پساب کشاورزی مهمترین منابع آلاینده کارون

آخرین وضعیت رودخانه کارون

نشست علمی ویژه کنفرانس ملی رودخانه کارون ظهر امروز در دانشکده علوم پزشکی دانشگاه شهید چمران اهواز در حالی برگزار شد که وضعیت این رودخانه مهم کشور بغرنج توصیف شد.

کد خبر: ۴۴۳۹۶۶

تاریخ: ۰۱ آبان ۱۳۹۳ - ۰۰:۱۸

به گزارش مهر، یکی از چالش های مهم جهان امروز ، بحران آب است . طی یک قرن گذشته مصرف جهانی آب 10 برابر و از بین رفتن آب هم هشت برابر شده است. طبق آمار سازمان ملل متحد هنوز حدود 11 درصد از مردم جهان فاقد دسترسی به آب هستند و پیش بینی می شود تا سال 2035 بیش از 47 درصد مردم جهان درمناطق تنش آبی قرار داشته باشند متاسفانه کشور ما ایران نیز در شرایط بحرانی از نظر کمبود آب و خشکسالی است.

در این میان یکی از آسیب‌هایی که طرح‌های مدیریت آب کشور در سال‌های گذشته به طبیعت و کشور وارد کرده است انتقال آب بین حوضه‌ای بوده است؛ یعنی آب منطقه‌ای را به منطقه‌ای دیگر انتقال دادن. مثال ملموس آن رودخانه کارون است که در پروژه های مختلف آب این رودخانه انتقال داده شده است.

حال کمپین حفاظت از کارون با هدف پیگیری بحران انتقال آب، بررسی مشکلات سایر رودخانه ها و منابع آبی استان و تحقیق و پژوهش درخصوص دیگر بحران های زیست محیطی استان، بسیج نیروهای مردمی در جهت حفاظت از منابع زیست محیطی، آموزش و تحقیق و تفحص  در خصوص مسائل زیست محیطی استان از جمله اهداف و برنامه های این کمپین است اولویت اقدام کمپین حفاظت از کارون، آنچنانکه از نام آن پیداست اطلاع رسانی در خصوص وضعیت بحرانی کارون است و به همین مناسبت نشست علمی ویژه کنفرانس ملی رودخانه کارون پیش از ظهر امروز در دانشکده علوم پزشکی دانشگاه شهید چمران برگزار کردند.

کارون برای نسل های آینده نگه داشته شود

در این جلسه مهدی قمشی،  مشاور استاندار خوزستان در امور مدیریت منابع آب و صیانت از رودخانه ها، با بیان اینکه ما به عنوان بهره برداران کارون باید آن را برای نسل های آینده نگه داریم اظهار کرد: تمدن ها در کنار رودخانه ها شکل گرفته است که نشان از وابستگی بشر به آب است و زوال تمدن ها نیز ناشی از خشکسالی بوده است.

وی با اشاره به اینکه کارون یک سرمایه ملی است، ادامه داد: این رودخانه زینت بخش بسیاری از شهرهای خوزستان است؛ اما وضعیت فعلی این رودخانه بسیار بغرنج است در صورتی که باید کارون را برای آیندگان حفظ کنیم.

قمشی با اشاره به اینکه در حوزه آبریز، باید مدیریت مصرف آب را تجویز کنیم، عنوان کرد: در حوزه ای که آب نیست اول باید صرف شرب شود و اگر مازاد بود در کشاورزی استفاده شود اما متاسفانه ما مدیریت مصرف آب درستی انجام نداده ایم.

وی اضافه کرد: زاینده رود به اندازه کافی آب برای شرب دارد اما برای کشت برنج کافی نیست، عده ای تصور می کنند که کارون می تواند حوزه آبریز باشد در حالی که اشتباه است زیرا کارون خودش مشکل دارد.

مشاور استاندار خوزستان با تاکید بر اینکه مدیریت مصرف آب در مناطقی مانند اصفهان باید به شکل علمی و صحیح بازنگری و اصلاح شود، تصریح کرد: از نظر علمی کاملا اشتباه است و انتقال آب کارون حتی برای شرب هم صرفه اقتصادی ندارد زیرا به ازای هر متر مکعب انتقال آب 850 تومان باید صرف شود تا این آب به اصفهان برسد با این رقم می توانیم به مدت 20 سال برای اصفهان و کرمان روزانه دو لیتر برای هر نفر آب معدنی تهیه کرد.

وی اضافه کرد: 12 هزار میلیارد تومان برای انتقال آب کارون به اصفهان می خواهند صرف کنند و این درست نیست که پول نفت را برای یک عده خاص مصرف کنیم.

