تهاتر کالا با نفت آری یا خیر؟

تناقضات در گفتارهای مسئولان ایرانی و روسی ادامه دارد

در پایان دی ماه سال گذشته خبرگزاری رویترز در خبری مدعی شد که مذاکره ایران و روسیه برای عقد یک قرارداد بزرگ نفتی به صورت نفت در برابر کالا بوده و ارزش ماهیانه آن یک میلیارد و 500 میلیون دلار است که در مجموع به بیست میلیارد دلار بالغ خواهد شد.

کد خبر: ۴۵۷۴۳۴

تاریخ: ۲۰ آذر ۱۳۹۳ - ۱۸:۳۶

روسیه در طول تاریخ ثابت کرده؛ دوستدار آن است که با بندبازی میان ایران و غرب هم از کارت ایران و هم از غرب سود ببرد. البته فقط ایران مصداق این نگاه روس‌ها نیست؛ عراق و لیبی دونمونه معاصر این سیاست روس‌ها هستند. این رفتار و عملکرد مسکو در قبال تهران باعث شده تا ایرانیان نگاه خوبی به مسکو نداشته باشند.

به گزارش«تابناک»؛ پس از تحریم نفتی ایران و روسیه از سوی آمریکا و کشورهای غربی، کار‌شناسان و صاحب نظران اقتصادی دو کشور در این مورد هم عقیده بودند که در این اوضاع، دو کشور ایران و روسیه ـ که دارای منابع عظیم نفت و گاز هستند ـ می‌توانند با یکدیگر همکاری مشترک تجاری و اقتصادی را آغاز کنند که همین می‌تواند سرانجام به توسعه اقتصادی دو کشور در این شرایط تحریم تحمیلی منجر شود.

در پایان دی ماه سال گذشته خبرگزاری رویترز در خبری مدعی شد که مذاکره ایران و روسیه برای عقد یک قرارداد بزرگ نفتی به صورت نفت در برابر کالا بوده و ارزش ماهیانه آن یک میلیارد و 500 میلیون دلار است که در مجموع به بیست میلیارد دلار بالغ خواهد شد. تهاتر نفت با کالا به معنی این است که ایران نفت خود را به روسیه بدهد و در برابر، از این کشور کالا دریافت کند.

موضوع قراداد میان ایران و روسیه به قدری افزایش یافت که کاخ سفید هم به این موضوع واکنش نشان داد و مدعی شد این قرارداد، نقض تحریم فروش نفت ایران است و دو سناتور آمریکایی خواسته اند در صورت عقد این قرارداد، تحریم های لغوشده علیه ایران دوباره از سر گرفته شوند!

در ادامه این کشمکش هاف سرانجام در یازدهمین جلسه کمیسیون مشترک اقتصادی ایران و روسیه، قرارداد ۷۰ میلیارد یورو پروژه اقتصادی بین ایران و روسیه امضا شد؛ قراردادی که هرچند به گفته مقامات دو کشور، کلی است، قرار است فقط در حد حرف نمانده و برای اجرای آن گام‌های عملی برداشته شود.

موضوع قراداد نفتی ایران و روسیه در ابتدا مورد تائید مسئولان ارشد ایران و روسیه قرار گرفته به طوری که اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس جمهوری بهمن ماه سال گذشته درباره جزئیات مذاکرات نفتی ایران-روسیه برای تهاتر نفت و کالا و راه اندازی طرح سوآپ معکوس نفت در جمع خبرنگاران، گفت: « با روس‌ها بحث‌هایی برای مبادله حجم بالایی از منابع نفت و دریافت کالا در ازای آن مطرح کردیم که عده‌ای نسبت به این مسئله اعتراض کردند ولی باید بگوییم اگر به ایران وارد نشوید، افراد دیگری در این بازار حاضر می‌شوند و جایی برای شما نمی‌ماند».

پس از آن مهدی سنایی سفیر ایران در روسیه هم در گفتگو با دیلی کومرسانت با تایید مذاکرات تهران و مسکو برای تهاتر نفت در برابر کالا، گفت:« روسیه می‌تواند در قبال خرید نفت از ایران، دومین رآکتور نیروگاه بوشهر را بسازد ضمن آنکه روسیه می‌تواند برای پرداخت پول نفت ایران به این کشور کامیون، ریل راه‌آهن یا کالاهای دیگر صادر کند، یا برای این کشور پالایشگاه‌های کوچک بسازد.»

