پدافند هوايي چگونه به "هرمس" رسيد؟

کد خبر: ۴۳۰۸۹۵

تاریخ: ۰۹ شهريور ۱۳۹۳ - ۲۳:۰۷

روزنامه جمهوری اسلامی نوشت:

پدافند هوايي كه به عنوان يكي از فرماندهي‌هاي عمده نيروي هوايي قبل از پيروزي انقلاب تشكيل شد، پس از پيروزي انقلاب شكوهمند اسلامي و پيش از جنگ تحميلي نقش خود را در قالب مأموريت اصلي نيروي هوايي يعني پاسداري از قلمرو هوا فضاي كشور ايفا كرده و بنا به مدارك موجود، تا قبل از شروع جنگ كليه تحركات منطقه بويژه تحركات نيروي هوايي عراق را زير نظر داشته است.

با جدي‌تر شدن جنگ تحميلي، شكل مأموريت پدافندهوايي نيز تغيير كرد، لذا علاوه بر دفاع از پايگاه‌هاي هوايي،به ‌منظور جلوگيري از وارد آوردن صدمات و دفع حملات دشمن در مناطق حساس، حياتي و اقتصادي كشور، از دفاع هوايي از محل اقامت حضرت امام (ره) گرفته تا حفاظت از آخرين شريان‌هاي صدور نفت در جزيره خارك و پوشش راداري و هدايت هواپيماهاي شكاري در عمليات برون مرزي و عمليات مشترك باساير نيروها، وظيفه خطير و مهم خود را به بهترين نحو انجام داد.

عمليات مشترك "مرواريد" با نيروي دريايي،عمليات‌هاي والفجر8، كربلاي5، بيت‌لمقدس،فتح‌المبين و طريق القدس و ديگر عمليات‌ها از اقدامات مشترك اين نيرو در پشتيباني از يگان‌هاي عمل كننده در دفاع مقدس بوده است. پدافندهوايي زمين به هوا نيز با ساقط كردن ده‌ها فروند هواپيماي دشمن در طول جنگ تحميلي نقش به سزايي در كاهش توان رزمي دشمن در بخش هوايي داشته است.

با افزايش اقتدار جمهوري اسلامي ايران در عرصه‌هاي بين‌المللي و شكوفايي كشور و نظام مقدس در خودكفايي‌هاي صنعتي و نظامي، بويژه انرژي هسته‌اي و دستيابي به دانش‌هاي نوين،دشمنان انقلاب و مهين اسلامي هجمه‌هاي سياسي عليه كشور و نظام اسلامي را در دستور كار قرار داده و همواره درصدد ضربه زدن به آرمان‌ها و اهداف مردم شريف و مصمم ايران اسلامي بوده‌اند. راه‌اندازي ماشين جنگي استكبار در كشورهاي منطقه (عراق و افغانستان) دشمنان اين مرز و بوم را بر آن داشت تا تهديدات نظامي عليه جمهوري اسلامي ايران را در دستور كار قرار بدهند و با تقويت‌ پايگاه‌هاي هوايي در كشورهاي همجوار و ناوهاي مجهز به هواپيماهاي جنگنده در خليج فارس،طرح‌هاي حمله به تأسيسات هسته‌اي و نقاط حياتي كشور را مورد توجه قرار دهند.

تقويت قرارگاه پدافند هوايي خاتم‌الانبياء(ص) (كه بر اساس تدابير و اوامر فرمانده معظم كل قوا در سال 1371 مسوليت هماهنگي فعاليت‌هاي پدافند هوايي ارتش و سپاه را به عهده گرفت) از اصلي‌ترين ملزومات اولويت پدافند هوايي كشور بود كه با ابلاغ طرح تفكيك پدافند هوائي از آفند نهاجا در شهريورماه سال 1387 با فرمان حكيمانه حضرت آيت‌الله خامه‌اي تحقق يافت.

در همين راستا و همزمان با فرا رسيدن دهم شهريور ماه روز پدافند هوايي "امير سرتيپ فرزاد اسماعيلي " فرمانده قرارگاه پدافند هوايي خاتم‌الانبياء(ص) با حضوردردفتر مركزي روزنامه جمهوري اسلامي، ضمن بازديد از بخش‌هاي مختلف اين روزنامه به سوالات خبرنگاران ما پاسخ داد.

