نگاه شما: تبليغات شبكه های ماهواره ای

بخش «نگاه شما» برای ارائه و معرفی «نگاه» مخاطبان «تابناک» به همه موضوعات است. هر مخاطب «تابناک» می‌تواند با مد نظر قرار دادن شرایط همکاری با این بخش، «نگاه» خود را ارسال کند تا در معرض دید و داوری دیگر مخاطبان قرار گیرد.

کد خبر: ۴۳۴۵۳۱

تاریخ: ۲۴ شهريور ۱۳۹۳ - ۰۹:۴۹

غلام رضا كاظميان پور در مطلب ارسالی برای «نگاه شما» نوشت:

تبليغات و آگهی و اعلان ، از دير باز به عنوان ابزار تجارت و راهی برای معرفی كالا و زمينه سازی برای فروش كالا و محصول ، مورد توجه و استفاده تاجران و كسبه قرار داشته است . دست يازيدن به تبليغات اگر در مرزهای معقول و منطقی آن ، محدود بماند ؛ هيچ زيانی را متوجه مصرف كنند و خريدار كالا نمی نمايد و به عنوان راهی برای ارتباط توليد كننده و مصرف كننده ، قابل قبول و بلكه مورد نياز است اما اگر تبليغات ، خود به حربه ای برای اغفال مخاطب مبدل گردد ، هيچ نتيجه ای جز زيان و خسارت مشتری و خريدار ، در پی نخواهد داشت .

تبليغات در معنی درست آن ، وظيفه ای جز ابلاغ و معرفی ندارد .  كاركرد يك مبلغ ونتيجه  يك فرايند تبليغاتی نبايد از آنچه كه برای معرفی كالا و بيان ويژگی های آن لازم است ، تجاوز نمايد و صد البته در اين ميان نيز بايد به اصل ضرورت و اختصار ، توجه داشت . چنانچه در تبليغات اوصاف و ويژگی هایی برای محصول عنوان شود كه محصول از آنها برخوردار نمی باشد و يا حتی اگر خصوصيات واقعی كالا به گونه ای مطرح شود كه موجب اشتباه و اغفال مخاطب شود ، اين فرايند ديگر تبليغات شناخته نمی شود بلكه تمام آنچه كه در اين پروسه بكار برده می شود ، عملياتی است كه هدفی جز اغفال مخاطب و كلاهبرداری از او را تعقيب نمی نمايد . در اينجا تبليغات ، جای خود را به تدليس و بدل اندازی ونظاير آن می دهد .

هنگامی كه تبليغات تجاری در قلمرو نظارت و اقتدار قانون انجام می گيرد ، امكان تخطی از محدوده های مشخص شده ، كاهش پيدا می نمايد هر چند احتمال خطا و اشتباه و سوء استفاده همچنان وجود دارد . اما اگر تبليغات در فضای مجازی و در محيطی فارغ از هرگونه نظارت و كنترل و بدون هرگونه حد و مرز تعيين شده باشد ، زمينه ارتكاب خطا و تخلف در تبليغات و تبديل آن به ترفندی برای اغفال مخاطب و مشتری به شدت افزايش پيدا می نمايد . در اين فضای آزاد و بدون نظارت ، باند های كلاهبرداری كه خود را در شمايل تاجر و در كسوت توليد كننده پوشانده اند ، با استفاده از مشاوره افراد روان شناس و جامعه شناس و افراد آشنا با رموز تأثير گذاری بر ذهن مخاطب و با بكارگيری فيلم و موسيقی ، به گونه ای عمل می نمايند كه مخاطب و افراد هدف بی آنكه متوجه شوند در دام آنها گرفتار می شوند .

