ره‌آورد آئین‌نامه جدید انضباطی فدراسیون فوتبال

گفت‌وگو با «سید عباس موسوی»

کد خبر: ۴۴۱۳۸۵

تاریخ: ۱۹ مهر ۱۳۹۳ - ۱۷:۵۳

آئین‌نامه جدید انضباطی فدراسیون فوتبال که دست‌پخت کمیته تدوین قوانین این فدراسیون است همچنان محل اعتراض کارشناسان و صاحب‌نظران فوتبالی است. این آئین‌نامه که در بی‌خبری کارشناسان حقوقی و محافل ورزشی و با سرعت خاص تدوین گردیده و جهت اجرا به مراجع مختلف رکن قضایی فدراسیون ابلاغ شده است حاصل کار  هوشنگ نصیرزاده رئیس کمیته‌ای است که بنا به گزارش وب‌سایت رسمی فدراسیون فوتبال رئیس و تنها عضو این کمیته است. رئیس کمیته‌ای که اهالی فوتبال در ماه‌های گذشته به غیرکارشناس بودنش اعتراض‌های فراوانی کرده‌اند و هنوز هم می‌کنند که چرا کسی که هیچ‌گونه تحصیلات حقوقی ندارد بر کرسی نشسته که کار تدوین قوانین فوتبالی را بر عهده دارد.

اهمیت این موضوع و مسائل مرتبط با رکن قضایی فدراسیون سبب شد با یکی از اعضای کمیته استیناف که از حقوقدان‌های شناخته شده هم هست در مسائل حقوقی فوتبال به بحث بپردازیم.

تابناک: آقای سید عباس موسوی مقدمتا در مورد دلایل تدوین آیین نامه جدید و ضرورت آن توضیح دهید.

پیش از پاسخ به سوال مزبور و البته در ارتباط با آن ذکر نکاتی را لازم می دانم؛ اول اینکه سال‌هاست بواسطه بسط بساط توسعه و گسترش وسائل حمل و نقل و حلول ظهور فن‌آوری‌های جدید قانونگذارن اغلب کشورها در تنظیم و تسنیق مقررات علوم و فنون روز را مدنظر قرار داده و بویژه در کاربرد عبارات و مفاهیم قانون به شیوه‌ای اقدام می کنند که تبلور علمی تر شدن دانش حقوق و حفظ و حمایت بیشتر از شهروندان و بالمال تحقق بهتر عدالت گردد. در این راستا سعی می گردد از تمرکز مراجع قضایی و دخالت آنها در امور مردم کاسته شده ، جمعیت کیفری و متخلفین تعدیل گردیده و کیفر و تنبیه دامنه محدودتری بیابد. سیاستی که هرگز در وضع آئین نامه جدید ملاحظه نمی شود.

دوم آنکه در دسته بندی قوانین ما با سه شاخه مقررات فرا تقنینی ( قوانین اساسی) مقررات تقنینی (قوانین عادی و موضوعه) و مقررات فرو تقنینی (آئین‌نامه‌ها و تصویب‌ها و...) مواجه هستیم. از اهداف این تقسیم تاکید بر این است که هر دسته از مقررات در اصول و مبانی می بایستی از دسته بالاتر تبعیت کند. آئین نامه انضباطی را که البته از یک مرجع غیر حکومتی صادر شد وحتی وزن و اعتبار آئین نامه های دولتی را ندارد اگر در دسته سوم قرار دهیم به عینه شاهد تناقض آشکار آن در مواد مختلف با قوانین موضوعه می شویم. برای مثال در سیستم قضایی کشورمان آنجا که با مراجع دارای تعدد قاضی مواجه هستیم هر یک از قضات از حیث اعتبار قضایی و شئونات این صنف برابر هستند و نظر و عقیده رئیس نسبت به نظر مستشار یا عضو معاون ارجح نیست . تمایز فقط در شئونات اداری انها است اما در آئین نامه انضباطی می بینیم که رئیس کمیته انضباطی و یا رئیس کمیته استیناف می تواند به تنهایی بی اعتنا به نظر تمام اعضاء تنبیهات سنگین علیه بازیکن یا مربی اعمال کند ( مواد33 و 35 آئین نامه جدید) از این‌رو معتقدم آئین نامه مزبور عملا موجب تعطیلی کمیته های انضباطی و استیناف می شود.