* با تشكر از اينكه دعوت ما را پذيرفتيد، به عنوان اولين سوال لطفا درخصوص قدمت فعاليت پدافند هوايي در كشورمان توضيحاتي ارائه دهيد؟

- پدافند هوايي در سال 1330 با تشكيل تيپ مستقل دفاع هوايي و بعد با ورود سامانه‌هاي توپخانه‌اي، راداري و موشكي به چرخه پدافندهوايي از تيپ مستقل دفاعي به فرماندهي پدافند هوايي تغيير نام پيدا مي‌كند و در چرخه نيروي هوايي ارتش قرار مي‌گيرد.

پس از پيروزي انقلاب اسلامي نيز پدافند هوايي در چرخه نيروي هوايي باقي ‌مي‌ماند اما ماموريت‌هاي پدافند هوايي كه شامل: 1) كشف، 2) شناسايي، 3) رهگيري و 4) انهدام است را فقط در اطراف پايگاه‌هاي شكاري نيروي هوايي دنبال مي‌كرده است. در حقيقت حفظ و حراست از پايگاه‌هاي شكاري نيروي هوايي از وظايف اصلي اين نيرو بود تا هواپيماهاي دشمن نتوانند هواپيماهاي نيروي هوايي ارتش كشورمان را مورد حمله قرار دهند. با شروع جنگ مشخص مي‌شود كه خيلي از نقاط ورودي و نفوذي در كشور وجود داشته است كه بايستي پدافند هوايي در آنجا گسترش پيدا مي‌كرده لذا اين اقدام در دستور كار قرار گرفت.

* اشاره كرديد به دوران دفاع مقدس، در خصوص نقش پدافند هوايي در آن دوران نيز قطعا مطالب مهمي براي گفتن داريد؟

- بله؛ همانطور كه مي‌دانيد تاريخ دفاع مقدس پراست از جانفشاني‌ها و ازخودگذشتگي‌هاي نيروهاي مسلح كشورمان. پدافندهوايي در دوران دفاع مقدس با ساقط كردن ده‌ها فروند هواپيماي دشمن نقش به سزايي در كاهش توان رزمي آن در بخش هوايي داشته است. به عنوان مثال: در عمليات مرصاد 19 نفر از همكاران پدافند هوايي به شايستگي در سايت رادار سوباشي همدان تا پايان جان ايستادند و شهيد شدند. در عمليات " والفجر 8" نيز ما شاهد بوديم كه بالغ بر 80 فروند پرنده مهاجم به كشور جمهوري اسلامي ايران منهدم مي‌شود و اين به خاطر غافلگيري دشمن توسط پدافند هوايي بود.

* بعد از جنگ تحميلي چه اقداماتي در حوزه پدافندي كشور رخ داد؟

- بعد از اتمام دوران دفاع مقدس و آناليز نبردهاي گوناگوني كه در دنيا اتفاق مي‌افتاد، اين گمان برايمان قوي‌تر شد كه امروزه كشورهاي استعمارگر و تهديدكننده براي اينكه بتوانند بيشترين سرعت و دقت را در تخريب بدست بياورند حملات هوايي را در اولويت اول خودشان قرار مي‌دهند.طبيعتا در مقابله با تهديدات هوايي آنچه كه مهم است سرعت و دقت عمل و همچنين انسجام و يكپارچگي اطلاعات در مرحله اول حركت مي‌باشد. اينگونه شرايط باعث شد كه فرمانده معظم كل قوا در يك اقدام شجاعانه و تاثيرگذار در دهم شهريور ماه سال 87 دستور منفك شدن بخش پدافند هوايي از نيروي هوايي ارتش را صادر كنند. البته بايد تاكيد كنم كه اين منفك شدن در عمليات نبود، بلكه به اينصورت بود كه يك ستاد تخصصي براي بخش پدافند هوايي تشكيل شود تا بتواند پدافند هوايي و پتانسيل دفاعي كل كشور را در چرخه‌اي قرار دهد تا عمليات‌ها را با دقت بيشتر و سرعت بالاتر انجام دهند. همچنين بايد تاكيد كنم كه كار عملياتي ما با نيروي هوايي ارتش و نيروي هوايي سپاه همچنان گره خورده است. تاكتيك و تكنيك‌ها به هيچ عنوان از هم تفكيك نشده و آنچه كه تفكيك شده است مسئوليت‌ها و بخش‌ سرزميني بوده است. ما از هواپيماهاي طرح پدافندي نيروي هوايي الهي ارتش در بخش دفاع هوايي استفاده مي‌كنيم، از هواپيماي با سرنشين و بدون سرنشين نيروي هوايي سپاه پاسداران نيز براي حفظ و حراست از مرزهايمان استفاده مي‌كنيم.

