چرا ترکیه وارد جنگ علیه داعش نمی‌شود؟

"آنکارا به وضوح اعلام کرده است که هنوز از طرح باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا برای بمباران داعش در دو کشور همسایه‌اش قانع نشده است. با این حال باراک اوباما هفته گذشته توانست تا موافقت 10 کشور عربی از جمله مصر، اردن، عراق، لبنان و شش کشور حوزه خلیج فارس از جمله عربستان و قطر را جلب کند اما ترکیه که در نشست جده حاضر شده بود، این پیمان را امضا نکرد. بخشی از پاسخ به این سوال که چرا ترکیه در این ائتلاف شرکت نکرده را روزنامه نیویورک تایمز با توجه به اظهارات مسئولان سازمان سیا داده اما بخش دیگر همچنان مبهم باقی مانده است".

کد خبر: ۴۳۵۱۵۷

تاریخ: ۲۶ شهريور ۱۳۹۳ - ۱۴:۴۸

به گزارش ایسنا، این روزنامه آمریکایی نوشته است: براساس پاسخ‌های مسئولان سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) ترکیه به واسطه گروه تروریستی داعش به نفت عراق دست می‌یابد و با قاچاق این نفت و فروش آن به رژیم صهیونیستی تجارتی پرسود راه انداخته است. این گونه می توان فهمید که چرا ترکیه مشارکت در هر عملیات نظامی بین المللی علیه داعش را نمی پذیرد اما هرگز تصور نمی شد که ترکیه این‌ گونه با همه طرف‌های حاضر در منطقه بازی می‌کند تا به منافع خود دست یابد.

براساس گزارش سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا،‌ "امپراطوری ثروتمند" داعش به دنبال فروش نفت مناطق تحت سلطه خود در عراق از مرزهای جنوبی این کشور به ترکیه پایه گذاری شده است و به لطف استقبال ترکیه از نفت قاچاق شده این گروه تروریستی به ثروتمندترین گروه‌های ترویستی در طول تاریخ تبدیل شده است.

این مسئولان سیا درباره اینکه چه اتفاقی برای نفت های داعش در ترکیه می ‌آید چه زمانی که خود ترکیه مصرف کننده اصلی باشد و چه زمانی که به عنوان واسطه وارد معامله می شود، مثل نفت های قاچاق شده کردها که ترکیه آنها را به دست اسرائیل می رساند،‌ چیزی نگفتند.

اما لوئ خطیب،‌ پژوهشگر مرکز «بروکینگز» در گفت‌وگویی با سی.ان.ان از طرح ترکیه برای بهره وری از نفت عراق از درگاه‌های داعش گفته است.

خطیب می گوید: داعش بر تمامی راه های قاچاق تسلط دارد و نفت خام با نفت کش ها از استان الانبار به اردن و از کردستان به ایران و از موصل به ترکیه و به بازارهای داخلی سوریه و کردستان عراق منتقل و بیشتر آنها در همان جا تصفیه می شوند. ترکیه با چشم پوشی از این موضوع و ادامه این روند باعث شد غرب با اعمال فشار بر ترکیه خواستار تعطیلی بازار سیاه فروش نفت در جنوب این کشور شود. نفت داعش به این بازار سیاه محدود شد و داعش هرگز به فرصتی برای ایجاد خط لوله های پیشرفته انتقال نفت دست نیافت. خط لوله‌های دائمی انتقال نفت که با بروز مشکلات نیازمند سرمایه گذاری بودند به اهداف ارتش عراق و نیروهای پیشمرگ کرد تبدیل شدند. حال حقیقتی آشکار از رژیم آقای رجب طیب اردوغان بر ما روشن می‌شود که کشورش را به قبله اقدامات غیرقانونی در منطقه تبدیل کرده است. حقیقتی که با افزایش چشمگیر بودجه ترکیه بدون هیچ منبع مشخص آشکار می شود.

در نیمه اول سال جاری خزانه ترکیه واریز 4 / 6 میلیارد دلار اضافی را که منبع آن مشخص نیست، ثبت کرده است. نکته جنجال برانگیز اینجاست که این پول های بدون منبع که گویی از آسمان بر خزانه ترکیه فرود آمده اند،‌ دقیقاً‌ با دوره زمانی 2003 تا 2014 یعنی زمان پیروزی رجب اردوغان به عنوان رئیس جمهور است. این سرمایه های هنگفت از سال 2003 تا 2013 ، ‌3 / 29 میلیارد دلار سرمایه بدون منبع را نشان می دهد و می توان پیش بینی کرد مجموع ثروت های بی منشا ترکیه تا پایان سال 2014 به 40 میلیارد دلار برسد.

بانک مرکزی ترکیه که نتوانست توضیحی درباره این مبلغ بزرگ بدهد آن را یک خطای محاسباتی عنوان کرد.

پایگاه اینترننتی «المانیتور»،‌ ویژه امور خاورمیانه به نقل از ریاست حزب مردم جمهوری‌خواه مخالف دولت ترکیه نوشت: در نیمه اول 2014 ،‌نزدیک به 8 / 8 میلیارد دلار بدون منبع مشخص وارد کشور و 6 / 2 میلیارد دلار به صورت نامشخص از کشور خارج شد.

با کاوش در سابقه تاریخی اقدامات غیرقانونی که در خاک و بنادر ترکیه انجام می‌شود،‌ یک پایگاه اینترنتی متخصص پیگیری پرونده های قاچاق، دزدی دریایی و اقدامات غیرقانونی در سطح جهان، بودجه کارهای غیرقانونی که در حال حاضر در ترکیه انجام می شود را حدود 6 / 17 میلیارد دلار پیش‌بینی کرد.

