نگاه شما: موضوع سربازی

بخش «نگاه شما» برای ارائه و معرفی «نگاه» مخاطبان «تابناک» به همه موضوعات است. هر مخاطب «تابناک» می‌تواند با مد نظر قرار دادن شرایط همکاری با این بخش، «نگاه» خود را ارسال کند تا در معرض دید و داوری دیگر مخاطبان قرار گیرد.

کد خبر: ۴۵۸۲۴۱

تاریخ: ۲۳ آذر ۱۳۹۳ - ۲۰:۵۸

سید مرتضی علم الهدی: اين روزها بحث غيبت، كارت هاي جعلي، جریمه برای معافيت، فروش سربازی داغ است.اما در اين ميان توجه به دليل و ريشه غيبت و يا تلاش براي معافيت، از حاشيه ان واجب تر است؟ چرا جوانان نمیخواهند به سربازي بروند؟

در نظرسنجی که سازمان ملی جوانان انجام داده است 66 درصد جوانان مخالف طولانی بودن زمان سربازی هستند و معتقدند که در طول خدمت سربازی از مهارت های فنی و تخصصی آنان استفاده نمی شود. از سوي ديگر، حقوق اندك و اتلاف وقت طولاني از بهترين سال هاي زندگي جز مهم ترين دلايل غيبت و يا تلاش براي معافيت سربازيست.

سالانه 400.000 جوان ایرانی، برای گذراندن دوسال خدمت سربازی اجباری وارد پادگانها می شوند. آمارهای رسمی نیروهای مسلح نشان میدهد که هزینه ای معادل ۱۹۰۰ میلیارد تومان در هر سال بر دوش نیروی های نظامی است. تنها قسمتی از این هزینه درآمد ماهیانه اندکی برای این سربازان است (متوسط یکصد هزار تومان در ماه) و تقریبا معادل آن هزینه نگهداری آنان در پادگانها (شامل غذا و امکانات) است. این در حالیست که بخش اندکی از سربازان به طور مستقیم با تامین امنیت کشور درگیر هستند و بخش عمده ای دیگر، دوران سربازی را در پادگان سپری میکنند.

در سال های اخیر با افزایش پذیرش دانشگاه ها، درصد افرادی که با تحصیلات بیش از دیپلم وارد سربازی میشوند به حدود 40% رسیده است. این افراد درست در زمانی که آماده فعالیت عملی هستند و بهترین زمان برای شروع کار را دارند، وارد خدمت سربازی می شوند.
اکنون با یک محاسبه سرانگشتی میتوان فشار مستقیم سربازی بر اقتصاد ایران را سنجید. ۴۰۰ هزار جوان برای دو سال خدمت سربازی را طی مینمایند و در این مدت تولید اقتصادی ویژه ای نخواهند داشت. اگر این سربازان میتوانستند در مدت سربازی خود، معادل حداقل حقوق تامین اجتماعی (ششصد هزار تومان در سال 93) به ازای خدمات و یا تولید محصولات دریافت نمایند، اقتصاد ایران به طور مستقیم میتوانست ۵۷۶۰ میلیارد تومان بزرگتر شود.

البته این رقم معنی دیگری هم دارد. هر سال به همین میزان هزینه بی بازگشت بر اقتصاد ایران تحمیل میشود. از سوی دیگر اگر هزینه های غیر مستقیم سربازی نظیر تبعات اجتماعی و فرهنگی، خروج نخبگان و افزایش سن ازدواج را هم اضافه کنیم. میزان خسارت واقعی مشخص خواهد شد.

در این شرایط، دولت طرح فروش سربازی غایبان را جهت جبران کسریهای بودجه ۱۳۹۴ به مجلس ارایه نموده است.

براساس لایحه بودجه سال ۱۳۹۴ که چند روز پیش از سوی رئیس جمهور به مجلس شورای اسلامی ارائه شد، خرید خدمت سربازی برای برخی از مشمولان امکان‌پذیر شده است. مطابق با این لایحه مبلغ حاصل از فروش به حساب خزانه داری واریز شده و تا سقف حداکثر هزار ميليارد تومان در اختیار نیروهای مسلح قرار خواهد گرفت. یعنی برابر با نیمی از هزینه سربازان در هر سال.

اکنون به گفته جانشین منابع انسانی ستاد کل نیروهای مسلح، هم اکنون تعداد یک و نیم میلیون غایب میتوانند،  با پرداخت مبلغ 20 تا 50 میلیون تومان تکلیف سربازی خود را مشخص کنند. این مبلغ به عنوان جریمه این افراد در نظر گرفته شده است که بر اساس حضور در داخل یا خارج از کشور، مدرک تحصیلی و مدت غیبت محاسبه می‌شود و میزان جریمه تغییر پیدا می‌کند.

هرچند این اولین پیشنهاد فروش سربازی نیست، اما تجربه نشان داده است فروش سربازی  به خاطر اثرات مخرب آن بر روحیه سربازان وظیفه و طبقات پایین جامعه سیاست مقبول و بادوامی نیست. شهروندان با درآمد پایین به درستی تردید دارند که آیا تنها به خاطر سرمایه کم باید به خدمت نظام بروند؟ این دلخوری برای دولت اعتدال و برای جامعه نظامی ایران مطلوب نخواهد بود.

برای اثبات این نظریه میتوان از بازخوردهای موجود در فضای مجازی کمک گرفت. خبر فروش سربازی با بازخوردهای گسترده ای همراه بوده است. از ناعدالتی تا ارتباط با مشکل فوتبالیست ها و بحث هایی در خصوص سربازی اجباری و مشکلات آن. بعلاوه در نظرسنجی سایت خبرآنلاین، نزدیک به 60 درصد بازدیدکنندگان با اجرای این طرح مخالف بوده اند.

نکته قابل تامل اینجاست که، ستاد کل نیروهای مسلح همواره به دلیل بی عدالتی، گزینه فروش سربازی را نپذیرفته است و حتی این تصمیم با آخرین مصاحبه سردار کمالی در سال 93 در تناقض است. اگرچه این سیاست میتواند راهی برای تعدادی از هموطنان برای استفاده از مزایای معافیت باز کند، اما باتوجه به رقم بالا و مشکلات اقتصادی به نفع توده مردم نخواهد بود.

در شرایطی که فشار تحریم ها و کاهش قیمت جهانی نفت، فشار بیشتری بر اقتصاد ایران وارد میکند، اصلاح خدمت نظام وظیفه، در جهت استفاده بهینه از سربازان در توسعه اقتصادی، ضرورت می یابد. مقام معظم رهبری بارها تاکید نموده اند که استفاده مطلوب‌تری از سربازان صورت گیرد. اکنون زمان مناسبی برای بازبینی قانون خدمت وظیفه عمومی برای استفاده هرچه بهتر از پتانسیل جوانان ایران است. قطعا تغییر الگوی کنونی سربازی موجب کاهش خروج نخبگان، کاهش سن ازدواج و افزایش شاخص های اقتصادی خواهد شد. امید است تا صدای نسل جوان به مسئولین مربوط که واقعا  با آینده جوانان کشور به راحتی بازی میکنند، شنیده شود.