يكی از رايج ترين ترفند ها در تبليغات ماهواره ای ، استفاده ار آمار و اعداد غير قابل اندازه گيری است . مثلاً در مورد وسيله ای كه  ادعا می شود نوعی سوسك كش برقی است ؛  اعلام می شود كه تا كنون چهل ميليون دستگاه از آن به فروش رسيده است . اين ادعای بزرگ در حالی مطرح می شود كه اولاً در مورد كاركرد دستگاه و استاندارد بودن آن و خطر ساز نبودن آن برای سلامت انسان و ساير موجودات ، ابهامات بسياری وجود دارد و ثانياً هنوز از توليد و معرفی اين كالا چند ماه بيشتر نگذشته است . توجه به ادعای فروش چهل ميليون دستگاه سوسك كش برقی ، هنگامی جالب تر می شود كه بدانيم تا كنون هيچيك از توليد كنندگان معتبر و صاحب نام گوشی های تلفن همراه - يعنی وسيله های كه از حيث فراوانی مصرف و جامعه آماری هيچ دستگاهی قابليت  قياس با آن را ندارد  -  جرأت طرح چنين ادعای را در مورد هيچكدام از انواع محصولات خود ،نداشته اند .

شگرد ديگر ، طرح ادعاهایی است كه امكان راستی آزمایی آن وجود ندارد . به طور مثال ادعای بزرگترین و يا اولين توليد كننده يك محصول مشخص و يا رضايت خريداران قبلی محصول از عملكرد و اثر بخشی آن .

ترفند ديگر استفاده از عبارات و واژه هایی است كه به طور مشخص هدف آن اغفال مخاطب است . واژه هایی نظير " معجزه قرن "  " به پايان رسيدن نگرانی ها و مشكلات "

از ديگر اقدامات زشت و غير انسانی كه در تبليغات ماهواره ای بسيار وجود دارد ، معرفی اقلام ناشناخته به نام دارو ، برای درمان انواع و اقسام بيماری ها و مشكلات جسمی و روحی و روانی است . از تبليغ برای درمان آرتوروز ، كمر درد ، كوتاهی قد ، چاقی و لاغری گرفته تا معرفی محصولاتی برای ترك  اعتياد به انواع مخدر های  صنعتی و شيميایی و افيونی ووو. حال آنكه تبليغ دارو به صورت عمومی در تمام دنيا ممنوع می باشد و دارو و تجهيزات پزشكی و درمانی به اين علت كه با سلامت و زندگی انسان ها ارتباط مستقيم دارد ، فقط از سوی پزشك مرتبط تجويز و تحت ضوابط معين در محل مشخصی كه همه ما آن را به اسم داروخانه می شناسيم ، عرضه می شود . مضاف بر آن ، آنچه كه به اسم دارو و ابزار درمانی و توان بخشی در ماهواره ها تبليغ می شوند ، از سوی جامعه پزشكی كشور مورد تأييد و تصديق قرار ندارند .

ترفند ديگر ، اعلام خدمات پس از فروش و ضمانت چند ساله كالا می باشد كه به صورت برجسته و پررنگ به رخ مخاطب كشيده می شود . حال آنكه نه توليد كننده اين كالا مشخص است و نه فروشنده آن . در اين نوع از داد و ستد ، كالای كاملاً نا معلوم از طرف فردی كه در سايه قرار دارد و جا و مكان او نا معين است ، از طريق خدمات پستی به خريدار از همه جا بی خبر عرضه می شود . تمام دوره پيوند و مناسبات فروشند و خريدار به زمان بسيار كوتاه تحويل بسته و دريافت وجه آن ، محدود می باشد و هيچ تعهد و تضمينی در مورد وجود كالا ، كيفيت آن و كار كرد آن و تعميرات و قطعات يدكی آن از طرف فروشند وجود ندارد و برای خريدار مغبون نيز هيچ مسير مطمئنی برای ارتباط مجدد با فروشنده و الزام او به ايفاء تعهدات در قبال كالا و ارائه خدمات مورد نياز ووو وچود ندارد .

