مرجعي برجسته در دانش و تقوا

به مناسبت سالروز رحلت آيت‏الله العظمي اراكي

کد خبر: ۴۵۳۴۱۵

تاریخ: ۰۸ آذر ۱۳۹۳ - ۰۵:۰۰

شيخ الفقهاء والمجتهدين، مرحوم آيت‏الله‌العظمي حاج شيخ محمدعلي اراكي قدس سره‏الشريف در سال 1312 هجري قمري در اراك در بيت مرحوم حجت‌‏الاسلام آقاي حاج ميرزا آقاي فراهاني كه از علماي باتقوا و از عباد اراك بود ديده به جهان گشود. تحصيلات خويش را در همان شهر آغاز كرد، و از محضر بزرگاني همچون آيت‌‏الله شيخ محمدسلطان العلماء و مرحوم حجت‌‏الاسلام حاج شيخ جعفر شيشي بهره برد. در سال 1332 كه مرحوم آيت‌‏الله العظمي حائري در اراك اقدام به تاسيس حوزه علميه نمود، در حوزه درسي ايشان وارد و مدت 8 سال در درس خارج فقه و اصول آن مرحوم شركت كرد. و اين درسها را با آيت‌‏الله سيدمحمد تقي خوانساري و آيت‌‏الله سيداحمد خوانساري(كه در همين دروس حاضر مي‏شدند) مباحثه مي‏كردند.

در سال 1340 كه مرحوم آيت‌‏الله‌العظمي حاج شيخ عبدالكريم حائري يزدي از اراك به قم هجرت نمود و حوزه علميه قم را تاسيس فرمود ايشان نيز در معيت مرحوم آيت‌‏الله حائري به قم مهاجرت فرمود و مجدداً به حلقه درسي مرحوم آيت‌‏الله حاج شيخ عبدالكريم حائري يزدي پيوست و تا آخر عمر آن بزرگوار از محضر ايشان به مدت 23 سال استفاده‏هاي فراوان برد و به مراحل عاليه اجتهاد نائل شد.

حوزه درسي آيت‏الله العظمي اراكي

مرحوم آيت‏الله العظمي اراكي پس از رحلت آ?ت‌الله حائر? بزرگ، حوزه درسي تشكيل داد، و درسش محل تجمع فضلا و علماي حوزه گرديد. از خصوصيات بارز مجلس درس ايشان اين بود كه حتي‏المقدور از تكرار و اطناب، اجتناب مي‏ورزيد و معتقد بود طلبه بايد قبل از حضور در مجلس درس، مواضع اشكال را مطالعه و مباحثه نموده، سپس در بحث حاضر شود به همين جهت مجلس بحث ايشان براي افراد مبتدي سنگين و غيرقابل هضم بود و براي مجتهدين زحمت‏كشيده بسيار سودمند، لذا بحث ايشان را خارج خارج خوانده‏اند، به اين معنا كه افرادي كه چند سال در درس خارج شركت كرده و به مراتب بالايي از علم نائل شده بودند، از محضر درس ايشان بهره وافي مي‏بردند. غامض‏ترين مسائل مشكل علمي را با بياني شيوا، به سهولت تفهيم مي‏كردند.

ويژگي‏هاي اخلاقي

بزرگ مرجع شيعه داراي ملكات روحاني و خصايص اخلاقي ويژه‏اي بود. ايشان داراي چنان مرتبه‌اي از زهد و تقوي بود كه با وجود آماده‏بودن شرايط مرجعيت، مدت سي سال از رياست و مرجعيت دوري گزيده و تنها به تدريس پرداخت.

آيت‌الله اراكي بسيار متواضع و فروتن بود به طوري كه ايشان به امام راحل ـ با اينكه از نظر سني حدود ده سال از امام بزرگتر ‏بودند ـ خطاب مي‏كرد: السلام عليك يا بن رسول‏الله
تأليفات

حضرت آيت‌الله اراكي ضمن گفتگويي درباره تقريرات و نوشته‌هاي خود چنين فرموده اند:
"پيش از آنكه مرحوم حاج شيخ عبدالكريم به اراك بيايند، يك سال تقريرات بحث مرحوم سلطان العلماء را نوشتم بعد از آن تقريرات مرحوم حاج شيخ را هم، قدري از طهارت واز اصول او تقريباً سه دوره يا چهار دوره كه نا تمام بوده و از فقه او هم مكاسب، بحث بيع وخيارات را نوشته‌ايم كه بعضي جاهايش نا تمام است.مباحثه آقاي خوانساري را هم بعضي وقت‌ها مي‌نوشتم يك بحث ارث هم مرحوم حاج شيخ در اراك گفته بودند كه آن را هم نوشته ام"

تأليفات ايشان به ترتيب تاريخ تأليف چنين است:

- تقريرات بحث مرحوم آيت‌الله شيخ محمد سلطان العلماء اراكي.
- تقريرات درس فقه آ?ت‌الله حاج شيخ عبدالكريم حائري شامل:
كتاب الطهارة، رسالة في الاجتهاد والتقليد، رسالة في الولايه، الارث. المكاسب المحرمه، كتاب البيع، كتاب الخيارات.
- تقريرات درس اصول فقه حاج شيخ عبدالكريم حائري (3 دوره)
- حاشيه بر "دررالاصول" مرحوم آ?ت‌الله حاج شيخ عبدالكريم حائري، كه درپاورقي همان كتاب چاپ شده است.
- تقرير درس فقه مرحوم سيد محمد تقي خوانساري، كتاب الطهارة.
- حاشيه عروة الوثقي.
- شرح مفصل عروة الوثقي - باب طهارت.
- توضيح المسائل (كه مكرر به چاپ رسيده).
- مناسك حج
- رساله استفتائات.
- مقدمه بر تفسير "القرآن والعقل" استادش سيد نورالدين اراكي، اين تفسير با اهتمام ايشان به چاپ رسيده است.
- كتاب النكاح و الطلاق.
بزرگان بسياري از محضر علم آن مرجع بزرگ خوشه چيني كرده و مراحل عالي علم و عمل را پيموده‌اند.