آیت الله رشاد در نشست خبری تأکید کرد

120 کرسی آزاداندیشی برای سال تحصیلی جدید

نشست خبری آیت الله علی اکبر رشاد، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی و رئیس هیئت حمایت از کرسی های نظریه پردازی، نقدو مناظره روز دوشنبه در محل پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی برگزار شد.

کد خبر: ۴۳۶۵۴۲

تاریخ: ۰۱ مهر ۱۳۹۳ - ۱۰:۵۳

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی، آیت الله علی اکبر رشاد در ابتدای این نشست با اشاره به سابقه شکل گیری و تاسیس هیئت حمایت از کرسی های نظریه پردازی، نقد و مناظره گفت: موضوع تولید علم دینی و بسط نظریه‌پردازی علمی با استفاده از منابع دینی همواره مورد تاکید و توجه رهبر معظم انقلاب اسلامی «مدظله العالی» بوده است.

وی افزود: در اواخر سال 1381 جمعی از فضلای حوزوی و دانشگاهی طی نامه‌ای به رهبر معظم انقلاب «مدظله العالی» از معظم له درخواست راهنمایی و ارشاد کردند که ایشان هم در پاسخ به این نامه به صورت مبسوط و شفاف نسبت به لزوم تشکیل " کرسی‌های حمایت از نظریه‌پردازی، نقد و مناظره " تاکید فرمودند.

رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی ادامه داد: پس از آن در سال 1382، شورای عالی انقلاب فرهنگی طی جلسات متعددی موضوع را مورد بحث و بررسی قرار داد و تصمیم گرفته شد تا یک مرکز علمی و بی طرف، ممیزی و نظارت بر مباحث علمی مطرح شده در این کرسی ها را بر عهده گیرد.

رئیس شورای مدیریت حوزه های علمیه استان تهران گفت: متعاقب آن طبق مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی، " هیئت حمایت از کرسی‌های نظریه پردازی، نقد و مناظره"  با تکیه  بر "معارف اسلامی، علوم انسانی و هنر" در فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران و با ریاست رئیس این فرهنگستان و متشکل از تعدادی از اعضای حقیقی و حقوقی تشکیل شد.

انتقال هیئت نظارت از کرسی های نظریه پردازی

وی افزود: بعد از گذشت 2 سال و به منظور ایجاد تحرک و چالاکی بیشتر در هیئت حمایت از کرسی‌های نظریه پردازی، نقد و مناظره و با مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی، هیئت به پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی منتقل شد ولی هنوز ریاست آن بر عهده رئیس فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران بود.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: بعد از انتقال ریاست هیئت حمایت از کرسی های حمایت از نظریه پردازی، نقد و مناظره به اینجانب و از حدود 10 ماه پیش، به منظور استفاده بهینه از ظرفیت‌های موجود و تحرک بیشتر در این هیئت تغییر و تحولاتی در ترکیب هیئت ایجاد شد.
آیت الله رشاد گفت: حمایت ویژه از مباحث روشمند و قابل داوری و تبدیل آن به گنجینه تجربیات انباشته شده در راس برنامه های هیئت در دوران جدید فعالیت آن است.

کرسی نظریه پردازی چیست؟

وی در تشریح ساختار کرسی های آزاد اندیشی افزود: " کرسی" یعنی یک مسند علمی که با حضور متخصصین تشکیل شده و ممیزی و داوری یک نظریه علمی را بر اساس اصول و روش نقد علمی انجام می دهد.

رئیس هیئت حمایت از کرسی های نظریه پردازی، نقدو مناظره ادامه داد: ساز و کار عملکرد کرسی ها به این صورت است که در ممیزی و بررسی نظریات ارائه شده، روشمندی و استحکام مبانی آن نظریه مورد واکاوی قرار می گیرد حتی اگر نتیجه آن نظریه مورد موافقت هیئت داوران نباشد.

رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی گفت: یکی دیگر از مشکلاتی که در دوره قبلی فعالیت هیئت وجود داشت، گستردگی آن بود که به همین منظور در دوره جدید فعالیت هیئت، تعداد 19 کرسی به 5 کرسی و 2 کمیته علمی تقلیل یافت.

وی افزود: دلیل دیگر این تغییر و تقلیل در ساختار آن بود که در یک موضوع که برای آن کرسی تشکیل شده بود؛ مباحث به آن اندازه ای نبود که به یک کرسی مستقل نیاز باشد و آن بخش در ذیل یک کرسی مشترک نیز قابل بحث و بررسی بود.

آیت الله رشاد ادامه داد: در کرسی علوم عقلی با ریاست آیت الله دکتر احمد بهشتی استاد حوزه و دانشگاه و نماینده مجلس خبرگان رهبری مباحث مربوط به منطق، انواع فلسفه، عرفان و ... مرد بررسی قرار می گیرد.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: کرسی علوم نقلی با ریاست آیت الله ابوالقاسم علیدوست از  اساتید حوزه علمیه، مسئول بررسی مباحث مربوط به اصول، فقه، فلسفه فقه و اصول، علوم قرآنی و تفسیر است.

وی افزود: کرسی‌های علوم اجتماعی، علوم رفتاری و هنر و معماری هم با مسئولیت اساتید مبرز دانشگاه، مسئول و متکفل بررسی، نقد و داوری پیرامون نظریات ارائه شده در این موضوعات هستند.

معیار گزینش اعضا

رئیس شورای مدیریت حوزه های علمیه استان تهران ادامه داد: در چینش و گزینش اعضای کرسی ها اصل بر این بوده که این افراد دارای مرتبه علمی استادی حوزه و دانشگاه باشند و اگر هم دارای رتبه علمی پائین تری مانند دانشیاری باشند باید کارنامه علمی قابل قبولی ارائه دهند.

رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی گفت: تلاش ما در دوره جدید فعالیت آن بوده است که تغییر و تحولات در کمترین حد باشد.

وی افزود: حدود 100 نفر از اعضای اساتید مبرز حوزه و دانشگاه عضو کرسی ها هستند و 28 نفر هم در مجمع عمومی هیئت عضو هستند که همه این افراد با رای اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی از میان اساتید  و صاحبنظران رشته های مختلف علمی برگزیده و انتخاب می‌شوند.

آیت الله رشاد ادامه داد:  از نظر ما کرسی‌ها، محل تجمع و تبادل نظر بین نخبگان یک رشته علمی است که از نظر پایه علمی در آن رشته دارای بالاترین پایه هستند.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: در 10 ماه اخیر 30 کرسی نظریه پردازی تشکیل شده و تلاش می‌کنیم این روند با سرعت و دقت تداوم یابد.

حمایت از نظریات نوپدید

وی افزود: " طرح رصد و شناسایی نظریات بدیع و نوپدید " به منظور حمایت از این نظریات در دستور کار هیئت قرار دارد و مقرر شده تا با بررسی و تفحص در مجلات علمی و پایگاه‌های اینترنتی، نظریاتی که قابلیت طرح و حمایت دارند شناسایی و دسته بندی شوند.

رئیس شورای مدیریت حوزه های علمیه استان تهران ادامه داد: باید این موضوع در میان صاحبنظران ترویج شود که نقد یک نظریه علمی یک ارزش و کار علمی است و نباید هیچ صاحبنظری از نقد نظریه علمی خود هراس داشته باشد.

رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در تشریح فعالیت های هیئت در حمایت از نظریه پردازی گفت: طبق توافق صورت گرفته بین هیئت و " صندوق حمایت از پژوهشگران و فناوران " افرادی که موفق شوند تا از نظریه خود در کرسی مربوطه دفاع کنند و طبق نظر هیئت داوران این نظریه یک نظریه جدید و بدیع شناخته شود، مورد حمایت " صندوق حمایت از پژوهشگران و فناوران " قرار خواهند گرفت.

وی در همین زمینه افزود: با تلاش های هیئت حمایت، سازمان " سمت " هم پذیرفته تا این نظریات در کتب درسی دانشگاهی گنجانیده شده تا در سطح دانشگاه ها ترویج و تبیین شوند.
آیت الله رشاد ادامه داد: فرآیند برگزاری کرسی ها، یک فرآیند سخت است و در این زمینه هیچ مسامحه و سهل انگاری پذیرفته نمی شود.

فرایند 12 مرحله ای

رئیس هیئت حمایت از کرسی های نظریه پردازی، نقدو مناظره ادامه داد: یک فرآیند مشتمل بر 12 مرحله باید طی شود تا یک نظریه ارائه شده موفق به کسب موافقت کرسی مربوطه بشود.
در ادامه جلسه، آیت الله رشاد به سوالات تعدادی از خبرنگاران پاسخ داد.

وی در پاسخ به سوال یکی از خبرنگاران در مورد " خانه ملی گفتگوی آزاد " گفت: این خانه یک مجموعه جداگانه است که با پیشنهاد هیئت حمایت و موافقت شورای عالی انقلاب فرهنگی تشکیل شده است.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: تشکیل این نهاد، در حقیقت یک مرحله دیگر از فرآیند " آزاد اندیشی" است.

رئیس هیئت حمایت از کرسی های نظریه پردازی، نقدو مناظره ادامه داد: ساز و کار این نهاد آن است که در یک جمع محدود نخبگان و در یک محیط آزاد از نظر عقیدتی، فکری و ... یک نظریه که ممکن است حتی ضد دینی هم باشد به صورت علمی طرح شده و مورد نقد، بررسی و پاسخگویی قرار می‌گیرد.

رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در پاسخ به سوال دیگری در مورد تاثیر نظریات ارائه شده بر رتبه علمی ارائه دهنده نظریه گفت: بر اساس " آئین نامه ارتقای اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها " مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی، امتیازات موثر و مفید پژوهشی به اساتیدی که موفق به ارائه نظریه خود در کرسی مربوطه شوند، اعطا خواهد شد.

وی در مورد ارتباط این کرسی ها با کرسی های آزاد اندیشی دانشگاه‌ ها افزود: هیئت حمایت با مسولان برگزار کننده این کرسی ها در سطح دانشگاه‌ها همکاری و معاضدت لازم را دارند.

آیت الله رشاد همچنین با بیان اینکه با برخی از دانشگاههای کشور جلساتی برای برگزاری کرسیهای نظریه پردازی در سال تحصیلی جدید برگزار شده، ادامه داد: جلسات مشترک با برخي دستگاه‌هاي علمي از جمله دانشگاه های علامه طباطبایی، تربيت مدرس، امام صادق (ع)، الزهرا، فردوسی مشهد، شاهد، بنیاد ملی نخبگان، سازمان بسیج اساتید، بسیج حقوقدانان، موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی، بسیج دانشجویی کشور، ... ) به منظور فعال سازی کمیته های دستگاهی، برگزار و مقرر شد در سال تحصیلی جدید 120 کرسی آزاد اندیشی در دانشگاهها برگزار شود.

آیت الله رشاد در پاسخ به سوالی در مورد ترویج و انتشار نظریات ارائه شده در کرسی ها گفت: 22 حمایت مادی و معنوی برای نظریات پذیرفته شده اعمال می‌گردد، که ترجمه و انتشار بین المللی این نظریات جزء شاخص ترین حمایت ها می باشد.

وی در پایان افزود: تاکنون 11 نظریه علمی ارائه شده طبق رای هیئت داوران کرسی ها به عنوان نظرات علمی شناخته شده اند.