ر اساس گفته های یک مقام سیاسی مخالف، فشارهای سیاسی بین المللی نشان داد که منبع پول های سرگردانی که به اسم حزب عدالت و توسعه به خزانه ترکیه واریز شده،‌ در واقع از سوریه و کشورهای حوزه خلیج فارس است. به نظر می‌رسد یک شبکه فساد منطقه ای که منافع خود را بر اساس بحران عراق و سوریه برقرار کرده تا بالاترین حد ممکن داعش را سازماندهی می کند.

تنها ترکیه و قطر در کنفرانس جده برای مبارزه با داعش تمایلی نشان ندادند. این در حالی است که 50 دیپلمات ترکیه از ژوئن گذشته در موصل توسط نیروهای مسلح داعش بازداشت شده اند و این سوالاتی را درباره روابط منطقه ایجاد کرده است.

مولود چاووش اوغلو،‌ وزیر امور خارجه ترکیه گفت: با توجه به اینکه تعدادی از هموطنان ما در بازداشت داعش هستند،‌ از پیوستن به بیانیه پایانی کنفرانس جده معذوریم چرا که ترکیه نمی خواهد جان آنان به خطر بیفتد!

با وجود ظاهر بهانه‌ای که ترکیه برای آن آورده اما این دلیل و بهانه تاکنون به روابط نفتی ترکیه با داعش که چانه‌زنی های دو طرف درباره گروگان ها را تسهیل بخشیده اشاره نمی کند.

سایت وزارت امور خارجه ترکیه درباره دیدار چاووش اوغلو با مقامات قطری تنها چند روز پس از کنفرانس 12 سپتامبر و در سایه شعله ور شدن جنگی گسترده در منطقه علیه داعش و همزمان با برملا شدن پرونده پول‌های بی منشا خزانه داری ترکیه پرونده‌ای که امکان مخفی ماندن طولانی مدت این موضوع نیست،‌ این گونه نوشت: چاووش اوغلو تا چند هفته پیش از اینکه با پیروزی اردوغان،‌ وزیر امور خارجه ترکیه شود،‌ در پست مدیر سازمان اطلاعات مرکزی این کشور مشغول به کار بود. چاووش اوغلو در برابر مسئولان ترکیه مقیم قطر در مرکز سفارت ترکیه در دوحه سخنرانی کرد و از همکاری های موجود میان دو کشور در بسیاری از زمینه ها از جمله تجارت،‌ صنعت و صنایع دفاعی سخن گفت و توضیح داد که شرکت های مهم ترکیه در قطر سرمایه گذاری های بزرگی کرده‌اند.

اینکه ما آنچه چاووش مهمترین شرکت های ترکیه در قطر می خواند را با سرمایه های کشورهای عرب حوزه خلیج فارس ربط بدهیم که به صورت غیرقانونی وارد خزانه داری این کشور می شوند،‌ بسیار تاسف برانگیز است اما این احتمال به قوت و شدت وجود دارد. ما نباید هماهنگی موضع گیری دوحه و آنکارا در قبال جنگ داعش و بی تفاوتی آنان درباره ائتلاف علیه داعش را فراموش کنیم.

قطر روابط گسترده ای با گروهک های تروریستی منطقه دارد لذا همواره سوال های بسیار شک برانگیزی درباره نحوه شکل‌گیری این روابط، نحوه مدیریت آنها و سرمایه گذاری قطر و اختصاص آنها به خود در ذهن ایجاد می‌کند.

پیش از این پیتر کریتس، خبرنگار آمریکایی از کشور قطر به خاطر تلاش هایش در آزاد سازی او از چنگ جبهه النصره در سوریه تقدیر کرد. همچنین قطر قول داده درباره چهار گروگان آمریکایی دیگر هم که در سوریه هستند، با جبهه النصره وارد مذاکره شود.

این روابط پیچیده با النصره به عنوان شاخه ای از القاعده و با داعش به عنوان قاچاقچی بزرگ نفت عراق و با شبه نظامیان مسلح در لیبی همگی شبهاتی را ایجاد می‌کند که نادیده گرفتن آنها سخت می نماید و ترکیه طبیعتاً‌ به میزبانی رهبران بیرون رانده شده اخوان از قطر می رود، به طوری که الان آنکارا به مرکز تجمع اخوانی های اخراجی تبدیل شده و ترکیه به صورت کامل تمامی فعالیت های تشکیلات بین‌المللی اخوان را میزبانی می‌کند.

احتمالا 40 میلیارد دلار دزدیده شده که بدون منبع مشخص وارد خزانه ترکیه شده است بخشی از این فعالیت‌های تشکیلات بین‌المللی اخوان یا بخشی از سرمایه‌های ویژه پروژه‌های سیاسی جاری در منطقه است البته قطر به تنهایی مسئول وارد شدن این 40 میلیارد دلار نیست اما انگشت‌های اتهام به سوی تعداد زیادی از مسئولان این کشور است.

قطر و ترکیه دیگر نمی‌توانند حتی یک قدم در پنهان سازی روابط خود بردارند و تنها تا چند ماه آینده همه چیز روشن خواهد شد. آمارها، بیانیه ها و موضع گیری های قاطعانه بین‌المللی، جنگ های پیش رو به زودی همه را مجبور می‌کند از روابط جانبدارانه خود به شکلی آشکار سخن بگویند.