اما ترفندی كه كمتر به آن توجه شده و چه بسا برای باندهای كلاهبردار نتايج خوبی هم به همراه داشته است ؛ بازی زيركانه با قيمت هایی است كه برای كالا تعيين می شود . در اين مرحله سه روش بكار برده می شود . روش اول كه روشی شناخته شده و رايج می باشد ، تعيين يك قيمت كاذب و غير واقعی به عنوان قيمت اصلی و قيمت پايه است و يك قيمت دوم كه قيمت دارای ارفاق و تخفيف است ، به عنوان قيمت جديد . در اين روش به مخاطب اينگونه القاء می شود كه در صورت خريد فلان كالای مشخص در زمان معيين  ، قيمتی به مراتب كمتر از ارزش واقعی آن را پرداخت خواهد كرد . در نتيجه اين ترفند مخاطب ، دستخوش هيجان شده و بی انكه به ارزش واقعی كالا ( مجموع ارزش مواد اوليه + ارزش نيروی كار + ارزش خدمات تبعی ) را مورد توجه قرار دهد و اساساً بی آنكه به اين مهم توجه نمايد كه اين كالا نياز واقعی او و خانواده می باشد يا خير و از چه اولويتی در اقتصاد خانواده برخوردار است ؛ اغفال شده وبه  خريد كالای به ظاهر دارای تخفيف  تمايل نشان می دهد . در روش دوم ، در كنار كالایی كه كالای اصلی معرفی‌می شود ، چند كالای كم ارزش ديگر به عنوان هديه و اشانتيون ، عرضه می شود . در اين روش نيز مخاطب اغفال شده و تصور می نمايد كه اين تعداد كالای جانبی واقعاً هديه ای است كه از طرف فروشنده به خريدار تقديم می شود . حال آنكه صرف نظر از بی فايده و كم ارزش بودن اقلام جانبی ، چند برابر قيمت آنها در قيمت تعيين شده برای محصول اصلی ، قبلاً محاسبه شده و از خريدار دريافت می شود . نكته ای ‌كه توجه به آن بسيار ضرورت دارد آن است كه تجارت و بازرگانی‌نيز مثل هر فعاليت ديگر از اصول و منطق خود تبعيت می نمايد . اصل در تجارت فروش بيشتر و سود است . لذا هيچ توليد كننده و هيچ فروشنده ای‌ ، كوچكترين محصول خود را به صورت مجانی و در قالب هديه و هبه به ديگران عرضه نمی نمايد .  اما روش سوم كه از دو روش ديگر زيركانه تر است و تا كنون كمتر شناخته شده و كمتر به آن توجه شده است ، آن است كه در تبليغات ماهواره ای مثلاً قيمت يك كالای مشخص سی و نه هزار تومان اعلام می شود و از صبح تا شب اين قيمت به دفعات به ذهن مخاطب القاء می شود . هنگامی كه اين قيمت به عنوان يك باور در ذهن مخاطب رسوخ و رسوب نمود ، او در بازارو در حاشيه خيابان و در مترو يا اتوبوس مشاهده می‌نمايد كه همان كالا با همان ظاهر و با همان مشخصاتی كه در ماهواره ديده است با قيمت كمتر وبه طور مثال به قيمت سی يا سی و پنج هزار تومان فروخته می شود . در اين لحظه يك عامل درونی و يك محرك روانی فرد را برای خريد كالا تحريك می نمايد و فرد با اين تصور كه واقعاً كالا را با قيمتی به مراتب پايين تر از ارزش واقعی آن - قيمت كاذبی كه تبليغات ماهواره ای در باور او جای داده است -  خواهد خريد ، مسير خود را به سمت بساط فروشند كج می نمايد . در صورتی كه اين فروشنده ، خود حلقه ديگری است از زنجير بلندی كه برای گرفتار ساختن مخاطب و فروش اجناس بی كيفيت و غير ضروری به او آماده شده است و اين فروشند در حال عرضه ته مانده اجناس بنجلی است كه در ماهواره تبليغ شده است.