بعداز این تناقضات در گفتارهای مسئولین در کشور و همچنین مسئولین دولتی در روسیه، حمید چیت‌چیان ویز نیرو و الکساندر نواک وزیر انرژی فدراسیون روسیه اردیبهشت ماه سال جاری در تهران ، تفاهم نامه‌ای به منظور مشارکت روسیه در طرح احداث و نیروگاه برق، ساخت شبکه انتقال برق و واردات 500 مگاوات برق امضا کردند.

مطابق با اظهار نظر مسئولان وزارت نیرو، ارزش تقریبی این تفاهم نامه برقی که شهریور ماه سال جاری با امضای یادداشت تفاهم‌هایی بین شرکت توانیر ایران و شرکت‌های روسی همچون آژانس دولتی انرژی روسیه و شرکت تکنوپروم اکسپورت روسیه امضا شد، حدود 10 میلیارد دلار برآورد می شود.

عده ای این توافق را ادامه توافق تهاتر نفتی میان دو کشور قلمداد کردند. در همین حال اسماعیل محصولی قائم مقام وزیر نیرو در امور بین‌الملل اردیبهشت ماه امسال در پاسخ به این سئوال که آیا این توافق برقی بین ایران روسیه بخشی از قرارداد تهاتر نفت و کالا بین دو کشور است؟ گفت: «فاینانس روسیه برای ساخت نیروگاه و شبکه برق در ایران می تواند بخشی از قرارداد تهاتر نفت و کالا بین دو کشور را شامل شود».

در این میان نووآک وزیر انرژی روسیه نیز بعد از گفت و گو با بیژن زنگنه در روسیه در حاشیه چهاردهمین نشست بین‌المللی انرژی در روسیه به صراحت گفت: «با تدوین و اجرای این راهکارها زمینه صادرات کالا و خدمات روسیه به ایران و به طور متقابل از ایران به روسیه فراهم خواهد شد و در آن طرح‌های مشخصی از جمله در حوزه‌های انرژی، برق، استخراج نفت و گاز، تجهیزات فنی و مهندسی، راه سازی، صنایع غذایی و سایر بخش‌ها پیش بینی شده است.»

همچنین علی ماجدی معاون امور بین‌الملل و بازرگانی وزارت نفت ایران شهریور ماه امسال در پاسخ به این پرسش که آیا تها‌تر نفت در برابر کالا هم بخشی از این تفاهم‌نامه است؟ گفته که «این تفاهم‌نامه اقتصادی و تجاری بوده که ممکن است تها‌تر نفت و کالا هم بخشی از آن باشد.»

این روند اظهارت ضد و نقیض دولتمردان ایرانی و روسی ادامه داشت تا اینکه بیژن زنگنه، وزیر نفت ، دیروز چهارشنبه توافق بین تهران و مسکو برای مبادله تهاتری کالا در مقابل نفت را تکذیب کرد. این در حالی است که الکسی اولیوکایف، وزیر اقتصاد روسیه چند روز پیش ابراز امیدواری کرده بود که هرچه زودتر دو کشور برای عرضه غلات و تجهیزات به ایران در مقابل نفت به توافق برسند، اما زنگنه گفت:« فکر تهاتر نفت ایران در مقابل کالاهای روسی واقعیت ندارد، و چنین توافقی بین دوکشور هرگز صورت نگرفته است.»

در حالی تمام مردم در سال های اخیر در برابر تحریم های ظالمانه ایستادگی و مقاومت کردند و نگذاشتند که بدخواهان کشورمان به اهداف خودشان دست پیدا کنند که متاسفانه امروز شاهد این هستیم که برخی مسئولان با احتمالاً خطای استراتژیک در تصمیم گیری و روابط اقتصادی با روسیه، با ادعاهای متناقض در رابطه با قراردادی که آن را کلی می نامند؛ استقامت مردم و حتی تلاش های دیپلماتیک در مذاکرات هسته ای را زیر سئوال می برند.

تابناک امیدوار است که دولتمردان با شفافیت و صداقت هر آنچه را که توافق شده است؛ با مردم در میان بگذارند و احیاناً اگر قصوری نیز در این تصمیمات مشاهده شد؛ از همه عذرخواهی کنند.