چرا چین در مقابله با داعش شریک نیست؟

کد خبر: ۴۳۹۳۵۷

تاریخ: ۱۱ مهر ۱۳۹۳ - ۱۵:۰۷

"با وجود آن که چین سرمایه گذار نفتی اصلی در عراق است و گروه داعش علنا گفته که نیروهای چینی دراختیار گرفته اما پکن در شریک شدن در مقابله علیه داعش به سبب داشتن قابلیت نظامی محدود در خاورمیانه و بی اعتمادی به مقاصد آمریکا، اکراه دارد. "

به گزارش ایسنا روزنامه کریستین ساینس مانیتور در تحلیلی درباره عدم مشارکت چین در مقابله با داعش می‌نویسد: «این انتظار وجود دارد که چین در جنگ بین‌المللی به منظور مقابله با داعش در تصرف عراق و سوریه مشارکت زیادی داشته باشد. چین سرمایه گذار شماره یک در صنعت نفت عراق است. با این حال پکن تقریبا در مباحثات مربوط به ائتلاف علیه داعش دیده نمی‌شود. علت آن چیست؟

اینکه چین در مقابله با داعش دخیل باشد دلایل کافی برای توجیه دارد. این غول اقتصادی بزرگ آسیا تقریبا نیمی از واردات انرژی خود را مدیون خاورمیانه است. در حال حاضر چین بیشتر از آمریکا از منطقه نفت وارد می‌کند و بزرگترین سرمایه گذار در صنعت نفت عراق است.

در حالی که مقامات چینی مبارزه خود با جدایی‌طلبان مسلمان در استان غربی سین کیانگ را تشدید می‌کنند رهبران داعش از افزایش جذب چینی‌ها به خلافت خودخوانده خود سخن می‌گویند. با این حال مشارکت چین در حملات نظامی بین‌المللی علیه اهداف متعلق به داعش شامل یک پیشنهاد جزئی در اشتراک اطلاعات و آموزش پرسنل که از سوی وانگ یی، وزیر امور خارجه چین داده شد، بوده است.

تحلیل‌گران می‌گویند حاکمان چین بنا به برخی دلایل از مداخله سنگین علیه داعش اکراه دارند که از جمله این دلایل بی‌اعتمادی به مقاصد آمریکا و نگرانی از بابت درگیرشدن در گرداب خاورمیانه است. آن‌ها همچنین از بابت حملات دولت‌های غربی به پکن به سبب پاسخ سختی که چین به ناآرامی‌های قومی در میان اویغورها در سین کیانگ داده دل خوشی ندارند و مصرانه تاکید می‌کنند که تنها سازمان ملل می‌تواند اجازه اقدام نظامی در خاک یک کشور مستقل را بدهد.

رسانه‌های وابسته به دولت چین طی روزهای اخیر برای نخستین بار شبه نظامیان سین کیانگ را با گروه داعش مرتبط دانستند.

روزنامه گلوبال تایمز چین متعلق به حزب کمونیست این کشور به نقل از یک فعال مبارزه با تروریسم چین گزارش داد: شبه نظامیان اویغور می‌خواهند ارتباطات خود در سازمان‌های تروریستی بین‌المللی را از طریق مبارزات عملی افزایش دهند تا حمایت‌ها از فعالیت‌های تروریستی در چین را جلب کنند. در ماه ژوئیه ابوبکر البغدادی، خلیفه داعش مدعی شد که در میان شبه نظامیان تحت امرش شهروندان چینی نیز وجود دارند و دولت چین را به شکنجه و سرکوب مسلمانان در ترکستان شرقی، عبارتی که آن‌ها برای استان سین کیانگ به کار می‌برند، متهم کرد.

طی 18 ماه گذشته بیش از 300 تن در جریان تشدید خشونت‌ها در استان سین کیانگ چین جان خود را از دست داده‌اند و تروریست‌های اویغور در حمله‌ای با سلاح سرد در ماه مارس گذشته در ایستگاه راه‌آهن شهر کان مینگ 31 نفر را کشتند. پکن این خشونت‌ها را به جنبش موسوم به "جنبش اسلامی ترکستان شرقی" و همچنین گروه کنگره جهانی اویغورها نسبت داد.

مقامات چین از بابت اینکه دولتهای غربی در تحلیل‌هایشان با چینی‌ها مشترک نیستند خشمگین هستند. وزارت امور خارجه آمریکا گروه جنبش اسلامی ترکستان شرقی را از فهرست سازمان‌های تروریستی بین‌المللی خود به سبب تردید نسبت به وضعیت و نقش واقعی این گروه حذف کرد. همچنین گروه کنگره جهانی اویغورها واقع در خارج از خاک چین به عنوان یک گروه صلح‌آمیز حامی حقوق اقلیت‌ها که برای استقلال اویغورها مبارزه می‌کند درنظر گرفته می‌شود.

