آثار وضع و برداشتن تحریم‌‌ها بر اقتصاد و اولویت‌های مذاکراتی ایران

ارزیابی آثار اقتصادی تحریم‌ها علیه ایران، مکانیزم‌های برداشته شدن تحریم‌ها و پیش‌بینی نتایج برداشته شدن تحریم‌های ایران و نیز اولویت‌های ایران در مسأله برداشته شدن تحریم‌ها، از جمله موضوعاتی است که کار‌شناسان امریکایی به ابراز نظر درباره آن پرداخته‌اند.

کد خبر: ۴۱۴۹۹۳

تاریخ: ۱۹ تير ۱۳۹۳ - ۱۸:۵۶

مؤسسه صلح آمریکا در ساعات پایانی روز سه‌شنبه، با برگزاری نشستی، به بررسی چالش‌های موضوع تحریم در مذاکرات هسته‌ای پرداخت؛ ارزیابی آثار اقتصادی تحریم‌ها علیه ایران، مکانیزم‌های برداشته شدن تحریم‌ها و پیش‌بینی نتایج برداشته شدن تحریم‌های ایران و نیز اولویت‌های ایران در مسأله برداشته شدن تحریم‌ها، از جمله موضوعاتی است که کار‌شناسان امریکایی به ابراز نظر درباره آن پرداخته‌اند.

به گزارش «تابناک»، الیزابت روزنبرگ، مشاور سابق وزارت خزانه‌داری آمریکا، کنت کاتزمن از سرویس تحقیقات کنگره آمریکا و تحلیلگر سابق و سوزان مالونی از اندیشکده بروکینگز و فعال در سیاستگذاری‌های وزارت خارجه آمریکا، حاضران در این نشست بودند.

بنا بر این گزارش، پس از پیروزی انقلاب اسلامی تاکنون، ۱۶ فرمان ریاست‌جمهوری، ۱۰ قانون مصوب کنگره و چهار قطعنامه شورای امنیت چهارچوب اصلی تحریم‌ها علیه ایران را شکل داده‌اند.

تحلیلگران آمریکایی حاضر در این نشست، مدعی شده‌اند سه تأثیر اصلی تحریم‌ها بر ایران در دوره اخیر به قرار زیر است؛

ـ درآمدهای نفتی ایران، ۶۰ درصد کاهش یافته، به گونه ای که از صد میلیارد دلار در سال ۲۰۱۱ به ۳۵ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۳ رسیده است.

ـ ریال واحد پول ایران از سال ۲۰۱۱ تاکنون، ۶۰ درصد ارزش خود را از دست داده است.

ـ تحریم‌های آمریکا و اروپا از سال ۲۰۱۱ تاکنون، صد میلیارد دلار از صادرات ایران را کمتر کرده است.

به باور کاتزمن، ایران در مذاکرات هسته‌ای خواهان برداشته شدن سریع تحریم‌هایی است که پس از صدور قطعنامه ۱۹۲۹ شورای امنیت در ژوئن ۲۰۱۰ به نحو روزافزونی بر ایران تحمیل شد. این تحریم‌ها شامل تحریم علیه شرکت‌های امریکایی و خارجی طرف معامله با ایران می‌شود.

بنا بر توافق ژنو، همه تحریم‌های مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران باید برچیده شود. به باور کاترمن، مشکل بودن تعیین چنین تحریم‌هایی، یکی از مسائل مهم در مذاکرات هسته‌ای است. ایران احتمالا بر این باور است هر تحریمی که با هدف امتیاز دادن ایران در مسأله هسته‌ای وضع شده، تحریمی مرتبط با مسأله هسته‌ای است و باید برداشته شود حتی اگر به بهانه حمایت از تروریسم و یا مسأله نقض حقوق بشر وضع شده باشد.

از نظر وی، محتمل‌ترین سناریو در آغاز یک توافق احتمالی این است که رئیس جمهور اجرای برخی تحریم‌ها علیه ایران را به حالت تعلیق درآورد، ولی به باور وی، این خطر هست که تا زمان رسیدن به آخرین روز سال ۲۰۱۶ یعنی زمان انقضای قانون تحریم ایران (Iran Sanctions Act یعنی یکی از اصلی ترین و قدیمی‌ترین قوانین تحریمی مصوب کنگره علیه ایران) مطابق انتظار ایران به جای تعلیق تحریم‌های ایران، تحریم‌ها باید کاملا برداشته شوند.

به عقیده وی، کنگره آمریکا احتمالا در شرایطی بیشتر با تسهیل تحریم‌های ایران همراهی خواهد کرد که موضوع تسلیحات هسته‌ای ایران کاملا برطرف شده باشد، در غیر این صورت، بدبینی‌های کنگره آینده توافق را با پیچیدگی‌هایی همراه خواهد کرد.

«الیزابت روزنبرگ» به مقامات آمریکایی هشدار داده است که تعهد زیاد به تسهیل تحریم‌ها و ناتوانی آن‌ها در عمل به تعهدات خود در آینده، می‌تواند به بی‌اعتباری آن‌ها منجر شود، ولی به عقیده وی، حتی در صورت تسهیل قابل توجه تحریم‌ها، ایران به دلایل زیر نمی‌تواند انتظار جهش تند در سرمایه‌گذاری خارجی را داشته باشد؛

ـ اطمینان نداشتن به دوام توافق هسته‌ای،

ـ ادامه تحریم‌ها به بهانه‌هایی مانند تروریسم و حقوق بشر،

ـ سنگین بودن هزینه‌های نقض تحریم،

ـ مسائل داخلی و از جمله فساد و بدی فضای کسب و کار در ایران،

ـ و توانایی کنگره آمریکا در به هم زدن توافق هسته‌ای و وضع تحریم‌های جدید

«سوزان مالونی»، کار‌شناس ارشد مؤسسه بروکینگز نیز در توصیف خود از هدف ایران در موضوع تحریم‌ها در مذاکرات هسته‌ای گفته: ایران به دنبال این است که بتواند با برقراری رابطه‌ای نرمال در فضای اقتصاد بین‌المللی، به بهبود اوضاع اقتصادی خود بپردازد. تحریم‌های کنونی علیه ایران، تجارت خارجی ایران را به کشورهایی خاص و یا مبادلات پایاپای محدود کرده است. توانایی برقراری ارتباطات مالی جهانی از طریق سیستم الکترونیکی سویفت و امکان دسترسی به منابع خود، دیگر اولویت‌های ایران دانسته می‌شود.