرت بی مهار باشد و مورد نقد قرار نگیرد هم به دیکتاتوری می انجامد و هم به فسادهای بزرگ

خاتمی به دانشجویان توصیه کرد: شما برای آنکه از مسیر منحرف نشوید باید خود را به نقد مجهز کنید؛ نقد خود، نقد جامعه و نقد قدرت. اگر قدرت بی مهار باشد و مورد نقد قرار نگیرد هم به دیکتاتوری می انجامد و هم به فسادهای بزرگ. فسادهای بزرگ در متن قدرت هایی ایجاد می شود که دست خود را باز می دانند و به کسی پاسخگو نیستند.

وی در ادامه یادآور شد که اصلاح طلبان و دانشجویان نیز باید خود را نقد کنند. نقد جامعه نیز لازم است. آیا اندیشیده ایم که اگر مردم سالاری می خواهیم، آیا فرهنگ و زمینه این مردم سالاری در جان یکایک انسان های جامعه هست؟ چرا نیست و علت آن چیست؟

خاتمی با تاکید بر اهمیت نقد قدرت ها که به رای و حاکمیت مردم تن دهند، هشدار داد که نقد مچگیری نیست. نقد بیان خوبها و بدهاست و تلاش برای از بین بردن یا کم کردن بدی ها و تقویت خوبیهاست.

وی افزود: دغدغه شما به عنوان دانشجویانی که اتصالی به اسلام دارد باید اهتمام به حق و حرمت مردم باشد و نظام های مردم سالار که شایسته انسان امروز است. شما صاحب یک انقلاب بزرگ و عظیم هستید که جمهوری اسلامی برآمده از آن است. جمهوری اسلامی یعنی مردم سالاری و حق حاکمیت مردم و حاکمیت برآمده از اراده مردم و پاسخگویی قدرت و حکومت در برابر مردم و قدرت داشتن مردم به جابجایی حکومتها بدون توسل به زور است.

** ما همه مزایای جمهوری و علاوه بر آن اخلاق و عدالت را که روح اسلام است می خواهیم

خاتمی گفت: ما همه مزایای جمهوری اعم از آزادی، آزادی بیان و تجمعات و تعیین کننده بودن رای و حق حاکمیت بر سرنوشت را می خواهیم و علاوه بر آن اخلاق و عدالت را که روح اسلام است می خواهیم. ما این جمهوری اسلامی را می خواهیم. جمهوری که هم مردم آزاد باشند و هم اخلاق بر آن حاکم باشد نه آنکه بداخلاقانه ترین رفتارها و گفتارها به نام گفتمان انقلابی و اسلامی بر جامعه تحمیل شود. چقدر دروغ گفته می شود؟ و دروغ گویان مصونیت دارند. مساله فقط این نیست که کسانی گرفتار و در محدودیت هستند بلکه بخش های قابل توجهی از جامعه ما که امروز مورد پسند گروه هایی نیستند ترور شخصیت می شوند و آن گروه ها غافل از این هستند که چون چنین رفتارهایی با فطرت انسان همخوانی ندارد، افراد و گروه های مورد تهاجم و تهمت محبوب تر می شوند و دروغگویان و تهمت زنندگان از چشم جامعه می افتند.

** دروغ خیلی زود معلوم و برملا می شود

وی با اشاره به دوره استالین که می گفتند دروغ را باید چنان بزرگ گفت که قابل باور باشد یادآوری کرد: دروغ را ممکن است در وهله اول باور کنند اما دروغ خیلی زود معلوم و برملا می شود و اعتماد افراد جامعه آسیب می بینند.

رییس بنیاد باران گفت: بد است که در یک جامعه اسلامی بداخلاقی حاکم باشد به ویژه اگر کم کم بداخلاقی نهادینه شود.

وی با تاکید بر اهمیت عدالت به معنای وسیع کلمه و نه فقط عدالت اقتصادی یادآور شد که عدالت یعنی دادن حق انسان به او و مهم ترین حق انسان حق حاکمیت بر سرنوشت خود است؛ اینکه به درستی گفته می شود رای مردم حق الناس است، این حق الناس باید رعایت و تبیین و پاسداری شود تا عدالت، اجرایی شود.

