چرا سرانه مطالعه در ایران پایین است؟

یک دکترای کتابداری افزایش قیمت کتاب نسبت به متوسط درآمد خانواده را یکی از عوامل پایین بودن سرانه مطالعه عنوان کرد و گفت: در پژوهشی که از بین مراجعه کنندگان به نمایشگاه کتاب بین المللی تهران در سال جاری به عمل آمد مشخص شد، رقمی حدود 200 تا 300 هزار تومان سالانه افراد برای خرید کتاب هزینه می‌کنند.

کد خبر: ۴۴۹۵۷۲

تاریخ: ۲۵ آبان ۱۳۹۳ - ۰۳:۰۰

به گزارش ایسنا، دکتر"مریم اخوتی" به مناسبت بیست و دومین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی(24 آبان تا اول آذرماه) با اظهار تأسف از پایین بودن سرانه مطالعه کتاب در کشور، بیان کرد: البته این پایین بودن سرانه دردنیا نیز مشهود است به عنوان مثال سرانه مطالعه کتاب در آمریکا نیز پایین آمده اما این رقم در کشور ما قابل توجه است.

وی ادامه داد: در زمان برگزاری نمایشگاه بین المللی کتاب تهران در سال جاری مطالعه‌ای از مراجعه‌کنندگان به این نمایشگاه انجام و مشخص شد، حدود 19 درصد این مراجعه‌کنندگان در سال قبل هیچ کتاب غیر درسی مطالعه نکردند.

اخوتی با بیان اینکه هم عناوین کتاب‌ها هم‌چنین ساعتی که به مطالعه اختصاص داده می‌شود، کم است، اظهار کرد: عوامل زیادی چون مسائل فرهنگی، اقتصادی، سیاسی، آموزشی و اجتماعی در این موضوع دخیل است.

این دکترای کتابداری یکی از علت‌های مهم کتاب نخواندن را عادت نداشتن به مطالعه دانست و گفت: احساس نیاز به مطالعه نداریم و در این رابطه خانواده و آموزش و پرورش نقش مهمی دارند.

وی افزایش قیمت کتاب نسبت به متوسط درآمد خانواده را از دیگر عوامل پایین بودن سرانه مطالعه عنوان و خاطرنشان کرد: در پژوهشی که از بین مراجعه‌کنندگان به نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران در سال جاری به عمل آمد مشخص شد، رقمی حدود 200 تا 300 هزار تومان سالانه افراد برای خریدکتاب هزینه می‌کنند.

اخوتی درباره‌ی عوامل دیگر پایین بودن سرانه مطالعه در کشور گفت: کتابخانه‌ها نسبت به رشد جمعیت توسعه پیدا نکردند و پراکندگی آن نیز متناسب با جمعیت و جامعه نیست گاهی اوقات تراکم کتابخانه‌ها را بویژه کتابخانه‌های عمومی را در یک منطقه بیشتر داریم و مناطقی دیگر از نعمت کتابخانه محروم هستند که کتابخانه‌های آموزشگاهی و عمومی اینجا نقش مهمی دارند.

این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمان، آشنایی نداشتن با شیوه و روش‌های مطالعه را از دیگر عوامل پایین بودن سرانه مطالعه در کشور دانست.

وی ادامه داد: عامل دیگر پایین بودن این سرانه بحث جاذبه است، امروزه رسانه‌های بسیاری در دنیا فعالیت می‌کنند که برای دستیابی به این رسانه‌ها نیز نباید هزینه‌ای پرداخت کرد بنابراین در این صحنه رقابت باید کتابخانه‌ها هم‌چنین کتاب‌هایی که منتشر می‌شوند جاذبه داشته باشند.

اخوتی گفت: هم‌چنین گاهی مخاطبان از موضوعات کتاب‌هایی که منتشر می‌شوند ناراضی هستند زیرا چاپ کتاب ها با نیاز آنها چندان نیست.

این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمان در پاسخ به این پرسش چه کنیم سرانه مطالعه را در کشور افزایش دهیم؟ گفت: رهبر معظم انقلاب اسلامی نیز بر این موضوع اشاره و تاکید دارند که در انتشار کتاب باید هم به نیاز فعلی توجه کنیم و هم پیشرفت مملکت را مورد توجه قرار دهیم.

وی بیان کرد: در افزایش سرانه مطالعه عوامل زیادی چون خانواده، آموزش و پرورش، دولت، رسانه‌ها، کتابخانه‌ها، کتابداران وناشران تاثیر می‌گذارند.

این دکترای کتابداری ادامه داد: اگر پدر و مادر به مطالعه اهمیت دهد بدون شک فرزند خانواده نیز به مطالعه توجه می‌کند.

اخوتی گفت: آموزش و پرورش نیز نقش مهمی در افزایش سرانه مطالعه دارد به طوریکه متأسفانه امروز سیستم آموزشی ما تک منبعی شده دانشجو و یا دانش‌آموز برای کسب اطلاع در زمینه خاص به منابع اطلاعاتی مختلف سوق داده نمی‌شود.

این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمان اظهار کرد: اگر قبول داشته باشیم کتابخوانی عنصراصلی در یادگیری است اهمیت مطالعه و کتابخانه در آموزش و پرورش مشخص می‌شود اما متأسفانه در آموزش و پرورش کتابخانه‌های آموزشگاهی نقش مهمی راکه باید داشته باشند ندارد و تضعیف شدند.

وی با بیان اینکه در مدارس کتابدار حضور ندارد که کتاب‌های خوب را به دانش‌آموزان معرفی کند، گفت: کتابدار به عنوان کتابشناس می‌تواند نقش مهمی را در این امر داشته باشد زیرا قرار نیست هرکتابی خوانده و معرفی شود.

این دکترای کتابداری بیان کرد: دولت با کمک‌های مادی و معنوی امر مطالعه و کتابخوانی را پشتیبانی می‌کند رسانه‌ها هم می‌توانند بعنوان مثال با معرفی کتاب‌ها و افزایش برنامه‌های نقد کتاب‌ها حتی معرفی کتابخانه‌ها و ساعت کار و خدمات آنها در هر منطقه نقش مهمی داشته باشند.

وی اظهار کرد: تولیدکنندگان و ناشران هم باید به مخاطبان بیشتر توجه و سعی کنند نیازهای آنها را بشناسند و براساس آن به تهیه و انتشار بپردازند در این میان کتابداران می‌توانند حلقه بین ناشران و مخاطبان باشند.