اولا عمده آرای انضباطی محدود به تنبیهات تا یک ماه و جریمه نقدی تا سی میلیون ریال می باشد و ثانیا اگر اعضای این دو کمیته با چنین تنبیهی موافق نباشند رئیس کمیته مستقلا حق صدور چنین رایی را دارد و ثالثا حتی اگر نخواهد تنهایی چنین رایی صادر کند نقض غرض نموده و بر خلاف اصل عدالت در رایی که خلاف نظر اوست مشارکت نموده است.

سوم آنکه در مقدمه این آئین نامه استناد شده به جلب نظر کمیته استیناف و اساتید دانشگاه که در مورد کمیته استیناف به قطع و یقین می گویم هرگز اعضای این کمیته این آئین نامه را تایید ننمودند بلکه انتقادات گسترده ای نسبت به ان روا داشتند و قرار بر رعایت موارد مورد نظر بود و در مورد اساتید دانشگاه با اطمینان می گویم که هیچ استاد حاذق و صاحب نظری اعتبار علمی خود را با صحه گذاشتن بر این آئین نامه مخالف قانون و منافی عدالت ، مخدوش نمی کند. لذا چنین گزارشی خلاف واقع است.

تابناک: بطور مشخص چه ایرادی بر آئین نامه وارد می دانید؟

آئین نامه قبلی در موارد خاص از جمله ذکر تنبیه الزام مربی یا بازیکن خاطی به عذرخواهی در رسانه ها و یا عدم تناسب تنبیهات با برخی تخلفات و عدم نسبت دقیق در رابطه بین دوکمیته انضباطی و استیناف واجد ایراد بود که می شد با مشارکت اعضای دو کمیته که اغلب مدرس دانشگاه و دارای تحصیلات عالیه هستند و کارشناسان دلسوز مبادرت به رفع آن نمود اما متاسفانه بدون دخالت این مجموعه به صرف ترجمه آنهم ناقص آئین نامه انضباطی توسط مرجعی که به نظرم تنها یک عضو دارد و ایشان هم فاقد دانش و اطلاعات حقوقی است اکتفا شده است. و حاصل آن آئین‌نامه‌ای است که حقوق اهالی فوتبال را بشدت به مخاطره می اندازد و جای تعجب است که برغم انتقادات گسترده رسانه‌ها در مورد تنبیه یک مربی یا بازیکن راجع به اصل آئین نامه که مخاطرات آن به مراتب وسیع‌تر است، رسانه‌ها و نهادهای مرتبط با فوتبال از جمله اتحادیه فوتبال و کانون مربیان و بازیکنان و مشاوران حقوقی آن‌ها نقد و نظری ابراز نمی‌شود.

مستحضرید یکی از نقاط چالش برانگیز آئین نامه قبلی عدم قید مهلت در ابلاغ آرای انضباطی از سوی دبیر کل فدراسیون و نیز فقدان ساز و کار و آلترناتیو در صورت امتناع وی از ابلاغ رای بود. این ابهام متاسفانه در ماده 43 آئین نامه جدید تکرار شده است. به نحوی که اولا دبیر کل می تواند تا هر وقت دلش بخواهد رای انضباطی و استیناف را ابلاغ ننماید و ثانیا آلترناتیو و گزینه‌ای در صورت امتناع از ابلاغ بر قرار  و جعل نشده است.دقت کنید همین نقصیه باعث شد تیم فوتسال منصوری قرچک به رغم صدور حکم قطعی دال بر قهرمانی لیگ از شرکت در مسابقات باشگاهای آسیا محروم شود و مقام قهرمانی به تیمی که قهرمان نشده و به حکم قطعی مرتکب تخلف تبانی شده اعطاء شود. نکته تاریک دیگر بند 3 همین ماده است  که بر خلاف ماده 83 قانون آئین دادرسی مدنی متضمن حصول ابلاغ اوراقی قضایی در صورت اطلاع مخاطب مقرر می‌دارد اطلاع از مفاد رای از طریق ایمیل و درج رای در سایت فدراسیون به منزله ابلاغ نیست.یعنی متخلف با وجود دسترسی به تمامیت رای و حکم علیه خود به صرف عدم در اختیار گرفتن تصویر مکتوب رای تا مدتها و حتی ماهها می تواند فرصت اعتراض به رای داشته باشد!!

