به بهانه 18 تیر سالروز کودتای نافرجام نوژه

خواست مادر ، کودتایی را خنثی کرد

هجدهم تیر سال 59 یعنی 34 سال پیش برخی مزدوران آمریکایی با هدایت استکبار قصد داشتند تا در پایگاه هوایی نوژه همدان کودتای نظامی علیه نظام اسلامی انجام دهند که با هوشیاری سربازان و پاسداران ولایت و انقلاب اسلامی این کودتا نافرجام ماند و در نوژه خفه شد.

کد خبر: ۴۱۴۶۷۱

تاریخ: ۱۸ تير ۱۳۹۳ - ۱۱:۲۳

به گزارش ایرنا بدون تردید یکی از پردامنه ترین و دقیق ترین طرح هایی که در اوایل پیروزی انقلاب اسلامی برای برانداختن حاکمیت جمهوری اسلامی طراحی شد، کودتای آمریکایی نقاب بود طرحی راهبردی و پیچیده که هدف اصلی آن براندازی نظام مقدس جمهوری اسلامی از طریق کودتای نظامی بود.

** برنامه ریزی برای کودتا

در دی ماه 1358 یکی از هواداران شاپور بختیار به نام مهندس قادسی ، نمودار سازمانی را تهیه کرد و نام آن را «نقاب» گذاشت. نام نقاب جمع حروف اول «نجات قیام انقلاب بزرگ» بود و سازمان دارای شورایی شامل مسوول تهران، مسوول امور شهرستان ها ، مسوول امور وزارتخانه ها، مسوول امور دانشگاه ها، انتشارات و تبلیغات ، مسوول امور ایلات و مسوول امور چریکی بود.

از نظر مسوولان نقاب، فتح تهران مساوی با پیروزی در سراسر کشور بود و با تصوری که از کودتای 28 مرداد 1332 داشتند، فکر می کردند با سقوط تهران همه کشور تسلیم آنها می شود.

**علل انتخاب پایگاه شهید نوژه

سران کودتا برای شروع کار درصدد در اختیار گرفتن یک پایگاه نظامی برآمدند که دارای هواپیما، به تهران نزدیک، در خارج از شهر، عناصر آن قابل جذب و رهبران عملیات هوایی با پرسنل و اماکن آن آشنایی داشته باشند.

به این ترتیب پایگاه هوایی شهید نوژه برای شروع کودتا انتخاب شد. پایگاهی هوایی که در 46 کیلومتری مرکز استان همدان و در ورودی شهر کبودرآهنگ قرار داشت و تیمسار محققی، تیمسار سعید مهدیون، سروان حمید نعمتی، سروان ایرج ایران نژاد و چند تن دیگر از سران این کودتای نافرجام نظامی در آن خدمت کرده بودند و اماکن و پرسنل این پایگاه را می شناختند.

این پایگاه قبل از انقلاب به نام «پایگاه شاهرخی» خوانده می شد و بعد از انقلاب مدت کوتاهی به «پایگاه حر» نام گرفت و به دنبال شهادت سرهنگ دوم خلبان محمد نوژه از خلبانان فداکار این پایگاه که در پاسخگویی به فرمان حضرت امام خمینی (ره) برای کمک رسانی به شهید چمران و جلوگیری از سقوط پاوه در تاریخ 25 مرداد 1358 به شهادت رسید، نام این پایگاه به پایگاه هوایی شهید نوژه تغییر کرد.

**ترکیب کودتا گران

طبق اسنادی موجود برای تصرف پایگاه نوژه به عنوان کلید عملیات کودتای نظامی نقاب قرار بود 12 گروه مرکب از 100 تن از کلاه سبزهای تیپ نوهد، 300 تا 400 نفر از فریب خوردگان ایل بختیاری و 12 نفر راهنما از داخل پایگاه به فرماندهی سرگرد «کوروش آذرتاش» فرمانده تیپ23 نوهد پیش از انقلاب جهت تصرف پایگاه نوژه وارد عمل شوند که این کار بسیار دقیق و حساب شده برنامه ریزی شده بود.

طبق نقشه این کودتا قرار بود پس از تصرف پایگاه تیمسار محققی برای رهبری عملیات هوایی در اتاق فرماندهی مستقر شده و همزمان سروان حمید نعمتی، سروان محمد ملک، سروان کیومرث آبتین و سروان فرخزاد جهانگیری که هر کدام فرمانده یک گروه پروازی بودند، نخستین اسکادران هوایی را به پرواز در آورند.

