نگاه شما: شب قدر یعنی چه؟

بخش «نگاه شما» برای ارائه و معرفی «نگاه» مخاطبان «تابناک» به همه موضوعات است. هر مخاطب «تابناک» می‌تواند با مد نظر قرار دادن شرایط همکاری با این بخش، «نگاه» خود را ارسال کند تا در معرض دید و داوری دیگر مخاطبان قرار گیرد.

کد خبر: ۴۱۷۹۷۸

تاریخ: ۲۹ تير ۱۳۹۳ - ۱۹:۳۲

بهنام مهمان پذیر کارشناس مدیریت فرهنگی در مطلب ارسالی برای «نگاه شما» نوشت:

مراد از قدر، تقدیر و اندازه گیري است و شب قدر شب اندازه گیري است و خداوند متعال در این شب حوادث یکسال را تقدیر می کند و زندگی، مرگ، رزق، سعادت و شقاوت انسانها و اموري از این قبیل را در این شب مقدرمی گرداند.

شب قدر کدام شب است؟

در قرآن کریم آیه اي که به صراحت بیان کند شب قدر چه شبی است دیده نمی شود. ولی از جمع بندي چند آیه ازقرآن کریم میتوان فهمید که شب قدر یکی از شبهاي ماه مبارك رمضان است. قرآن کریم از یک سو میفرماید:(انا انزلناه فی لیلۀ مبارکۀ)این آیه گویاي این مطلب است که قرآن یکپارچه در یک شب مبارك نازل شده است . از سوي دیگر می فرماید:(شهر رمضان الذي انزل فیه القرآن) و گویاي این است که تمام قرآن در ماه رمضان نازل شده است و در سوره قدر می فرماید (انا انزلناه فی لیلۀ القدر) از مجموع این آیات استفاده می شود که قرآن کریم در یک شب مبارك در ماه رمضان که همان شب قدر است نازل شده است. پس شب قدر در ماه رمضان است. امااینکه کدام یک از شبهاي ماه رمضان شب قدر است، در قرآن کریم چیزي بر آن دلالت ندارد. و تنها از راه اخبارمی توان آن شب را معین کرد.در بعضی از روایات منقول از ائمه اطهار علیهم السلام شب قدر مردد بین نوزدهم و بیست و یکم و بیست و سوم ماه رمضان است و در برخی دیگر از آنها مردد بین شب بیست و یکم و بیست و سوم و در روایات دیگري متعین درشب بیست و سوم است.

لیله القدر شب سرنوشت:

ناپیدایی شب قدر

یکی از برکات ماه رمضان وجود لیله القدر در شب هاي آن است. به احتمال بسیاري قوي لیله القدر در ماه رمضان و مشهور در نیمه دوم و معروف آن دهه سوم آن در شب هاي بیست و یک، بیست و سه و یا بیست و هفتم است.البته برخی نیز شب نوزدهم را نیز یکی از احتمالات قوي دانسته اند. با این همه برخی از روایات معدود نیز شب نیمه شعبان را شب قدر می دانند ولی مشهور در میان اهل حدیث و دانشمندان و عموم مردم ماه رمضان می باشد. برخی از عالمان و اهل علم و عمل براي دست یابی به احیاي شب قدر که از اعمال شب قدر است تمامی سال را احیاي نگه می دارند که این خود بیانگر جایگاه و ارزش شب قدر و احیا و شب زنده داري در آن است. اهتمام عمومی مومنان براي شب زنده داري و احیاي این شب و به جا آوردن اعمال مخصوصی که براي آن بیان شده است بیانگر نقش و کارکردهاي متنوع و بسیار آن در زندگی بشر است. از این رو هر کسی می کوشد تا با به جاآوري اعمال شب قدر و احیاي آن به آثار آن دست یابد؛ بنابراین با این که این شب به طور مشخص معلوم نیست و تفاوت ها و تغییرات ماه و دست یابی درست حتی به همان شب هاي چندگانه مشخص شده در روایات براي مردم فراهم نیست، با همه این مسایل براي دست یابی به تاریخ و وقت دقیق شب قدر، مومنان می کوشند به هرطریقی شده به اعمال و آثار این شب مقید باشند از این رو شب هاي مختلف احتمالی را به قصد دست یابی به شب قدر، احیا می کنند و به اعمال مخصوص آن شب می پردازند. مشکل در شناسایی و تعیین شب قدر افزون بر معلوم نبودن آن از نظر کلی، در تعیین شب مورد نظر در میان شب هاي ماه رمضان نیز می باشد؛ اما پرسش این است که شب قدر چه شبی است و چرا براي عالمان اهل علم و عمل و حتی عموم مردم ارزش دارد و آنان می کوشند تا به هر طریقی شده این شب را کشف و وقت آن را معلوم کنند و به شب زنده داري و احیاي آن شب با اعمال ویژه و مخصوص آن اقدام کنند.