نکته سیاه دیگر آئین نامه ماده 32 آن است که مقرر می دارد:

در صورتی که بنظر برسد تخلفی صورت گرفته اما صدور حکم در مورد موضوع اصلی به زمان نیازمند است رئیس کمیته انضباطی می تواند در موارد اضطراری به طور موقتی و به استناد مقررات ، مجازاتی را تعیین و .... نماید. در شرایط مشابه رئیس کمیته انضباطی ممکن است اقدامات دیگری را به صلاحدید خود .... اتخاذ نماید.

واقعا کدام استاد حقوق به این مقرره سراسر بی‌معنی و واجد تالی سوء اعتبار می بخشد؟! اولا هیچ منطق حقوقی اجازه نمی دهد به یک شخص آنهم بی حساب و کتاب اختیار وضع (مجازات) اعطا شود در اینجا هم مرجع تشخیص تخلف و هم قانونگذار و هم قاضی و هم مجری قانون بدون ذکر محدوده و موضوع رئیس کمیته انضباطی است. ثانیا مجازات واکنش سازمان یافته متقننن در قبال جرم ارتکابی است مگر اهالی فوتبال مجرم هستند که مجازات شوند و مگر رئیس کمیته انضباطی قاضی دادگاه است که بطور قطع مبادرت به اعمال مجازات نماید؟ اعمال مجازات در صلاحیت اشخاص خارج از مرجع رسمی دادگستری نیست. حتی رئیس  جمهور مملکت حق مجازات احدی ندارد. نادیده گرفتن معنای دقیق punishment که در مقررات فرو تقنینی معنی تنبیه می دهد نه مجازات نشانه فقدان اطلاعات اولیه در رشته حقوق از سوی مترجم این آئین نامه است.

دوستان در مقام پاسخ می گویند بنا به نصوص صریح آئین نامه انضباطی فیفا فدراسیونهای عضو مکلف به رعایت آن می باشند. در پاسخ باید گفت اولا رعایت آن بخش از آئین نامه و کدهای انضباطی فیفا تکلیف فدراسیون های عضو می باشد که مربوط به حقوق بنیادین فوتبال است. برای مثال عدم برقراری تنبیه مناسب نسبت به شعارهای نژادپرستی ، تبانی و مواضعه اهالی فوتبال با یکدیگر و با مقامات مسئول از جمله داور، پیشنهاد یا اعطای رشوه به داوران و مسائل احصائی از این دست سبب واکنش مقامات فیفا می باشد. ثانیا آئین نامه های انضباطی قبلی البته با داشتن نقائصی بسیار کم و بدون لحاظ دست آوردهای جدید این آئین نامه سال‌ها بر فوتبال کشور حاکمیت داشته است ثالثا آیا عدم قید مهلت در ابلاغ آرای انضباطی از سوی دبیر کل فدراسیون هم در آئین نامه انضباطی فیفا آمده است؟! تعیین دقیق مهلت ابلاغ از زمان در اختیار گرفتن اصل رای و تعیین جانشین در صورت نخواستن یا نتوانستن دبیر کل در ابلاغ رای با کدام مقرره انضباطی فیفا ناسازگاری داشته است؟!

نکته دیگر اینکه طبق بند 4 ماده 48 آئین نامه محرومیت تا سه جلسه اشخاص حقیقی از حضور در مسابقات قطعی است و طبق بند 15 ان جریمه نقدی پنجاه میلیون و یک ریال قابل تجدید نظر، حال کدام تنبیه سنگین تر است؟ مسلما محرومیت تا سه جلسه، با این وصف خلاف قاعده ای عمل شده که مقرر می‌دارد هر چه نوع یا میزان تنبیه وخیم تر به حال متخلف باشد امکان اعتراض به آن بیشتر است. گذشته از اینکه رئیس کمیته انضباطی به تنهایی می تواند قاطعانه هر شخص را تا سه جلسه محروم نماید!!