این اسکاداران شامل 16 هواپیما از 53 فروند هواپیمای مجهز به سلاح سنگین بود که برای عملیات در نظر گرفته شده بود .

در طرح این کودتا، عملیات هوایی نقش محوری داشت، بنابراین هواپیما ها باید مسلح به سلاح سنگین و آماده پرواز می شدند.

**چگونگی شروع کودتا

همچنین سران این کودتای نافرجام نظامی آن زمان که جنگ تحمیلی هنوز آغاز نشده بود اما بین ایران و عراق خصومت وجود داشت، با ارتش بعثی عراق هماهنگ کردند که در روز 19 تیر 1359و در ساعت مقرر وارد حریم هوایی منطقه شوند و در پی عملیات هوایی عراق، آژیر قرمز پایگاه که رمز شروع کودتا بود به صدا درآید و پرسنل هواپیماها را مسلح و آماده پرواز کنند، به طور همزمان خلبانان وابسته به کودتا در ظاهر برای حرکت به سمت مرزها و پاسخ به ارتش عراق و در واقع برای حرکت به سوی تهران و بمباران اهداف از پیش تعیین شده پرواز کنند.

**اهداف بمباران

طبق برنامه عملیاتی کودتا قرار بود با رسیدن هواپیماها به تهران بیت حضرت امام (ره)، فرودگاه مهرآباد، دفتر نخست وزیری، ستاد مرکزی سپاه پاسداران، ستاد مرکزی کمیته های انقلاب، پادگان ولی عصر(عج)، پادگان امام حسین(ع) و چند نقطه مهم دیگر بمباران شود .

همچنین برنامه ریزی شده بود پس از بمباران های هوایی، هواپیماها با شکستن دیوار صوتی به نیروی زمینی علامت می دادند که مرحله دوم کودتا را آغاز کند.

در این مرحله باید صدا وسیما، فرودگاه مهرآباد، ستاد ارتش جمهوری اسلامی، پادگان حر، پادگان قصر و پادگان جمشیدیه تسخیر می شدند و در سطح شهر تهران با اعمال خشونت و ارعاب حالت نظامی ایجاد می شد. طبق برنامه اگر نیروی زمینی موفق نمی شد صدا و سیما را تسخیر کند، هواپیماها آنجا را بمباران می کردند.

** افشای کودتا

سه روز مانده به موعد کودتا یکی از خلبانان که برای همکاری انتخاب شده بود، در تهران با سروان حمید نعمتی ملاقات می کند. حمید نعمتی به او می گوید مأموریت تو بمباران بیت امام (ره) است و ما می توانیم تا پنج میلیون نفر را بکشیم.

گویا شگرد حمید نعمتی این بود که در نخستین دیدار توجیهی کودتا به خلبانان عضوگیری شده چنین جمله ای را می گفت تا از میزان آمادگی آنها برای شرکت در کودتا و کشتار میلیونی مردم اطلاع یابد.

خلبان یاد شده در مقابل نوع ماموریت و وسعت کشتار مردم غافلگیر و مردد شد، اما به دلیل ترس از سران کودتا نمی دانست چه باید کند.

وی پس از خروج از خانه حمید نعمتی، تشویش و نگرانی بر او مسلط شده و می خواست موضوع را با کسی در میان بگذارد.

آن شب در خانه موضوع کودتا را با برادر و مادرش در میان می گذارد و مادر که بشدت ناراحت شده بود پاسخ می دهد تو نه تنها نباید این کار را بکنی، بلکه باید به انقلابیون خبر دهی و جلوی این کار را بگیری که اگر غیر از این باشد شیرم را حلالت نمی کنم.

این سخن مادر موجب می شود در نخستین دقایق بامداد چهارشنبه خلبان یاد شده تصمیم خود را بگیرد و با پذیرش احتمال کشته شدن توسط سران کودتا، ماجرای کودتا را افشا کند.

او از خانه خارج می شود و پس از پرس و جوها و دوندگی های مختلف، حدود اذان صبح منزل حضرت آیت الله خامنه ای را یافته و خود را به آنجا می رساند.