خاتمی از برخی گرایش ها و بینش های غلطی که چهره اسلام را زشت نشان می دهد و تحمل این را ندارد که تفسیر و برداشت دیگر از اسلام حضور داشته باشد و می زند و نابود می کند و بخصوص امروز در منطقه حضور دارد و چهره زشتی از اسلام به تصویر می کشد، انتقاد کرد.

وی دانشجویان را صاحبان انقلاب اسلامی خواند و افزود: انقلاب برای آزادی انسان ها آمد و برای انسان های این جامعه اعم از اینکه مسلمان باشند یا نباشند حق شهروندی قایل شد. این درحالیست که می بینید در منطقه اسلام را چطور معرفی می کنند که با برداشت های تنگ و تاریک و ضدمردمی از اسلام و رفتارهای جریان های افراطی بزرگترین خدمت را به کسانی می کنند که با اسلام و انقلاب و با مردم و جامعه مخالفند و موج اسلام هراسی را دامن می زنند. در اینجاست که دانشگاه رسالت بزرگی دارد.

** حوزه و دانشگاه نمی توانند یکی شوند اما اهداف مشترک می توانند داشته باشند

خاتمی در ادامه به سالروز وحدت حوزه و دانشگاه اشاره کرد و گفت: حوزه و دانشگاه که نمی توانند یکی شوند؛ نه دانشگاه می تواند در ذیل حوزه تعریف شود و نه حوزه می تواند با دانشگاه ادغام شود؛ رسالت آنها با هم متفاوت است اما اهداف مشترک می توانند داشته باشند. حوزه می تواند از دانش روز و موضوع شناسی دانشگاه استفاده کند و احکام متناسب بیاورد و دانشگاه می تواند از حوزه که مبلغ روح اسلام است، بهره ببرد و حوزه باید روح اسلام که عبودیت حق تعالی و اخلاق و انسانیت و عدالت است را بشناسد و بشناساند. رسالت حوزه سنگین است تا همسویی حوزه و دانشگاه در مسیر بهبود جامعه تامین شود.

وی انجمن های اسلامی دانشگاه ها را دارای رسالت بسیار حساسی دانست و گفت: انجمن ها باید تلاش کنند جنبه های اعتقادی خود را تقویت کنند. گاهی سستی هایی در جوانان دیده می شود و گاهی دچار دلزدگی می شوند اما انجمن اسلامی باید در تقویت دینی جامعه بکوشد و بخصوص از چهره رحمانی اسلام دفاع کند؛ اسلامی که مردم سالاری می خواهد و از حق مردم دفاع می کند و قدرت را مورد نقد قرار می دهد.

** استبداد و استبدادزدگی تاس لغزنده ایست

خاتمی با تاکید براینکه انجمن اسلامی باید پیشتاز دفاع از حقوق مردم باشد و آزادی های اساسی در قانون اساسی را محور قرار دهد، درد بزرگ تاریخی را استبدادزدگی خواند و گفت: باید در انقلاب اسلامی و قانون اساسی بر آنچه ضد استبداد است و به حقوق مردم پرداخته، بیشتر تکیه شود. استبداد و استبدادزدگی تاس لغزنده ایست که اگر غفلت کنیم هم مردم و هم حاکمان در آن می افتند. در عین حال دانشجوی بیدار باید نسبت به مصالح ملی و عزت ملی حساس باشد و توطئه هایی که از بیرون علیه ملت و کشور هست غافل نماند.

** دانشگاه باید مستقل باشد و از بیرون فرمان نگیرد

وی در ادامه بر ضرورت توسعه خواهی و نه توسعه طلبی تاکید و اظهار کرد: باید خواهان پیشرفت کشور باشیم و دولت در برخورداری از تکنیک و فعالیت ها باید از نظرات کارشناسی دانشگاه استفاده کند و دانشگاه باید مستقل باشد و از بیرون فرمان نگیرد بلکه تصمیم ساز باشد، فکر کند و راهکار ارایه دهد و حکومت ها از این راهکارهای علمی استفاده کنند.