* لطفا درخصوص ماموريت‌هاي گوناگوني كه انجام مي‌دهيد و همچنين ماموريت اصلي قرارگاه پدافند هوايي خاتم‌الانبياء(ص) برايمان بگوييد؟

- همانطور كه در ابتدا هم گفتم ماموريت اصلي قرارگاه پدافند هوايي شامل: كشف، شناسايي، رهگيري و انهدام است.كشف يعني اينكه هر آنچه كه در فضا باشد بايد توسط سامانه‌هاي كشف قرارگاه پدافند هوايي ديده شود.شناسايي شامل دوست و يا دشمن‌بودن هواپيماها مي‌باشد. رهگيري توسط هواپيماهاي با سرنشين، بدون سرنشين و همچنين سامانه‌هاي موشكي برد بلند، متوسط و پائين و سامانه‌هاي توپخانه‌اي با رادار و بدون رادار انجام مي‌شود كه در صورت متخاصم‌بودن رفتار هواپيما، انهدام صورت مي‌گيرد. همچنين ما ماموريت‌‌هاي گوناگوني انجام مي‌دهيم كه شامل: تامين امنيت و آرامش براي هواپيماهاي مسافربري، رهگيري و شناسايي هواپيماهاي مجاور اعم از با سرنشين و بدون سرنشين‌ و رعايت فاصله ايمني بين هواپيماهاي مسافربري با هواپيماهايي كه قصد تخاصم دارند.

* چندي پيش سازمان بين‌المللي هوانوردي (ايكائو)اعلام كرد كه امن‌ترين فضاي خاورميانه فضاي كشور جمهوري اسلامي ايران مي‌باشد، چطور اين اتفاق صورت گرفته است؟

- اين هم يكي ديگر از افتخارات شبكه يكپارچه پدافند هوايي كشور است كه به آن اذعان شده است.اينكه امروز عبور و مرور پروازها از فضاي جمهوري اسلامي ايران نسبت به سالهاي گذشته افزايش يافته است نشان از امنيت و افتخار ايران اسلامي دارد. ايران اسلامي در بين كشورهاي خاورميانه امن‌ترين فضا رادارد و پروازهاي مسافربري با امنيت در حال تردد است.امروز در بخش راهبردي چنانچه پروازي مجوز ورود نداشته باشد حتي اگر پروازهاي مسئولان كشورهاي مختلف جهان باشد به آن اجازه ورود داده نمي‌شود چرا كه همان‌طور كه ما امنيت را برقرار مي‌كنيم آنان نيز بايد نسبت به اخذ مجوز اقدام كنند. انسجام بين پنج عضو هدايت‌كننده هوافضاي جمهوري اسلامي ايران از جمله پدافند هوايي خاتم الانبياء، سپاه، نيروي هوايي ارتش، سازمان هواپيمايي كشوري و شركت فرودگاه‌هاي كشور سبب ايجاد فضايي كاملا امن و مطمئن براي پروازهاي عبوري شده است. همچنين براي اينكه ما بتوانيم امنيت بهتر را برقرار كنيم از پتانسيل جنگنده‌هاي نيروي هوايي ارتش، از توپخانه‌هاي سطحي و ديده‌باني نيروي زميني و دريايي ارتش و سپاه استفاده مي‌كنيم. بالاترين افتخار ما امروز اينست كه در بحث ديده‌باني هوايي از پتانسيل بسيج مردمي در حال استفاده هستيم. قرارگاه پدافند هوايي خاتم‌الانبياء(ص) هم از نوع ماموريت و هم از نوع شالكه‌كاري با ساير نيروهاي متفاوت است و اينكه به شكل قرارگاه تشكيل شده است اينست كه بتواند از پتانسيل بقيه نيروها استفاده كند. موضوعي كه مقام معظم رهبري بر آن تاكيد دارند، اينست كه پدافند هوايي خط مقدم دفاع در صحنه‌هاي نبردهاي احتمالي هوايي باشد. فرمانده كل قوا تاكيد دارند كه بايد پدافند هوايي هوشمندانه كار بكند و اگر هوشمندانه عمل نكند چون سرعت عمل تهديدات امروز بسيار بالاست ممكن است در صحنه رزمي و عملياتي غافلگير شود.

