انتخاب میان تعلیق یا لغو تحریم

کد خبر: ۴۴۴۰۷۵

تاریخ: ۰۱ آبان ۱۳۹۳ - ۱۱:۲۱

دکتر علی بیگدلی در روزنامه ایران نوشت:

این روزها در آستانه پایان یافتن مهلت مذاکرات هسته ای ایران و گروه 1+5 رایزنی ها درباره مهمترین موضوعات مورد اختلاف افزایش یافته است. ظرفیت غنی سازی و لغو تحریم ها دو موضوع مهمی است که بحث و بررسی درباره آنها میان مذاکره کنندگان همچنان ادامه دارد.

در بحث ظرفیت غنی سازی، تعداد سانتریفیوژهای فعال ایران، مسأله اصلی مورد اختلاف است که به نظر می رسد دیدگاه های دو طرف در حال نزدیک شدن به یکدیگر است. اما موضوع لغو تحریم ها هنوز مهمترین مطالبه طرف ایرانی در ازای رفع نگرانی کشورهای جهان است. در این مطالبه تیم مذاکره کننده ایران خواستار برداشته شدن همه تحریم ها در یک فرایند زمانی مشخص و البته کوتاه مدت است. در این خصوص ذکر چند نکته حائز اهمیت است؛

1- امریکا به عنوان یکی از حلقه های اصلی گروه تحریم کننده ایران ابتدا بر این موضوع پافشاری می کرد که برداشته شدن تحریم ها به مدت زمانی بین 12 تا 17 سال نیاز دارد، اما چنین موضعی از همان ابتدا با مخالفت صریح مقام های ایرانی روبه رو شد.

2- امریکا بعد از آنکه با مخالفت ایران در زمینه جدول زمانی لغو تحریم ها رو به رو شد بر آن شد تا به رغم اختلاف نظر مقامات کاخ سفید با نمایندگان کنگره، گزینه تعلیق را مطرح کند تا از به بن بست رسیدن مذاکرات، جلوگیری و روند رو به جلو گفت و گوهای هسته ای را تسهیل کند.

این در حالی است که ایران تا به امروز چهار نوع تحریم را پشت سر گذاشته است. تحریم های شورای امنیت، تحریم های کنگره امریکا، تحریم های اتحادیه اروپا و تحریم هایی که از سوی دولت امریکا به تصویب رسیده است. در این فرایند، برداشته شدن دو تحریم آخر آسان تر خواهد بود اما برای تحریم هایی که نیاز به تصویب کنگره دارد پروسه و مدت زمان بیشتری لازم است از این رو به نظر می آید سران کاخ سفید مسأله تعلیق را مطرح کردند تا مذاکرات به بن بست نخورد.

3- تهران با اندیشه لغو تحریم ها، مرحله جدید مذاکره را از سر گرفته است، با این حال طبیعی است که در مرحله اجرا باید کلیه تحریم ها در مرحله اول تعلیق شود و سپس با طی مراحل مختلف بعد از توافق و انجام تعهدات طرفین، تحریم ها لغو گردد.

برنامه لغو تحریم هم یک فرایند داخلی در کشورهای تحریم کننده از جمله امریکا دارد. به این معنا که مقامات کاخ سفید باید با تعلیق تحریم های یکجانبه زمینه توافق با ایران را فراهم کنند و بعد از آن نمایندگان کنگره خود را متقاعد به لغو دائمی تحریم ها کنند.

4- طبق قاعده تعلیق، اجرای تحریم ها در مدت زمان مشخصی متوقف می شود از همین رو برخی ناظران گفته اند که در این چارچوب هدف اصلی ایران مبنی بر جلوگیری از فشارها و ضربه های اقتصادی ناشی از آن تا حدی تأمین شده و در ازای آن برنامه های هسته ای صلح آمیز ایران هم ادامه خواهد داشت.

5- اگرچه دولت اوباما توانایی تعلیق یکباره همه تحریم ها بدون تصمیم گیری کنگره را دارد اما باید در نظر گرفت که جناح حاکم بر کاخ سفید تحت فشار شدید جریانات و گروه های تندروی این کشور قرار دارد. طبیعی است که این جناح بخواهد هر گونه تصمیم گیری در مذاکرات هسته ای با ایران با موافقت و همراهی قانونگذاران جمهوریخواه امریکایی همراه باشد تا بتواند در بلند مدت برنامه خود درباره لغو تحریم ها را اجرا کرده و همچنین اعتبار پایگاه حزبی خود در صحنه سیاسی امریکا را در آستانه انتخابات میاندوره ای حفظ کند.