رییس بنیاد باران توجه به اخلاق مداری را ضروری دانست و خطاب به دانشجویان یادآور شد: در مسیری که دارید صبر و استقامت داشته باشید.

وی با اشاره به حضور 70 تشکل دانشجویی در قالب یک جمع ابراز خوشحالی کرد که چنین همبستگی بین تشکل های دانشجویی وجود دارد و این را موضوع مهمی دانست.

خاتمی به دانشجویان توصیه کرد که تشکل های دانشجویی چه ادوار و چه دانشگاه های مختلف با یکدیگر همبستگی بیشتری داشته باشند و با دیگر تشکل های موجود و دیدگاه های مختلف در دانشگاه نیز به بحث و گفت وگو بپردازند.

رییس پیشین جمهوری اسلامی ایران، فضاهای امنیتی و نظامی را در خور هیچ جامعه ای ندانست، چه رسد به جامعه ای که انقلابش اسلامی و مردمی بوده است.

وی گفت: چرا باید از مردم ترسید؟ امنیت این است که ما مردم را باور داشته باشیم و در زندگی مان مشارکت دهیم. فضای امنیتی و سخت افزارانه در دنیای امروز نمی تواند امنیت واقعی را تامین کند.

** امنیت کشور را با ایجاد فضای امنیتی نمی توان تامین کرد

وی با بیان اینکه آزادی و نبودن فضای امنیتی در دانشگاه ها از هوا برای تنفس کردن، لازم تر است، به دانشجویان گفت: فعالیت های خود را درون نظام تعریف کنید؛ اگر ما ناروایی هایی می بینیم برای این است که به نظام جفا می شود. کسانی گرایش خاص و سلیقه های خود را به عنوان نظام مطرح و سعی می کنند همه را دفع کنند جفا می کنند. این ما هستیم که مدافع نظام هستیم؛ ما مدافع ارزش های نظام و مدافع حرکت در چارچوب قانون اساسی هستیم و باید با آن طرف هم گفت وگو کنیم و به این نتیجه برسیم که امنیت کشور را با ایجاد فضای امنیتی نمی توان تامین کرد.

خاتمی در ادامه و در پاسخ به پرسش ها و نقدهای دانشجویان از عملکرد دولت روحانی بیان کرد: شما در عین حال که محدود نیستید و می توانید دولت و ارکان قدرت را نقد کنید اما متوجه باشید که دولت مشکلات بزرگی دارد. درست است آنچه گفته شده هنوز همه اش حاصل نشده است اما مگر قرار بوده همه اینها یک شبه حاصل شود؟

وی با بیان اینکه آقای روحانی و دولتش بر شعارهای خود ایستاده اند، یادآور شد که باید به دولت کمک کرد. مشکلات فراوان است و واقعا ویرانگری هایی که در سال های قبل رخ داده –نمی خواهم بگویم سوءنیت بوده- مملکت را با مشکلات زیادی مواجه کرده است و تلاش دولت قابل قبول است.

** اگر مشکلات خارجی حل شود بسیاری از مشکلات داخلی حل خواهد شد

خاتمی با بیان اینکه اگر مشکلات خارجی حل شود بسیاری از مشکلات داخلی ما هم ان شاء الله حل خواهد شد یادآوری کرد که با این حال نباید اولویت دادن به مسایل خارجی ما را از پرداختن به مسایل داخلی غافل کند.

وی با اشاره به خواست ها و مطالباتی که جامعه دارد از جمله موضوع رفع حصر یادآور شد که دولتی که متکی به رأی مردم است نیز همان خواسته ها را دارد.

