آماري كه نمي‌توان به راحتي از آن گذشت

محمدعلي مشكيان

کد خبر: ۴۴۲۲۳

تاریخ: ۳۰ فروردين ۱۳۸۸ - ۱۶:۲۷

با توجه به لزوم گسترش حوزه هاي مربوط به صنعت گردشگري، به جاي آنكه فكري اساسي به حال ضعف شديد زيرساخت‌هاي مورد نياز گردشگري كشورمان و لزوم جذب سرمايه گذار در اين بخش براي رهايي از جايگاه هشتادم در توريسم جهان كنيم، هر ساله پس از پايان يافتن تعطيلات سال نو موجي از تلاش‌ها براي ارائه آمار تعداد سفرهاي نوروزي مردم که با هزينه خودشان، برنامه ريزي خودشان و البته «تشويق»‌هاي معاونت گردشگري به سفر رفته اند آغاز مي‌شود. گويي که ارائه آمارهاي ميليوني سفرهاي مردم که بر اساس سنت‌هاي ديرينه نوروزي انجام مي‌شود همگي به پاي گزارش عملکرد افتخارآميز جايي نوشته مي‌شود و هر يك سفر بيشتر يعني كارنامه‌اي درخشانتر.

امسال اما علاوه بر اعلام آمار شگفت انگيز 94 ميليون سفر كه حتي مي‌تواند تشكيك كننده آمارهاي رسمي اعلام شده توسط مركز آمار در مورد كل جمعيت كشور باشد، اتفاق جالب توجه ديگري نيز افتاده و آماري جديد به اين آمارها اضافه شده و آن هم اعلام رضايت 95 درصدي مردم از عملکرد ستاد تسهيلات سفر بود. آماري که از چندمين روز آغازين تعطيلات در بخش خبري ساعت 14 شبکه اول سيما اعلام شد و جالب اينکه تا آخرين روز‌ها نيز تكان نخورد. رضايت نه يک درصد بالا رفت و نه پايين آمد!

سوال اينجاست که وقتي بنا به ادعاي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري نزديک به 94 ميليون نفر سفر نوروز امسال اتفاق افتاده ـ هرچند در مورد اين آمار و نحوه شمارش گردشگران نيز حرف و حديث‌هاي بسياري وجود دارد ـ چگونه از اين تعداد گردشگر اعلام رضايت کسب شده است؟ جامعه آماري اين نظرسنجي چه قشري، كجا و چند نفر بوده اند؟

به راستي اعلام كنندگان اين آمار بي‌سابقه بايد پاسخگوي اين سوال اساسي باشند كه آيا اين رضايتمندي به فعاليت‌هاي ارزنده هر ساله نيروي انتظامي و وزارت بهداشت در جاده ها ـ كه بايد واقعا امسال به آنها خسته نباشيد گفت ـ مربوط است يا به خدمات تخصصي سفر و گردشگري شامل اطلاع رساني در مورد امكانات گردشگري استانها، نظارت بر خدمات و نرخ‌هاي دلخواه مراکز خدمات گردشگري، هتل ها، اقامتگاه ها، مجتمع‌هاي بين راهي و آژانس‌هاي فروش بليط و تور، توسعه زير ساخت‌هاي گردشگري و طرح‌هاي سفر كارت بي شارژ ملي و سفر‌هاي ارزان قيمت و همگاني به عنوان وظايف تعريف شده و مصاديق تسهيل سفر مربوط مي‌شود؟

نسبت کل جامعه هدف با جامعه آماري در نظرسنجي‌هاي مختلف بايد نسبتي متناسب باشد. مثلا براي تعداد 94 ميليون نفر سفر اعلام شده حداقل بايد از يك دهم آنها پرسش شده باشد تا بتوان آماري با اين قاطعيت و جامعيت اعلام كرد.

اينجا هم اين سئوال پيش مي‌آيد که اين حجم پرشمار اسناد نظرسنجي را کجا جا داده اند و آيا اين اسناد نظرخواهي هم اكنون «قابل رؤيت» توسط خبرنگاران و صاحب نظران هستند؟ نظر سنجي با اين عظمت بايد نتايج ريزي نظير اينكه مردم به ترتيب از چه خدماتي بيشتر رضايت داشتند و ... داشته باشد، اين نتايج تخصصي ـ در صورت وجود ـ چرا به همراه آمار اصلي اعلام نشد؟؟

پرسش مهمتر نيز اينكه آيا اين نظر سنجي توسط نهادي بي طرف انجام شده يا نهادي ذينفع؟ نظرسنجان چه تعداد و وابسته به كجا بوده‌اند ؟ و ...

شكي در زحمات اعضاي ستاد تسهيلات سفر در ايام تعطيلات نوروزي نيست، اما اي كاش براي تنوير افكار عمومي توضيحي در خصوص پرسشهاي مطرح ميان كارشناسان در مورد آمارهاي اغراق آميز بي سابقه اعلام شده داده شود تا اين شائبه پيش نيايد كه در كشور هر كس هر آماري كه دلش خواست خودش مي‌سازد، اعلام رسمي كرده و سپس به آن استناد و افتخار مي‌كند. اعلام اين آمارها نيز وقتي توجه برانگيز است كه دردهاي گردشگري مان را درمان كرده باشيم و براي مثال هزينه اقامت چهار روزه هموطنان چه در كشورمان و چه در تركيه تقريبا برابر نباشد.