تابناک: این شبهه پیش می آید که به دلیل افزایش اختیارات رئیس کمیته انضباطی انتقادات شما برانگیخته شده است؟

اولا تنها اختیارات رئیس کمیته انضباطی به حد نامعقول و غیر منطقی افزایش نیافته بلکه حتی اختیارات رئیس کمیته استیناف هم ( طبق ماده 35 ) گسترش یافته است. علاوه برآن حتی تصریح شده کمیته استیناف  می تواند در مقام تجدید نظرخواهی میزان تنبیه را تشدید کند ( بند های 2 و 3 و4 و 5 ماده 34 ) ثانیا سوال منطقی این است که چرا باید یک شخص مستغنی از مشورت سایر اعضای کمیته بتواند به نحو گسترده و دلخواه هر گونه رایی علیه یک فعال در فوتبال صادر کند و رای مزبور هم قطعی باشد؟ به بند 3 ماده 35 آئین نامه دقت کنید؛ کدام منطق حقوقی وضع چنین اختیار بی حساب و کتاب را برای یک شخص توجیه می کند؟!

تابناک: در مقابل این آئین نامه چه واکنشی از سوی اعضای دوکمیته قضایی صورت گرفته است ؟ و چرا در تدوین آن دخالت و اظهار نظر مجمل نیامده است؟

اتفاقا در بهمن ماه 1392 از همه اعضای دو کمیته نظر خواهی شده است و من کسی را ندیدم که موافق این آئین نامه بوده باشد. تصحیح کنم آئین نامه تدوین نشد بلکه ترجمه نادرست شده است. شخصا به گواه همه اعضای کمیته استیناف 85 مورد از ایرادات شکلی ، نگارشی و ما هوی آن را با بذل ساعت ها مطالعه و بررسی تبیین نمودم و جالب اینکه 83 مورد از این موارد توسط رئیس کمیته تدوین مقررات با اصلاح متن ترجمه آئین نامه مراعات شد اما در کمال حیرت با کتابچه فعلی با ذکر اینکه ائین نامه در سال 1392 توسط هیات رئیسه فدراسیون فوتبال تایید و توسط مجمع عمومی به تصویب رسید مواجه شدیم. اگر این آئین نامه قبلا تصویب شده دلیل نظر خواهی و اخذ زمان مطالعه و بررسی طولانی از اعضای کمیته ها چه بوده است؟ وانگهی در تایید هیات رئیسه و مجمع تردید دارم و علت شائبه هم تشکیل جلسات با حضور مسئولین فدراسیون و بحث و نظر خواهی از اعضای کمیته های انضباطی و استیناف در انتهای سال 1392 می‌باشد. با این وصف مادام که مصوبه و صورت‌جلسه هیات رئیسه و مجمع در تایید ترجمه آئین‌نامه ارائه نشود صدور رای به استناد آن وجاهت قانونی ندارد.

تابناک: و در پایان اگر موضوی باقی مانده که مطرح نشده ...

از هیات رئیسه محترم فدراسیون فوتبال تمنا دارم برای تثبیت مراتب دلسوزی نسبت به فوتبال کشور و حفظ حقوق اهالی فوتبال  و مراعات قوانین موضوعه مملکت جلوی استمرار و ادامه حیات حقوقی این آئین نامه را مسدود کنند. آئین نامه ای که بجای  ره‌آورد عدالت و نظم و روحیه جوانمردی در ورزش فوتبال بیشتر استبداد و بی انضباطی را به ارمغان می آورد. متعاقبا گروهی متشکل از افراد متخصص حاضر در فدراسیون که بی اجرت و منت قصد کمک به فوتبال کشور در این بخش را دارند و کارشناسان صاحب نظر و مطلع از مقررات بین الملل با صعه صدر و بذل زمان کافی برای تدوین آئین نامه انضباطی جامع و مورد وفاق همه اهالی فوتبال انتخاب  و مامور نمایند.