*درحال حاضر چند نقطه از كشورمان زير پوشش پدافند هوايي يكپارچه است؟

- در كشور عزيزمان، ما هر روز شاهد ارتقاء،گسترش و پيشرفت‌هاي عظيمي در تمامي حوزه‌ها هستيم.در هر نقطه از كشور كه جوانان و نخبگان عزيز ما سد،‌نيروگاه يا پتروشيمي افتتاح مي‌كنند باعث خشنودي ملت غيورمان مي‌شود كه توانسته‌ايم به باورهايمان برسيم.وظيفه قرارگاه پدافند هوايي خاتم‌الانبياء(ص) حفظ اين باورهاست. امروز اگر گسترش‌هاي دفاعي براي دستاوردهاي نظام مقدسمان فراهم نشود، طبيعتا تمام اين زحمات در يك نصف روز از بين خواهد رفت. در حقيقت بايد تمام دستاوردهاي ملي جمهوري اسلامي ايران اعم از پالايشگاه‌ها، سدها، مراكز هسته‌اي، نيروگاه‌ها،‌مراكز حياتي و مراكز حساس در حاشيه امن قرار گيرد. پدافند هوايي در حال حاضر در بيش از 3600 نقطه از كل كشور گسترش يافته است. همچنين ما بناي 5 هزار نقطه گسترش را داريم كه هم بتوانيم نقاط كور پدافنديمان را پوشش دهيم و هم از دستاوردهايمان همانگونه‌اي كه دلمان مي‌خواهد دفاع كنيم. ما امروز مدعي هستيم و اعلام مي‌كنيم كه اگر سامانه‌اي و پرنده‌اي را كشف مي‌كنيم نه راداري از كشورهاي خارجي خريده‌ايم و نه با موشك و توپخانه‌اي آنها را منهدم مي‌كنيم كه از كشورهاي خارجي خريداري شده‌اند.

* ساختار سازماني قرارگاه پدافند هوايي با تاييد فرماندهي معظم كل قوا اخيرا به تصويب رسيد، دراين باره توضيحي مي‌دهيد؟

- ساختار سازماني قرارگاه پدافند هوايي چندي پيش به دست مبارك مقام معظم رهبري تصويب و توسط ستادكل نيروهاي مسلح آماده ابلاغ است. ما در روزهاي اول آغاز بكار، روز پدافند هوايي را با اجازه حضرت آقا تصويب كرديم و ايشان فرمودند: دهم شهريور روز خوبي است. در ادامه الحمدالله يك و سال نيم پس از تفكيك هوايي طرح نور ولايت مصوب شد و امروز هم با افتخار اعلام مي‌كنيم كه طرح ساختار سازماني قرارگاه پدافند هوايي كل كشور توسط حضرت آقا مصوب شد.
* درباره گسترش رادارهاي "شهاب" و "ثامن" برايمان بگوييد!

