3 نکته درباره اوضاع امروز عراق

کد خبر: ۴۱۰۳۷۴

تاریخ: ۰۲ تير ۱۳۹۳ - ۱۵:۳۶

مهدی مهدیان در جهان نیوز نوشت:

بعد از گذشت چندین سال از تنها سفرم به عتبات عالیات؛ قسمت شده بود که برای بار دوم، در پانزدهم خردادماه سال جاری برای زیارت به کربلای معلا و نجف اشرف مشرف شوم؛ سفری که بنا داشتم در آن تنها به معنویات بپردازم؛ اما در نهایت اینگونه نشد و پای کار و خبر و استرس هم به میان آمد...

قرار بود ابتدا از ایران به نجف اشرف برویم و در پایان سفر نیز از بغداد به کشور برگردیم. یکی دو روز اول، همه چیز طبق روال برنامه پیش می‌رفت، شهر نجف نسبت به ده سال قبل تغییرات زیادی داشت، تغییراتی که حتی بدون دقت و با یک نگاه ساده هم محسوس بود. مسجد سهله، مسجد حنانه، مسجد کوفه و در نهایت محل اصلی زیارت عاشقان و دلسوختگان پدر شیعیان یعنی صحن و سرای یار و یاور پیامبر زیبایی‌ها، حضرت امیرالمؤمنین امام علی(ع) تغییرات قابل توجهی داشت.

در کنار این تغییرات به نظر می‌رسید، سطح فرهنگ مردم شهر نجف نیز نسبت به ده سال قبل پیشرفت شگفت انگیزی داشته است. جدا از مردم شهر نجف این مسأله در مورد مردم شهر کربلا هم صادق بود. منظور از سطح فرهنگ این است که در هشت روزی که در این دو شهر اقامت داشتم هیچ گونه درگیری لفظی یا فیزیکی یا حرکات ناشایست که به وفور در سفر سال 83 مشاهده کردم در این سفر مشاهده نشد.

این موضوع در طول سفر ذهنم را مشغول کرده بود. برای یافتن جوابی مستند برای این سوال از تجربیات ریش سفیدان این دو شهر و مداح کاروان که مکرر، عازم کربلا شده بود استفاده کردم.

علت را که جویا شدم پاسخ ها این بود که یکی از مهمترین دلایل وجود این شرایط قوانین سفت و سخت جدید عراق است؛ طوری که اگر هر فردی -چه از اتباع عراقی و چه غیر عراقی- باهم درگیر شوند نیروهای امنیتی ابتدا هر دو نفر را به باد کتک می‌گیرند(!) و سپس در مراجع قانونی و دادگاه به دنبال مقصر دعوا و درگیری می‌گردند!

از طرفی بارها شاهد بودم که در صورت کنار رفتن چادر زائران خانم -حتی در اطراف حرم ائمه- خادمین حرم تذکر می دادند؛ و بدون اینکه آن خانم اعتراض کند مشکل حل می‌شد؛ در این لحظات ناخودآگاه، ذهنم به سمت شرایط کشور خودمان می‌آمد که چگونه رعایت حجاب در آن، این چنین شده و سهم آمرین به معروف هم چیزی نیست جز ضرب و شتم. به یک‌باره سینه‌ام می‌گرفت از ماجرای شهادت علی خلیلی... و بگذریم.

امنیت بالای شهر نجف که توسط گروه صدر تأمین می‌شد از نکات قابل توجه این سفر بود. با پایان روز سوم سفر و صبح روز چهارم، یکشنبه 18 خردادماه به همراه کاروان، عازم شهر کربلا شدم.

حال و هوای شهر کربلا هم نسبت به ده سال قبل تغییرات بسیار زیادی داشت. در آن سال‌ها که دو گروه بدر و گروه صدر با هم درگیری شدیدی داشتند، دود و بوی باروت در فضای شهر کربلا و حتی در فضای بین‌الحرمین مشاهده و احساس می شد... آن زمان حتی در دستان نوجوانان وابسته به این گروه‌ها هم مثل نقل و نبات، سلاح وجود داشت. اما سال 93 فضای شهر و فضای حرم امام حسین(ع) و حضرت ابوالفضل(ع) متفاوت شده بود.

در کربلا همه چیز عادی بود و خبری از بحث‌های امنیتی آن چنانی نبود. تا روز آخر که به یک‌باره، نگرانی عجیبی اعضای کاروان و ایرانیان حاضر در این شهر مقدس را از حالت عادی خارج کرد. زمزمه‌هایی مبنی بر عدم سفر به شهر کاظمین به دلیل ناامن بودن اطراف این شهر حس گس بی‌خبری را در وجودم پدیدار کرد.

با وجود حضور تلویزیون و شبکه خبر در هتل، در این چند روز به دلیل دوری از فضای رسانه و همچنین به منظور بهره برداری هرچه بهتر از زیارت عتبات عالیات تصمیم من بر این بود که حدالامکان از فضای اخبار و اینترنت به دور باشم و فقط گه‌گاه خبری از وضعیت حال آیت الله مهدوی کنی بگیرم؛ اما این اخبار درگوشی که از وضعیت کاظمین و بغداد می‌رسید، شرایط را عوض کرد.

داعش در اقدامی غافلگیرانه به بخش های زیادی از مناطق سنی نشین حمله کرده بود. ما هم که دسترسی به اینترنت نداشتیم ناچارا به شبکه خبر خودمان رو آورده بودیم و  می‌شنیدیم که داعش به شهرهای موصل و کرکوک حمله کرده و البته در تصرف بخشی از آن شهرها هم موفق بوده است. فضایی که تا دیروز آرام و بدون استرس بود به یک باره عوض شد. خود عراقی‌ها انگار بیش از ما نگران بودند...