مقام معظم رهبری این واقعه را چنین تعریف می کنند: شبی حدود اذان صبح دیدم که در منزل ما را بشدت می زنند، من رفتم دیدم می گویند یک ارتشی آمده و با شما کار واجب دارد، دیدم یک نفر تکیه داده به دیوار، با حال کسل و آشفته و خسته سرش را فرو برده، گفتم شما با من کار دارید، بلند شد و گفت: بله گفتم: چکار دارید، گفت: کار واجبی دارم و فقط به خودتان می گویم... من به حرفش حساس شدم... احتمال این بود که سوء نیتی داشته باشد اما دیدم نمی شود به حرفش گوش نداد... یک جایی گوشه حیاط نشستیم... آثار بیخوابی و خیابانگردی و خستگی و هیجان در او پیدا بود. خلاصه آنچه گفت این بود که در پایگاه همدان اجتماعی تشکیل شده و تصمیمی بر کودتایی گرفته و پولهایی به افراد زیادی داده اند، به خود من هم پول داده اند... قرار است جماران و چند جای دیگر را بمباران کنیم. پرسیدم: کی قرار است این کودتا انجام شود، گفت: امشب.

من دیدم مسئله خیلی جدی است و باید آن را پیگیری کنم، در این بین این احتمال را می دادم که یک سیاست باشد و بخواهند ما را سرگرم کنند، اما در عین حال اصل قضیه آنقدر مهم بود که با وجود این احتمالات، لازم بود آن را پیگیری کنیم.

**افشاگری دومین نفر

چند ساعت پس از افشای کودتا به وسیله خلبان یاد شده، یکی از درجه داران تیپ (23) نوهد نیز به کمیته مستقر در اداره دوم ستاد مشترک مراجعه می کند و پس از افشای کودتا و اعتراف به اینکه قرار است به همراه عده ای دیگر در براندازی جمهوری اسلامی شرکت کند، یک پاکت حاوی بخشی از طرح عملیات کودتا را در اختیار کمیته فوق قرار می دهد، به این ترتیب به فاصله چند ساعت از سوی دو عنصر جذب شده به کودتا، اقدام به «ضد کودتا» تبدیل می شود و انقلاب در برابر خطری که در چند قدمی اش کمین کرده بود، آگاه می شود.

این ضد کودتا، گرچه به وسیله دو فرد که از اقدام یکدیگر بی اطلاع بودند صورت گرفت اما عمل این دو نفر در واقع ترجمان اراده یک ملت انقلابی برای دفاع از انقلابشان بود.

از همان زمان که احتمال وقوع کودتا احساس شده بود، ستادی مرکب از واحدهای اطلاعات سپاه همدان، گروه مهندسی سپاه همدان، انجمن اسلامی نیروی هوایی، تعدادی از پرسنل مومن نیروی زمینی و تیپ نوهد به نام «ستاد خنثی سازی کودتا» تشکیل شد، اما این ستاد اطلاعات مؤثر و دقیقی از کودتا در اختیار نداشت، ولی اطلاعات با افشای کودتا توسط خلبان یاد شده و تا حدود کمتری توسط درجه دار تیپ (23) نوهد، در اختیار ستاد خنثی سازی کودتا قرار گرفت و عملاً از عملیات کودتا، توسط این دو نفر آگاه شدند.

با جمع بندی اطلاعات و تکمیل آن و با اطلاعاتی که از قبل جمع آوری شده بود، عملیات مقابله با کودتای قریب الوقوع بسرعت در دو محور پارک لاله و پایگاه شهید نوژه طرح ریزی شد.

پارک لاله محل تجمع 40 تن از خلبانانی بود که قرار بود با اتوبوس به پایگاه هوایی نوژه می رفتند و به دیگر خلبانان کودتا می پیوستند.

عمده نیروهای به کار گرفته شده برای خنثی سازی کودتا، در پایگاه شهید نوژه متمرکز شد و عملیات مربوط به پایگاه نوژه در دو قسمت داخل و خارج پایگاه به اجرا گذاشته شد.

به این ترتیب همزمان با شروع کودتا، نیروهای انقلاب متشکل از برادران سپاهی و پرسنل متعهد و فداکار نیروی هوایی، وارد عمل شدند و آنچنان درسی به خائنان و اربابان مستکبرشان دادند که برای همیشه در تاریخ انقلاب خواهد درخشید.