رونمایی از محصول همکاری ایران و امریکا

پس از 14 سال، از پروژه تاریخ شفاهی ایران عصر پهلوی دوم طی مراسمی روز سه شنبه 25 آذرماه در کتابخانه ملی رونمایی می شود.

کد خبر: ۴۵۸۲۶۶

تاریخ: ۲۴ آذر ۱۳۹۳ - ۰۰:۰۲

دكتر صالحي اميري گفت:در برنامه هاي جديد سازمان استاد و كتابخانه ملي قصد داريم جايگاه سازماني تاريخ شفاهي را به سطح پژوهشكده ارتقاء بدهيم تا بتوانيم با جذب افراد خبره، گسترش تحقيقات اين حوزه را داشته باشيم.

به گزارش خبرآنلاین، نشست خبری «رونمایی از پروژه تاریخ شفاهی ایران- عصر پهلوی دوم»، ظهر امروز یکشنبه ۲۳ آذر در کتابخانه ملی برگزار شد.

رییس کتابخانه ملی درابتداي اين نشست با اشاره به برنامه هاي هشتگانه كتابخانه ملي در دوره جديد گفت: هدف از برنامه هاي جديد سازمان اسناد و كتابخانه ملي، تحول در سازمان در سطح ملي، بازگشت منزلت در سطح ملي، توجه به گسترش ديجيتال سازي منابع سازمان براي سهولت و دسترسي همگان به مخازن اسناد و كتابخانه ملي، توجه به حوزه بين المللي، توجه جدي به نسخ خطي و گردآوري نسخ خطي در سازمان اسناد و كتابخانه ملي وآشنايي با مجموعه ذخاير و منابع سازمان در قالب اردوهاي فرهنگي در سطح داخلي و توريسم فرهنگي است. صالحی امیری افزود: يكي از مهم ترين برنامه هاي سازمان اسناد و كتابخانه ملي؛ تحول در تاريخ شفاهي ايران است.

وی اضافه کرد: با اين كه در گذشته اقداماتي در زمينه تاريخ شفاهي انجام شده است، اما اين پژوهش ها محصول كافي در سطح ملي نداشت. در برنامه هاي جديد سازمان قصد داريم كه جايگاه سازماني تاريخ شفاهي را به سطح پژوهشكده ارتقاء بدهيم تا بتوانيم با جذب افراد خبره، گسترش تحقيقات اين حوزه راشاهد باشيم.

رئيس سازمان اسناد و كتابخانه ملي تاکید کرد: متاسفانه در سال هاي اخير فرآيند تاريخ سازي عليه جمهوري اسلامي گسترش پيدا كرده است و عمده اين تاريخ سازي ها توسط شكست خوردگاني كه آن سوي مرزها زندگي مي كنند صورت مي گيرد. او افزود: تاريخ شفاهي يك رشته علمي معتبر در جهان شناخته مي شود و اميدوارم اين علم در ايران نيز بتواند جايگاه واقعي خود را بدست بياورد. خوشبختانه يكي از كارهايي كه در اين حوزه انجام شده است ضبط تاريخ شفاهي دوره پهلوي دوم است كه توسط كتابخانه ملي با مشاركت صدا و سيما انجام شده است.

صالحی افزود: اين پروژه 14 سال زمان برده است و شامل گفت وگو با 57 تن از رجال مهم عصر پهلوي دوم است كه اين پروژه همزمان با آغاز هفته پژوهش رونمايي مي شود. اين مجموعه در 50 مجلد كتاب منتشر خواهد شد كه در مراسم رونمايي اين پروژه چهار عنوان كتاب آن رونمايي خواهد شد و همزمان با رونمايي پروژه، پژوهشگران مي توانند به اين منابع دسترسي داشته باشند. همچنين در مراسم رونمايي از پنج تن از پيشكسوتان حوزه تاريخ شفاهي تجليل مي شود.

صالحي اميري توضیح داد: یکی از انگیزه های اصلی ما برای پرداختن به تاریخ شفاهی ایران معاصر، هم به عنوان یک رسالت سازمانی و هم یک وظیفه ملی، مقابله با موجی از تاریخ سازی هاست که توسط برخی عناصر صورت می گیرد تا کسانی را که در رژیم گذشته دست به جنایات بیشمار زده اند، تطهیر کند.

این اسناد در امریکا نیز قابل دسترس پژوهشگران است
حسين دهباشي، مدير پروژه تاريخ شفاهي نیز در بخش دیگری از این نشست گفت: از آنجا كه نسخه اي از اين اسناد در كتابخانه كنگره آمريكا نيز موجود است پژوهشگران مقيم ساير كشورهاي جهان نيز مي توانند از اين طريق به اين اسناد دسترسي داشته باشند.