قمشی به شوری آب سد گتوند اشاره کرد و گفت: شوری آب این سد واقعی است و دیگر نمی توان آن را انکار کرد و این شرایط به دلیل آبگیری بیشتر روند رو به رشدی داشته است و 4.5میلیارد متر مکعب آب پشت سد گتوند است.

وی با بیان اینکه تاثیر شوری آب سد گتوند در رودخانه کارون از زهکش ها کمتر است، عنوان کرد: EC آب (شوری آب) رودخانه کارون در سال 91 دو هزار میکروموس بوده که در سال 92 به دو هزار و 500 میکروموس رسیده است و تاثیر سد گتوند در این افزایش EC تنها 20 درصد است.

ارزش اقتصادی کارون قابل نمره دادن نیست

در ادامه احمدرضا لاهیجان زاده، مدیر کل حفاطت محیطزیست خوزستان، با اعتراض به اینکه هیچ گوش شنوایی برای قضیه کارون وجود ندارد، اظهار کرد: 10 سال پیش قرار بود که معصومه ابتکار، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست کشور در شورای حفاظت کیفی رودخانه کارون به منظور وارد شدن به بعد اقتصادی رودخانه کارون شرکت کند اما متاسفانه این اتفاق نیفتاد.

وی با بیان اینکه کارون سالانه 13.5 میلیون تن کشاورزی را سبب می شود، عنوان کرد: رودخانه کارون سالانه 50 هزار میلیارد تومان به اقتصاد کشور کمک می کند آیا ما نباید 100 میلیارد تومان از این پول را برای خود رودخانه هزینه کنیم؟

لاهیجان زاده با بیان اینکه ارزش اقتصادی کارون قابل نمره دادن نیست، اضافه کرد: ما کار مفصلی را روی بحث کیفیت رودخانه کارون انجام دادیم و شایان توجه است که تکلیف رودخانه کارون را به لحاظ کیفیت انجام می دهد و این کار ظرف مدت یک سال انجام می شود.

وی در رابطه با سد گتوند گفت: روند ساخت سد گتوند در همه دولت ها بوده است و در دهه 70 بدون ابلاغ قانون ارزیابی این پروژه آغاز شد و آئین نامه ارزیابی آن در سال 76 تهیه شد که بخشی از پروژه اجرا شده بود.

مدیر کل حفاظت محیطزیست خوزستان اضافه کرد: پروژه سد گتوند به دلیل یک خطا در مطالعات از یک پروژه با ارزش به یک مشکل تبدیل شد که اگرمشکل نمک آن حل شود از کل سد سازی هایی که بر روی کارون انجام شده است منافع بیشتری خواهد داشت.

در سالهای گذشته نسبت به کارون فرصت سوزی کردیم

پیمان کاظمی نژاد، مدیر کل امور شهری استانداری خوزستان نیز در این نشست اظهار کرد: جلسات متعددی بین استاندار خوزستان و مقامات عالی کشور در خصوص جلوگیری از انتقال آب کارون از طریق تونل های بهشت آباد برگزار شد و خوشبختانه جلوی انتقال آب کارون که در اصفهان دنبال می شد گرفته شد.

وی با طرح این سئوال که از دیدگاه استانی ما برای رودخانه کارون چه کاری انجام داده ایم، گفت: آیا ما از کارون به عنوان شاهرگ حیاتی استان و اینکه باید آن را به نسل آینده منتقل کنیم توانسته ایم فرهنگ نگهداری از آن را ایجاد و نهادینه کنیم و رودخانه را از مسیر طبیعی خارج نکنیم.

کاظمی نژاد با بیان اینکه در حال حاضر در استانداری خوزستان قبل از اجرای هر طرحی به فکر حفظ و حراست آن هستیم، تصریح کرد: در سال های گذشته فرصت سوزی کردیم و خیلی بهتر می توانستیم از نعمت خداوند که تحت عنوان کارون در اختیار ما قرار داده است استفاده کنیم .

وی بیان کرد: طرح یک هزار و 300 میلیارد تومانی با مشارکت بخش خصوصی تعریف شده است تا فرصت های گردشگری و استفاده از کارون را فراهم کنیم که به دنبال آن اشتغال، درآمدزایی و پویایی به وجود خواهد آمد.

مدیر کل امور شهری استانداری خوزستان با اشاره به اینکه از 33 نقطه فاضلاب به رودخانه کارون سرریز می شود، عنوان کرد: سعی می کنیم که ورود فاضلاب به کارون را به حداقل برسانیم و همگی دست به دست هم دهیم تا رودخانه را در جهت بهتری پیش ببریم.

وی ضمن تشکر از رسانه ها و فعالیت آنها در جهت عدم انتقال آب کارون به سایر نقط کشور بیان کرد: جلوگیری از شروع یک پروژه با توقف پروژه ای که شروع است بسیار تفاوت دارد و در زمان استاندار وقت و با کمک ائمه جمعه، نمایندگان مجلس و رسانه ها یک همتی به وجود آمد که بحث حفاری تونل های یک و  دو بهشت آباد متوقف شد .