خاتمی دربخش دیگری از سخنان خود گفت: مهم ترین خواست مردم ما در 200 سال گذشته این بوده که استبداد نمی خواستند آزادی می خواستند، وابستگی نمی خواستند استقلال می خواستند، عقب افتادگی نمی خواستند پیشرفت می خواستند، تبعیض و فساد نمی خواستند عدالت می خواستند و اکثریت جامعه ما اینها را بر اساس هویت تاریخی خود یعنی اسلام می خواست و طبعا قرائتی از اسلام که توانسته این انقلاب را ایجاد کند، همان اسلامی است که با آزادی و استقلال و پیشرفت سازگار است و قرائت هایی از اسلام که ضد آزادی و ضد پیشرفت جامعه است، ربطی به انقلاب ملت ما و جریان اصلاح طلبی اصیل ندارد. این گفتمان هست و مخالفانش بارها تلاش کردند که آن را حذف کنند ولی چون در متن وجدان جامعه ما بود نتوانستند.

** گفتمان اصلاحات ریشه در عمق وجدان جامعه ما دارد

وی افزود: همین گفتمان اصلاحات است که مشروطیت را پیروز کرد اما به علل گوناگون دیکتاتوری رضاخان از آن بیرون آمد. بعد از شهریور 20 همین گفتمان بود که به صورت ملی شدن صنعت نفت یک حکومت مردمی را ایجاد کرد که باز به خاطر اشتباهات خودمان و توطئه خارجی، با کودتای 28 مرداد ملت ما با مشکل مواجه شد اما مردم عقب ننشستند و انقلاب اسلامی شد. روح انقلاب اسلامی، اصلاح خواهی و اصلاح طلبی است و مگر انقلاب اسلامی با شعار استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی پیروز نشد و مگر مردم به جمهوری اسلامی رای ندادند؟

وی تصریح کرد: انصافا تحول بزرگی ایجاد شد اما گرایش های دیگری هم هست که این را قبول ندارد. راه درست راه حفظ انقلاب و نظام این است که به این گفتمان که با همه مشکلات باقیمانده و از میدان بیرون نرفته اهتمام کنیم و اساس نظام، انقلاب و جمهوری اسلامی را بر این گفتمان قرار دهیم و این است که کشور را نجات می دهد. گفتمان اصلاحات ریشه در عمق وجدان جامعه ما دارد.

** باید زمینه اعتدال، تعامل، گفت وگو و بحث و صحبت فراهم شود

خاتمی با بیان اینکه اطلاح طلبان روش اعتدالی را تایید می کنند گفت: ما معتقدیم باید زمینه تحقق این خواست مردم فراهم شود؛ باید زمینه اعتدال، تعامل، گفت وگو و بحث و صحبت فراهم شود.

رییس بنیاد باران اظهار کرد: اصلاح طلبان بارها گفته اند با براندازی و براندازان مخالفند. براندازان جایی در میان جامعه ندارند. ما این کشور و نظام و پیشرفت آن را می خواهیم و همه در چارچوب این قانون اساسی حرکت می کنیم ممکن است نقد به قانون اساسی هم مطرح باشد اما مبنای حرکت در جامعه قانون اساسی است و قانون اساسی ظرف یکبار مصرف نیست که دور بیندازیم و ما پایبند به این قانون اساسی هستیم و می گوییم هر کسی به این قانون پایبند باشد با هر عقیده ای، شهروند جمهوری اسلامی است و از همه حقوق شهروندی باید برخوردار باشد و اگر دیگران چیز دیگری می گویند اختلاف ما در همینجاست و باید صبوری و گفت وگو کنیم.

در این دیدار دانشجویان با تجلیل از ویژگی های شخصیتی سیدمحمد خاتمی، خواستار حضور بیشتر وی در شهرهای مختلف ایران و گفت وگوی رودر رو با مردم و دانشجویان مناطق مختلف کشور شدند و از وضعیت کنونی دانشگاه ها و فضای امنیتی حاکم بر دانشگاه و نحوه رفتار دولت با دانشجویان انتقاد کردند. یکی از مهم ترین دغدغه های مورد اشاره دانشجویان، انتخابات آینده مجلس شورای اسلامی بود که از خاتمی درخواست حضور جدی تر در عرصه سیاسی کشور داشتند.