او در مورد نحوه همکاری کتابخانه ملی ایران با کتابخانه کنگره آمریکا در تدوین پروژه و همچنین عمل نکردن مسئولان مربوطه در دولت قبلی به تعهداتشان به این پروژه و نیز کتابخانه کنگره آمریکا گفت: آن چه من به عنوان تعهدات ایران به کتابخانه کنگره در گفتگوهای قبلی خودم اعلام کردم به تمامی اتفاق افتاده است و کتابخانه کنگره آمریکا نسخه‌ای از این پروژه را در قبال همكاري كه با كتابخانه ملي داشته دریافت کرده است. همكاري كتابخانه ملي با كتابخانه كنگره آمريكا در رد و بدل كردن اسنادي بوده است كه دسترسي ما به آن ها دشوار و گاه ناممكن بوده است.

دهباشی افزود: از سال گذشته و در ماه های پایانی دولت قبل تاکنون، هیچ مصاحبه جدیدی با رجال عصر پهلوی در قالب پروژه تاریخ شفاهی ایران- عصر پهلوی دوم، انجام نشده، اما پژوهش های پسینی زیادی انجام و به کتاب‌ها افزوده شده است. ما وقتی از این کتاب‌ها صحبت می‌کنیم، منظورمان گفته‌های شخص مصاحبه شونده به تمامی، به اضافه پژوهش‌های بعدی است که به آنها اشاره کردم. همه اینها در پاورقی‌های کتاب ها شرح داده شده است. در واقع چیزی که حبس شده بود، امروز آزاد شده است.

دهباشی همچنین در خصوص روابط کتابخانه ملی با کتابخانه کنگره آمریکا گفت: کتابخانه کنگره سال ۱۳۷۹ قراردادی را با کتابخانه ملی ایران برای همکاری‌های مشترک امضا کرده بود که در شمار آن همکاری ها، پروژه تدوین تاریخ شفاهی هم وجود داشت. کتابخانه کنگره آمریکا حاضر شد که در برابر در اختیار داشتن یافته‌های این پروژه، اسناد و مدارک و منابع مورد نیاز ما را برای انجام مصاحبه‌ها و تدوین پروژه، در اختیارمان بگذارد.

وی تاکید کرد: کتابخانه کنگره آمریکا هرگز و در هیچ مقطعی به صورت مستقیم یا غیرمستقیم، هیچ گونه پرداخت مالی به پروژه تدوین تاریخ شفاهی ایران عصر پهلوی دوم، نداشته است و حمایتش از این پروژه صرفا حمایت‌های اسنادی و معنوی بوده است.

دهباشی درباره میزان مستند بودن اظهارات رجال پهلوی که در پروژه تاریخ شفاهی با آنها مصاحبه شده ، مثلا در خصوص مبلغ هزينه هاي جشن های ۲۵۰۰ ساله که در جايي 15 ميليون تومان اعلام شده است، گفت: منبع اصلي ما براي اين موضوع خود شجاع الدين شفاء است كه او مشاور محمدرضا پهلوی است كه آن را ۵۰۰ میلیون دلار آمریکا ذکر کرده است. دقيقا يك هفته پس از گفت وگو با شجاع الدين شفاء او درگذشت. در تاريخ شفاهي وقتی دو نقل قول متفاوت می‌شنویم اولین کاری که می‌کنیم این است که به سراغ منبع اصلی موضوع می رویم. مثلا اگر فردي كه داراي پست فرهنگي بوده و درباره موضوعي نظامي صحبت مي كند اظهارات او درباره مساله نظامي براساس تاريخ شفاهي مستند نيست پس او نمي تواند در اين زمينه منبع قابل اعتنايي براي تاريخ شفاهي باشد.

او با اشاره به پايان رسيدن ضبط تاريخ شفاهي عصر پهلوي دوم گفت: اين مجموعه دربرگيرنده بيش از دو هزار ساعت گفت وگو است و بيش از چهار هزار عكس در اين مجموعه به همراه 20 هزار برگ سند منتشر شده است و قصد نداريم كه اين پروژه را ادامه بدهيم و پس از اين تمركزمان بر روي تاريخ شفاهي دوران پس از انقلاب خواهد بود.

به گفته دهباشي اين پروژه در طول 14 سال اخير زير نظر مستقيم روساي كتابخانه ملي و سه عضو هيات مديره آن حسين دهباشي، حسن بهشتي پور و حسام الدين آشنا انجام شده است.