میزان زکات فطره بر مبنای نظر مراجع تقلید

کد خبر: ۴۲۰۲۱۵

تاریخ: ۰۵ مرداد ۱۳۹۳ - ۱۸:۲۲

مراجع عظام تقلید در آستانه فرا رسیدن عید سعید فطر میزان زکات فطره بر مبنای قوت قالب گندم یا برنج، کفاره روزه غیر عمد و همچنین کفاره روز عمد را اعلام کردند.

به گزارش فارس، در هر آیه‌ای از قرآن کریم که سخن از نماز و اقامه آن به میان آمده، ‏پرداخت زکات هم به عنوان یکی از واجبات به دنبال آن تذکر داده شده است؛ دین مبین اسلام ‏همانقدر که به آخرت مردم می‌اندیشد، دنیای آنها را هم مد نظر دارد و برای اینکه آسایش و آرامش ‏مادی بر جامعه اسلامی حاکم باشد، عدالت را به عنوان مهمترین پیش‌زمینه و نیاز آنها معرفی می‌کند ‏چه اینکه اگر عدالت در جامعه گسترش یابد و این عدالت نه از نوع سرمایه‌داری و کمونیستی، بلکه بر ‏اساس اصول و موازین دینی و شرعی بنا شده باشد آنگاه هر کس به حقی که دارد و به او رسیده ‏قانع خواهد بود و نمی‌خواهد به مال دیگران هم دست‌اندازی کند.

از آنجا که رسیدن به عدالت مد نظر اسلام و تحقق کامل آن، زمان و شرایط لازم را می‌طلبد و در صورت فراهم نبودن شرایط، این نوع از عدالت محقق نخواهد شد، شارع مقدس ‏دستوراتی در راستای رسیدن به این هدف متعالی تعیین فرموده که از جمله آنها می‌توان به پرداخت زکات ‏در کنار خمس، صدقه، انفاق و ... اشاره کرد.‏

زکات بر 9 مورد از اموال تعیین شده که شامل گندم، جو، خرما، کشمش، گوسفند، شتر و گاو؛ طلا و ‏نقره است که این‌ها هر یک با شرایطی و به میزان مشخصی، مشمول زکات خواهند شد و به این ترتیب هر ‏فرد مسلمان مشمول حکم زکات نیست ولی نوع دیگری از زکات در شرع مقدس واجب شمرده شده ‏که مربوط به زمان خاصی است.‏

زکات فطره؛ یعنی هر شخص مسلمان که مکلف است باید پس از ماه رمضان، سه کیلوگرم گندم، برنج، ‏خرما و امثال این‌ها یا همان قوت غالب را به اشخاص فقیر بپردازد که اگر معادل پولی آن هم داده شود ‏اشکالی ندارد ضمن اینکه هر شخص مسلمان باید زکات فطره خودش را بدهد مگر اینکه نان‌خور دیگری ‏محسوب شود به عنوان مثال پدر باید زکات فطره فرزندان خود را که فعلا در خانه او هستند و درآمدی ‏ندارند پرداخت کند در حقیقت این نوع زکات بر کسانی واجب است که در شب عید فطر مکلف باشند، ‏فقیر نباشند و نان‌خور دیگران هم محسوب نشوند؛ زمان پرداخت زکات فطره هم از شب عید فطر تا ظهر ‏همان روز است و بسیاری از فقها، بنا بر احتیاط باید قبل از نماز عید، زکات فطره را پرداخت کرد ولی ‏چنانچه کسی برایش این امکان وجود نداشت، یعنی دسترسی نداشت یا امکان پرداختن نبود می‌تواند ‏آن مال یا مبلغش را جدا کند و کنار بگذارد تا بعداً ادا کند.‏

مصرف زکات فطره

خداوند در قرآن کریم، سوره مبارکه «توبه» آیه 60 می‌فرماید «إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَ‌اءِ وَالْمَسَاکینِ ‏وَالْعَامِلِینَ عَلَیهَا» که مصارف زکات را مشخص کرده ولی فقهای شیعه در مورد زکات فطره حکم به ‏احتیاط می‌دهند به این ترتیب که زکات فطره را تنها می‌توان به مومنان فقیر پرداخت کرد البته نکته ‏ظریفی در این میان هست و آن هم اینکه سادات فقیر نمی‌توانند از دیگرانی که سید نیستند زکات ‏فطره دریافت کنند و در واقع فقط سادات می‌توانند زکات فطره خود را به سادات نیازمند بدهند.‏

به هر روی، فلسفه زکات فطره شاید این باشد که مسلمانان در طول 30 روز ماه رمضان روزه گرفته‌اند ‏تا علاوه بر آثار و برکات معنوی و مادی آن، اندکی با مشکلات گرسنگان و فقرا آشنا شوند اما آشنایی و ‏احساس صرف دردی از مستمندان دوا نمی‌کند بلکه این احساس درونی باید زمینه کمک عملی به ‏دیگران را هم فراهم کند که زکات فطره گامی در همین راستاست؛ در حقیقت مومنان با پرداخت این ‏زکات که مقدار آن هم بسیار کم است و تقریبا بیشتر افراد از عهده آن بر می‌آیند تمرین انفاق در راه ‏خدا و با هدف کاهش فاصله طبقاتی می‌کنند.‏