پکن چنین مسامحه‌ای در قبال این گروه‌ها را نامنسجم می‌داند. لی شائو شیان، معاون رییس موسسه روابط بین‌الملل معاصر چین اظهار داشت: مبارزه با تروریسم نباید استانداردهای دوگانه داشته باشد بلکه این مبارزه باید به حقوق و تمایلات همه کشورهای دخیل احترام بگذارد.

ژائو چو، مفسر مستقل سیاسی اظهار می‌دارد که همچنین دولت چین به طور همزمان نسبت به مقاصد آمریکا بدبین بوده و مظنون است که واشنگتن و هم‌پیمانانش به دنبال مهار چین و تضعیف حزب کمونیست این کشور هستند.

ژائو عنوان می‌کند: خودداری چین در پیوستن به ائتلاف تحت رهبری آمریکا برای مقابله با داعش یک نشانه کاملا واضح از تردیدهای چین درباره اهداف آمریکا است.

ژائو اخیرا در مطلبی در وبلاگ بحث کرد که پکن باید به منظور تاکید بر نگرانی خود نسبت به عدالت و نظم بین‌المللی نقش فعال‌تری در جهان ایفا کند و به نیروهای مسلح خود فرصت دهد تا در کنار ارتش آمریکا جنگیده و از آن‌ها چیزهایی را یاد بگیرند. با این حال به علت مخالفت شدید مقامات چین با چنین تفکری هر دو وبلاگ این مفسر چینی چند روز پس از انتشار این مقاله مسدود شد.

بنا به گفته هوآ لیمینگ، سفیر سابق چین، مقامات چینی همچنین تاکید می‌کنند که به لحاظ عملی چین نمی‌تواند کار چندان زیادی برای کمک به مقابله با داعش انجام دهد زیرا قابلیت‌های بین‌المللی این کشور ضعیف است.

چین همچون هر عضو دیگر شورای امنیت سازمان ملل به قطع‌نامه ملزم کردن دولت‌ها به جلوگیری از مقابله با جذب نیرو، سازماندهی، نقل و انتقال، تجهیز و تامین مالی شبه نظامیان خارجی تروریست رای مثبت داد. اما چین نمی‌تواند جنگنده‌های خود را برای بمباران به پرواز درآورد زیرا در نزدیکی منطقه هیچ پایگاه هوایی نداشته و هیچ ناو هواپیمابر در حال کارکردی نیز ندارد. از طرف دیگر ایده اعزام سرباز برای حمایت از ارتش عراق توسط چین نیز قابل تصور نیست.

هوآ لیمینگ خاطرنشان می‌سازد: این دورنما دور از تصور است زیرا چین هرگز سربازی را پیش از این به منطقه اعزام نکرده و از طرف دیگر حتی دولت آمریکا نیز اعزام سرباز به عراق و سوریه را مردود دانسته است. از زمان جنگ مختصر چین با ویتنام در سال 1979 جسورانه‌ترین عملیات نظامی این کشور مربوط به چند روز اخیر بوده است.

پکن در روزهای اخیر اعلام کرد که یک گردان 700 نفر آماده نبرد را برای تقویت نیروهای حافظ صلح سازمان ملل در سودان جنوبی اعزام می‌کند. چین 5 درصد از واردات نفت خود را از سودان جنوبی خریداری می‌کند و دیپلمات‌های چینی مشارکت نزدیکی در مذاکرات برای ایجاد صلح در این کشور نوپا داشته‌اند. با این حال حکم سازمان ملل برای صلح‌بانان به منظور مشارکت چینی‌ها نقشی ضروری داشته است.

شورای امنیت سازمان ملل چنین حکمی برای اقدام نظامی در سوریه صادر نکرده اما چین تاکنون در این زمینه حساسیت چندانی به خرج نداده است برخلاف روسیه که انتقاد شدیدی از حملات هوایی تحت رهبری غربی‌ها در خاک سوریه داشته است.

سخنگوی وزارت امور خارجه چین طی روزهای اخیر صرفا به این عملیات‌های نظامی اشاره و اظهار امیدواری کرد که این حملات تلفات غیرنظامی ایجاد نکرده و تاکید کرد که آن‌ها می بایست با اهداف و اصول منشور سازمان ملل هم‌راستا باشند.

هوآ چونایینگ خاطرنشان ساخت: چین همواره از تلاش‌های مبارزه با تروریسم که از سوی جامعه‌ بین‌الملل انجام شوند حمایت می‌کند. چین به طور پایدار و قاطعانه با هر شکل از تروریسم مخالف است.

در حال حاضر به نظر می‌رسد که همچون دیگر کشورهای جهان تنها می‌توان از پکن نیز انتظار لفاظی در این زمینه را داشت.»