- رادار "شهاب"را متفاوت‌تر از ساير رادارهاي موجودمان به صحنه آورده، تست و رهگيري كرديم. اين رادار در آزمايشات به شايستگي، خود را نشان داد. در حال حاضر اين رادار در نقاط كشور گسترش پيدا كرده است.رادار " ثامن" نيز كاملاً در داخل كشور طراحي و توليد شده؛ اين رادار يك بخش بسيار خوب براي جلوگيري از غافلگيري دارد. اين رادارها از جهت "طيف‌هاي فركانسي" كاملاً با هم متفاوت هستند و در حقيقت ما با جنگ الكترونيك به شكل مكانيكي و تكنيكي مقابله كرده، به آن فكر كرده و سامانه‌هاي آن را به صحنه آورده‌ايم.جلوگيري از غافلگيري، هم جلوگيري در صحنه و هم جلوگيري در تكنيك و هم انعطاف تاكتيكي است؛ وقتي ما انواع و اقسام رادارها با طيف‌هاي گوناگون را به صحنه مي‌آوريم، آموزش ما نيز بايد آموزش منعطفي باشد.در 20 تا 30 سال گذشته، پرسنل پدافند هوايي عادت كرده بودند كه با يك نوع رادار كار كنند، اما در كمتر از پنج سال يك كار جهادي صورت گرفته و پرسنل غيور پدافند هوايي كه عمدتاً محل زندگي و خدمت آن‌ها در دره‌ها و كوه‌ها و خارج از شهر است، توانسته‌اند به اين سطح آموزش برسند تا مقابله و مواجهه احتمالي خود را ارتقا بخشند.

*باتوجه به پيشرفت‌هاي قرارگاه پدافند هوايي خاتم الانبياء (ص) براي دستيابي به انواع رادارها، درباره جزييات نابودي پهپاد اسرائيلي "هرمس" توضيحات تكميلي مي‌فرماييد؟

- قصد داشتيم اين پهپاد اسرائيلي را سالم به زمين بنشانيم، اين پهپاد جاسوسي در ارتفاع 3700 متري معادل 12 هزار و 500 پا فقط با شليك يك موشك از سامانه پدافندي كشور منهدم شد.كشف و شناسايي اين پهپاد جاسوسي و پنهانكار چندين مرحله عظيم را طي كرد. پهپاد اسرائيلي "هرمس" هم ارتفاع هواپيماهاي مسافربري بود كه در همان لحظه در جوار آن در حال عبور بودند، ما اجازه داديم تا اين پهپاد به داخل بيايد و 43دقيقه آن را رهگيري كرديم. چون نمي‌خواستيم اتفاق ناگواري براي پروازهاي كشوريمان بيفتد. هم كشف اين پرنده به خوبي صورت گرفت وهم دستور انهدام آن به موقع صادر شد. مهم‌تر از همه اينكه، اين پهپاد جاسوسي ظرف كمتر از دو دقيقه قبل از ورود به منطقه هسته‌اي منهدم گرديد.

علت اينكه چرا اين پهپاد جاسوسي تا نقطه انهدام به پرواز خود ادامه داد، اين بود كه قصد داشتيم در ابتدا آن را به سلامت به زمين بنشانيم چرا كه دستور پدافند به سلامت نشاندن اينگونه پهپادها است. قصد ما اين بود كه پهپاد جاسوسي رژيم صهيونيستي را همچون "آركيو170" سالم به زمين بنشانيم، از اين رو مدت 41 دقيقه در حال رهگيري و رصد آن بوديم و در همان زمان و موقعيت خاص كه مدنظر بود آن را با شليك يك موشك منهدم كرديم. در طول مدتي كه ما اين پهپاد را رهگيري كرده بوديم، خود آن متوجه نشده بود، والا شايد تصميم به فرار مي‌گرفت و يا خودش را منفجر مي‌كرد. اما يگان پدافند هوايي مستقر در نطنز كه نزديك‌تر بود، توانست در يك اقدام بدون نقص و بدون اينكه مشكلي براي ديگر پروازها بوجود بيايد، آن را منهدم كند.