انتقال آب کارون توجیه علمی و ملی ندارد

در ادامه پژمان کوراوند، نماینده شرکت آب و فاضلاب روستایی خوزستان گفت: امروزه از بحث های مهم در دنیا آینده نگری و مدیریت آینده است که باید در خصوص رودخانه کارون دیده شود و اگر آب را کالای استراتژیک بدانیم باید سرمایه گذاری و اقلام هزینه ای مانند تصفیه و تولید صورت گیرد.

وی با بیان اینکه کاهش دبی رودخانه هزینه های بسیاری متحمل می کند، تصریح کرد: اگر دبی رودخانه افزایش یابد باید ایستگاه‌های پمپاژ آب را جابه جا و لوله‌کشیهای جدیدی را ایجاد کرد که این موارد هزینه‌بر است.

کوراوند با بیان اینکه کارون باید به صورت ملی دیده شود، عنوان کرد: کارون برای خوزستان نیز یک فرصت و مزیت است که از طریق آن کشاورزی، نفت و پتروشیمی رشد کرده اند.

وی با اشاره به اینکه خوزستان دارای 1.8 میلیون هکتار زمین کشاورزی است، گفت: با منابع آبی موجود در حدود 50 تا 60 درصد این زمین ها را می توانیم پوشش دهیم بنابراین اگر بخشی از این منابع به استان های دیگر برود یک فاجعه زیست محیطی به وقوع می پیوندد.

نماینده شرکت آب و فاضلاب روستایی خوزستان عنوان کرد: اگر هزینه هایی که برای انتقال آب صورت می گیرد به قیمت تمام شده محصولات اضافه شود این محصول در بعد ملی توجیه علمی ندارد.

وی با تاکید بر اینکه به آثار اجتماعی و فرهنگی انتقال آب باید توجه داشت، بیان کرد: طرح 550 هزار هکتاری که قرار است برای توسعه کشاورزی استان استفاده شود با انتقال آب کارون از این طرح عقب می مانیم.

کارون شریان حیاتی خوزستان است

سپس هادی معاضد، نماینده کنفرانس علمی رودخانه کارون گفت: ما در رابطه با کارون به یک مسئله هیچگاه توجه نکرده ایم و آن این است که هر رودخانه ای برای تخلیه آلاینده ها یک ظرفیت و توان خودپالایی دارد که در متاسفانه در کارون مورد توجه قرار نگرفته است.

وی با بیان اینکه بی رویه انواع فاضلاب ها را به کارون وارد کرده ایم، عنوان کرد: لازم است به کارون به عنوان شریان حیاتی خوزستان توجه کنیم و ارزش آن را بدانیم و رودخانه را به یک فاضلاب رو تبدیل نکینم.

نعمت الله جعفر زاده، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز نیز در این نشست گفت: رودخانه کارون بزرگ‌ترین حوضه آبی کشور است که بخش زیادی از آب مورد نیاز تولیدات کشاورزی و صنعتی منطقه را تأمین می‌کند.

وی با بیان اینکه کارون بخشی از هویت ملی و اسلامی ما است، عنوان کرد: این رودخانه جزو محدود رودهایی است که شورای حفاظت کیفی و طرح جامع کاهش آلودگی برای آن تعریف شده است.

وی با بیان اینکه بحث انتقال آب رودخانه کارون نباید جناحی و سیاسی شود، تصریح کرد: زاینده رود به دلیل مدیریت ناکارآمد و کشت برنج خشک شده است و برنامه ریزی و آینده نگری برای آن صورت نگرفته بود.

مهمترین منابع آلاینده کارون زهاب یا پساب کشاورزی است

افشین تکدستان عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز نیز در این نشست اظهار کرد: در اکثر نقاط جهان منابع آب زیرزمینی در اولویت قرار دارد و در ایران نیز 90 درصد آب برای مصارف شرب، کشاورزی از آب زیرزمینی است زیرا تصفیه آن ساده و مقرون به صرفه است.

وی ادامه داد: اگر مازاد آب و پساب خروجی توی رودخانه کارون می ریزد باید از استاندارد لازم برخوردار باشد و مهمترین منابع آلاینده کارون زهاب یا پساب کشاورزی است.

تکدستان با بیان اینکه استفاده از سموم و کودهای شیمایی در کشت انواع محصولات کشاورزی باعث بحران زیست محیطی در رودخانه کارون شده‌اند عنوان کرد: اداره‌کل بهداشت و جهاد کشاورزی در خصوص استفاده استاندارد از سموم و کودهای شیمیایی و به کار بردن نهاده‌های بادوام کم در خاک به کشاورزان آموزش دهند