داروخانه‌ طبیعی ایران کجاست؟

استان یزد با وجود برخورداری از آب و هوایی خشک و کویری، کلکسیونی از گونه‌های متنوع گیاهی را داراست به نحوی که بیش از 600 گونه گیاهی که نیمی از آنها از ارزش دارویی و صنعتی برخوردارند، در مراتع، کوهستان‌ها و بیابان‌های استان شناسایی شده است.

کد خبر: ۴۱۲۱۷۸

تاریخ: ۰۹ تير ۱۳۹۳ - ۱۰:۴۹

به گزارش ایسنا، تنوع برخی گونه‌های گیاهی استان یزد به ویژه گیاهان دارویی و صنعتی در برخی مناطق کوهپایه‌ای استان به نحوی است که گاهاً با بعضی استان‌های خوش آب و هوا و پربارش برابری می‌کند.

آنغوزه، اسفند، آویشن، زیره سیاه، آلاله، اسفرزه، افسنطین، بذرالبنج یزدی، بارهنگ، بادام شیرین، بادام تلخ، پنیرک خبازی، تاج ریزی، خرفه، شیرین بیان، خارشتر، مرزنجوش و هندوانه ابوجهل، برخی از گونه‌های دارویی و صنعتی استان هستند.

محمدرضا احمدی، رییس اداره مراتع اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان یزد در گفت‎وگو با خبرنگار ایسنای منطقه یزد، اظهار کرد: داروهای گیاهی در سطح 4 میلیون و 400 هزار هکتار مراتع استان از حاشیه کویر تا مناطق کوهستانی گسترده شده است.

وی افزود: براساس کتاب فلور استان، بیش از 600 گونه گیاهی در استان یزد وجود دارد که بیش از 50 درصد از آنها اهمیت دارویی و صنعتی دارند.

احمدی در مورد گستردگی پوشش گیاهی استان، گفت: گونه گیاهی اشنان که در گذشته در صنعت صابون‌سازی مورد استفاده قرار می‌گرفته را غالباً در مناطق حاشیه‌ای کویر به صورت اشنان‌زارها مشاهده می‌کنیم و همین طور که به سمت مناطق کوهستانی نزدیک می‌شویم به لحاظ برخورداری از آب و هوای بهتر و خاک حاصل‌خیزتر با تنوع بیشتری از گونه‌های گیاهی مواجه می‌شویم.

این مسئول ادامه داد: در مناطق کوهپایه‌ای استان، رویش کلپوره از گیاهان دارویی مورد استفاده برای دفع سنگ کلیه و درمان مشکلات ادراری، گون‌ها که از صمغ آنها برای تولید کتیرا بهره گرفته می‌شود و گیاهان متنوع دیگری مانند آنغوزه که شیره آن دارای مصارف دارویی و حتی جنبه صادراتی دارد، شاهد هستیم.

احمدی همچنین از وجود انواع گونه‌های آویشن در سطح استان خبر داد که برای تقویت دستگاه گوارش و ضد قارچ موثرند.

وی بیان کرد: در حاشیه روستاهای مناطق کوهپایه‌ای استان با توجه به ارتفاع و اقلیم منطقه، گیاهی با عنوان "سگ میر" که گونه‌ای غیر خوش خوراک و فوق العاده سمی برای دام‌هاست وجود دارد، ولی زنبورهای عسل از شیرابه آن در تولید عسل استفاده می‌کنند.

احمدی، استان کویری یزد را داروخانه‌ای طبیعی خواند و گفت: با وجود خشکی و بارندگی کم در استان، تنوع گونه‌های گیاهی در استان یزد بالاست و جایگاه استان همچنین در تهیه و تولید برخی محصولات فرعی گونه‌های گیاهی در سطح کشور مطلوب است. گیاهان دارویی استان یزد از سطح کیفی بالایی برخوردار است.

رئیس اداره مراتع اداره کل منابع طبیعی استان یزد خاطرنشان کرد: بیشتر بهره‌برداران کنونی گیاهان دارویی در استان حدود 400 نفر شامل عمدتاً دامدار و بومی مناطق هستند که بخشی از درآمدهای خود را از طریق برداشت گیاهان دارویی تامین می‌کنند. البته قبل از انتزاع شهرستان طبس از استان یزد تعداد بهره‌برداران گیاهان دارویی در استان بیش از 800 نفر بوده است.

به گفته این مسئول، عمده برداشت گیاهان دارویی در استان مربوط به گیاهان خاصی مانند آنغوزه، کتیرا و زیره سیاه است که جنبه اقتصادی آنها شناخته شده است و سایر گونه‌ها کمتر مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد.

وی اظهار کرد: همکاری مسئولان، مراکز تحقیقاتی و دانشگاه به منظور شناسایی کاربرد و روش‌های بهره‌برداری گونه‌های گیاهی کمتر بهره‌برداری شده و اطلاع‎رسانی آن به بهره‌برداران از طریق اداره‌های آموزش و ترویج منابع طبیعی و کشاورزی، می‌تواند در خصوص بهره‌برداری صحیح و مستمر از گیاهان دارویی و هم در حفظ و توسعه رویشگاه‌های این گونه‌های گیاهی راهگشا باشد.

احمدی با بیان اینکه در حال حاضر مراتع استان یزد با توجه به جمعیت کم دامداران و واحدهای دامی استان به ندرت با تهدید دام‌ها مواجه است، گفت: این مشکل در برخی مناطق خاص مانند اطراف روستاهای واقع در نواحی مرزی استان فارس و یزد در شهرستان خاتم گاهاً وجود دارد ولی در سایر مناطق، تخریبی از این لحاظ نداریم.

به گفته این مسئول، مهمترین عامل تخریب مراتع استان، توسعه معادن است که اگر به صورت اصولی انجام شود خسارات آن قابل جبران خواهد بود.