* در سال گذشته كه مصاحبه اختصاصي با شما داشتيم، اعلام كرديد كه افزايش مراكز آموزشي را در دستور كارداريد،قرار است چه كارهايي در اين حوزه انجام دهيد؟

- در سال گذشته به شما اعلام كرديم كه اميدواريم در مهرماه سال 92 دانشگاه خودمان را راه‌اندازي كنم. در حال حاضر نيز ‌دانشگاه قرارگاه پدافند هوايي خاتم‌الانبياء(ص) راه‌اندازي شده است و امروز كه با شما صحبت مي‌كنم، دانشجويانمان در ترم سوم مشغول به تحصيل هستند. هم اكنون ما به صورت كاملاً مستقل دانشجويانمان را تربيت مي‌كنيم. رشته‌هاي دانشگاهي‌مان نيز، تماما رشته‌هاي تخصصي پدافند هوايي است. مركز آموزش‌هاي درجه‌داري پدافند هوايي اراك را هم امسال كليد زديم، درجه‌‌دارانمان انشاءالله در آينده نزديك وارد شبكه يكپارچه پدافند هوايي كشور مي‌شود و تخصص‌هاي گوناگون را به دست خود مي‌گيرند و كار را مديريت مي‌كنند. مركز آموزش‌هاي تخصصي - تكميل نيز كه سال گذشته آنرا كليد زديم، امروز افسران از آن فارغ‌التحصيل مي‌شوند. سعي كرده‌ايم با كمترين اعتبارات اما با بيشترين كيفيت مراكز آموزشي را بيش از پيش گسترش دهيم.

* قرارگاه پدافند هوايي در استفاده از دانش علمي نخبگان چه اقداماتي انجام داده است؟

- اگر ما تنها مي‌خواستيم از ظرفيت صنعت دفاعي كشور در بحث پدافند هوايي استفاده كنيم، چون تمام نيروها نيز مي‌خواهند از اين پتانسيل استفاده كنند، در مجموع سرعت‌العمل ما در توليد تجهيزات كم مي‌شد. امروز افتخار اين را داريم كه اعلام كنيم در عرصه‌‌هاي موشكي،‌ راداري و شنود الكترونيكي قريب به 700 شعبه دانشگاهي از دانشگاه‌هاي كشور با ما همكاري دارند. اين نخبگان كساني هستند كه انواع و اقسام پذيرش‌ها را از دانشگاه‌هاي معتبر دنيا دريافت كرده‌اند اما راضي به اين شده‌اند كه در كشور عزيز جمهوري اسلامي ايران و در زادگاه خودشان بمانند و براي صنعت دفاعي كشورمان تلاش كنند. به عنوان مثال: از صفر تا 100 طراحي و توليد رادار شهاب را كه سال گذشته وارد شبكه يكپارچه پدافند هوايي كشور شد، نخبگانمان انجام دادند.

اين رادار در نوع خود و در خاورميانه يك رادار كم نظر است؛با همين رادار است كه خيلي از پهپادهاي دشمن شناسايي مي‌شود. ما معتقديم بومي كردن سيستم دفاعي يك اصل و يكي از واجبات دفاعي است. اگر قرار است در خط مقدم دفاع باشيم بايدسلاحي داشته باشيم كه بومي باشد، هم متناسب با تهديدات باشد و هم اينكه نفر بومي ما آنرا هدايت بكند.طبيعتا وقتي نيروي ما با دانش و ادبيات بومي روي يك سيستم بومي كار بكند، ما نسبت به يك تهديد چندين قدم جلو هستيم، زيرا دشمن در يك صحنه ابهام آميز و مه‌آلود به ما حمله خواهد كرد.شما مي‌بينيد كه پيشرفته‌ترين تكنولوژي رژيم جعلي و پيشرفته‌ترين سيستم پنهانكار آمريكا درنقاطي شكار مي‌شود كه حتي خودشان حدس نمي‌زنند.

* امير اسماعيلي به عنوان آخرين سوال لطفا بفرماييد پيام قرارگاه پدافند هوايي خاتم الانبياء(ص) به كشورهايي كه گاه و بيگاه تهديداتي را عليه جمهوري اسلامي مطرح مي‌كنند، چيست؟

- جمهوري اسلامي ايران تا به امروز به همگان ثابت كرده است در مقابل تهديدات لحظه‌اي عقب ننشسته و تا پاي جان ايستادگي مي‌كند. ما هر تهديدي را با مشت كوبنده پاسخ خواهيم داد، تهديدات بي‌اساس و بي‌مورد در مقابل راهبرد دفاعي جمهوري اسلامي ايران راه به جايي نخواهد برد و ايران اسلامي براي هيچ كشوري تهديد نخواهد بود.