نظرات مراجع عظام تقلید در مورد فطریه سال جاری

امسال هم مانند سنوات گذشته، مراجع عظام تقلید مبلغ ریالی زکات فطره را بر اساس قوت غالب ‏گندم یا برنج که بیشتر ایرانیان از این دو استفاده می‌کنند تعیین کرده‌اند.‏

آیت‌الله مکارم شیرازی

بر اساس فتوای آیت‌الله العظمی مکارم شیرازی، زکات فطره امسال بر مبنای قوت غالب گندم مبلغ چهار هزار و 500 تومان و بر اساس قوت غالب برنج، مبلغ 15 هزار تومان اعلام شده است.

کفاره روزه غیر عمد هم هزار و 500 تومان است که باید به صورت نان تهیه و پرداخت شود، همچنین کفاره ‏روزه عمد مبلغ 90 هزار تومان است.

در سایت اینترنتی دفتر این مرجع تقلید آمده است: بر اساس مسأله 1492 رساله توضیح‌المسائل ‏آیت‌الله العظمی مکارم شیرازی، زکات فطره بر تمام کسانى که قبل از غروب شب عید فطر بالغ و عاقل ‏و غنى باشند واجب است، یعنى باید براى خودش و کسانى که نان خور او هستند، هر نفر به اندازه ‏یک صاع (تقریباً سه کیلو) از آنچه غذاى نوع مردم آن محل است، اعم از گندم و جو یا خرما یا برنج یا ‏ذرّت و مانند اینها به مستحق بدهد و اگر پول یکى از اینها را بدهد کافى است.

در ضمن بنابر فتوای این مرجع تقلید اگر کسى تنها در افطار شب عید فطر میهمان دیگرى باشد فطریه او به ‏عهده خودش است.

آیت‌الله علوی گرگانی

پایگاه اینترنتی دفتر آیت‌الله علوی گرگانی از اساتید برجسته حوزه علمیه قم هم در مطلبی عنوان کرده ‏است: با قبولی طاعات و عبادات عموم مؤمنین روزه‌دار به اطلاع می‌رساند مبلغ فطریه امسال توسط ‏دفتر آیت‌الله علوی گرگانی 5 هزار تومان بابت سه کیلو گندم برای هر نفر تعیین شد ضمنا ‏کسانی که مایل به پرداخت فطریه از برنج هستند باید قیمت آن را محاسبه کرده و به ازای هر نفر سه ‏کیلو از آن را بپردازند و متوسط قیمت آن هم 15 هزار تومان تعیین شده است.

همچنین کفاره غیر عمد برای هر روز نیز مبلغ هزار و 500 تومان پول نان برای فقراست.

آیت‌الله صافی گلپایگانی

در اطلاعیه دفتر آیت‌الله صافی پیرامون میزان زکات فطریه هم اینگونه آمده است: با آرزوی قبولی ‏طاعات و عبادات روزه‌داران گرامی؛‌ نظر آیت‌الله صافی پیرامون میزان فطریه‌ این است که مؤمنان مبلغ ‏معادل سه کیلوگرم گندم یا برنج را به عنوان قوت غالب بپردازند.

آیت‌الله نوری همدانی

بر اساس تماس خبرنگار فارس با مسئول دفتر آیت‌الله نوری همدانی، این مرجع تقلید هم مبالغ 5 و 15 ‏هزار تومان را طبق قوت غالب گندم و برنج برای زکات فطره به ازای هر نفر تعیین کرده است.

آیت‌الله وحید خراسانی

میزان زکات فطره توسط آیت‌الله وحید خراسانی هم اینگونه اعلام شده است: به حساب گندم سه ‏کیلو و به قیمت 5 هزار تومان، برنج هم از 4 هزار تومان شروع می‌شود تا 10 هزار تومان، بنا به میزان ‏قیمتی که در طی سال دارد، سه کیلو برنج به همان قیمت می‌دهند.

همچنین کفاره روزه غیرعمدی هم به حساب گندم 1200 تومان است و کفاره روزه غیرعمدی به حساب ‏برنج بنا به میزان قیمتی که برنج دارد 50 گرم است.

آیت‌الله جوادی آملی

طبق آنچه دفتر آیت‌الله جوادی آملی اعلام کرده، میزان زکات فطره و کفاره امسال قیمت متوسط گندم ‏یا برنج همان منطقه است‎.

آیت‌الله شبیری زنجانی

حجت‌الاسلام کاظمی، عضو ‏شورای استفتائات دفتر آیت‌الله شبیری زنجانی مبلغ زکات فطره هر فرد را 4 هزار تومان اعلام کرد و ‏گفت: دفتر آیت‌الله شبیری امسال آمادگی دریافت زکات فطریه مومنان روزه‌دار را دارد و بر اساس ‏هماهنگی‌های انجام شده، مقلدین می‌توانند از طریق دفتر و سایت معظم له برای پرداخت فطریه ‏اقدام کنند.