مفهوم شناسی لیله القدر

لیله القدر اصطلاحی قرآنی براي بیان مفهومی خاص است. سوره قدر یکی از سوره هایی است که به طوراختصاصی براي بیان جایگاه و ارزش آن نازل شده است و این خود بیانگر ارزش و جایگاه خاص این شب از نظرخداوند و قرآن است. تأکید بر این شب و اهتمام ویژه خداوندي با نزول سوره اي خاص، خود تأکیدي بر لزوم اهتمام و توجه ویژه مؤمنان به این شب است تا با احترام و تکریم آن بتوانند از فواید و آثار آن بهره مند گردند. خداوند در این سوره بیان می داردکه در این شب، قرآن و یا حضرت ختمی مرتبت از مقام خاص خویش اجلال نزول کرده و به زمین وارد شده وزمین را برکت داده است. از این رو شب قدر را به سبب نزول منبع هدایتی بشر به سوي کمال مطلق می بایست پاس داشت و تکریم و تعظیم نمود؛ زیرا تکریم و تعظیم آن در حقیقت برکت یابی از راه این تکریم و ارزش گذاري به خود می باشد.از سوي دیگر قرآن در همین سوره بیان می کند که شب قدر، نه تنها به این سبب از هزار ماه برتر و با ارزش تراست بلکه می بایست به علتی دیگر نیز پاس داشته شود زیرا در این شب تنها این اتفاق هاي بزرگ نیافتاده و این گونه نیست که تکریم و پاسداشت آن به سبب واقعه تاریخی صرف بوده باشد همانند پاسداشت و تکریم ایام الله رهایی موسی(ع) و بنی اسرائیل از فرعون و سپاه او و دست یابی به آزادي و یا نزول مائده آسمانی برحضرت عیسی(ع) و حواریون که امري تاریخی است و خداوند از مؤمنان خواسته است که به سبب این برکات ویژه و عنایات خاص این روزها را پاس داشته و تکریم و تعظیم نمایند؛ بلکه شب قدر داراي جایگاه وارزش هاي دیگري است که باید مورد تکریم و تعظیم قرار گیرد.

شب قدر، شب تحول و دگرگونی اساسی:

شب قدر در زندگی هر کسی از چنین جایگاهی برخوردار است و موجبات تحول و تغییر اساسی در زندگی بشر می شود؛ زیرا خداوند در سوره قدر و دخان و آیات دیگر بیان می دارد که در این شب قدر است که با نزول فرشتگان و تعیین قدر و سرنوشت هر کسی وضعیت دست کم یک ساله وي مشخص و مقدر می گردد.از این رو این شب از جایگاه خاص و اهتمامی ویژه از سوي خدا و مؤمنان برخوردار می شود.  بنابراین نمی توان شب قدر را شبی عادي هم چون شب هاي دیگر دانست. براي شناخت این شب لازم است با اشاره به آیات و روایات از چرایی و چگونگی تقدیر و نقش آن در زندگی سخن گفت.

التماس دعا"