بامداد روز چهارشنبه، مدیر کاروان خبر داد که سفر به کاظمین قطعا لغو شده است. او گفت که دیگر به بغداد هم بر نمی‌گردیم و احتمالا فردا (پنج شنبه 22 خرداد) به صورت زمینی عراق را بدون حضور در شهر کاظمین و البته سامرا ترک خواهیم کرد.

با رسیدن چنین خبری به کاروان و بقیه کاروان های حاضر در هتل و همچنین امنیتی شدن شدید شهر کربلا و البته انتشار خبر بمب گذاری در شهر، وحشت زائران بیشتر از گذشته شد اما با یک حساب سر انگشتی می شد متوجه شد که تنها در نزدیکی های شهر بغداد، داعش حضور دارد و این گروه هرگز توان رسوخ به حلقه اول شهر کربلا یعنی اطراف بین الحرمین را هم ندارد.

با پایان یافتن زمان حضور در هتل اول در کربلا هتل جدیدی به منظور اقامت در این شهر انتخاب شد و همه زائران به جای سفر به شهر کاظمین به این هتل منتقل شدند. هتلی نوساز در نزدیکی مسجد صاحب الزمان(ع) و باغ امام صادق(ع). با حضور در هتل و پیگیری اخبار، آخرین خبرها حکایت از تأکید آیت الله سیستانی به منظور مبارزه تمام قد ارتش و مردم در برابر تروریست های داعش و همچنین تأکید نوری المالکی به مجازات سران خیانت کار ارتش موصل و کرکوک داشت.

آتش سوزی نخلستان در بخشی از شهر کربلا که البته معلوم نشد که خرابکارانه بود یا سهوی و سپس سر و صدای آژیر ماشین‌های آتش نشانی و آمبولانس‌ها، مردم اعم از مجاوران و زائران را هیجان زده و نگران کرده بود. عراقی‌هایی که تا دیروز نگران حضور داعش بودند؛ حالا فوج فوج آماده نبرد می شدند، بلاتشبیه، فضا شبیه دوران دفاع مقدس و اعزام نیرو به جبهه‌ها شده بود!

در همین حال اخباری مبنی بر احتمال بازگشت ایرانیان از طریق فرودگاه نجف به تهران به گوش می‌رسید؛ گویا وضع جاده های منتهی به ایران نیز آن چنان مساعد نبود و گفته می شد که داعش بنا دارد برای کاروان‌های زیارتی دردسر ایجاد کند. برایم جالب بود، این خبرها که به زائران ایرانی می‌رسید، تغییر آن چنانی در حالات‌شان رخ نمی‌داد؛ تو گویی که آنها در این سفر بیمه اهل بیت(ع) شده‌اند و دست حرامیان داعشی به آنها نخواهد رسید.

همین حالت کوچک دلهره‌ای که در دل برخی زائران وجود داشت، و توصیه مقامات امنیتی محلی موجب شده بود که برخی زائران از محل‌های اسکان خود بیرون نیایند.

با این حال، من به همراه چند نفر دیگر، کنجکاوانه برای کسب خبر از اطراف حرم و مهمتر از آن زیارت حرم ائمه اطهار(ع) از هتل خارج شدیم.

فضای اطراف حرم امام حسین (ع) کاملا آرام بود و دیگر خبری از آژیرهای بعدازظهر نبود. جمعیت بسیار زیادی در اطراف حرم در حال تردد بود که ناگهان صدای انفجار بسیار جزئی - مشابه انفجارهای مواد محترقه چهارشنبه آخر سال در ایران- نیروهای امنیتی را به هول و ولا انداخت و چند جوان عرب به همین منظور دستگیر شدند. نگرانی بیشتر نیروهای امنیتی این بود که نکند مثل اکثر حملات انتحاری این انفجار جزئی یک نقشه باشد تا مردم جمع شوند و بمب قوی‌تری در کار باشد...

روز بعد مشخص شد که واقعا نمی توانیم از طریق زمین به ایران برگردیم و گویا باید مجددا از طریق آسمان شهر نجف به  کشور عزیمت کنیم. حوالی ساعت 9.30 به فرودگاه شهر نجف رسیدیم و بعد از 11 ساعت معطلی نجف را به مقصد تهران ترک کردیم.

این روایت پراکنده چند نکته را در ذهنم تداعی می‌کند:

اول اینکه الحق و الانصاف نظم امنیتی شهرهای نجف و کربلا و حفاظت این شهرها توسط دو سپاه بدر و صدر و قدرت آنها چندان نمی تواند این نگرانی را در اذهان عمومی شیعیان و دوستداران اهل بیت تداعی کند که خدایی ناکرده دست تروریست های داعشی حتی به این دوشهر برسد حالا حرمین شریفین جای خود.

نکته دوم، در ولایت پذیری مردم عراق نسبت به مراجع تقلید است. شاهد این ماجرا هم تغییری است که به یک باره در روحیه مردم و سبک زندکی آنها قبل و بعد از فتوای آیت الله سیستانی دیده شد.

و نکته بعدی اینکه نظم و انضباط و فرهنگ مردم این دوشهر است که در یک کشور جنگ زده حضور دارند. همچنین رعایت قوانین و حدود شرعی به خصوص در زمینه حجاب بسیار تحسین برانگیز بود.

و در پایان باز هم باید به امنیت این دوشهر اشاره شود که حتی در شرایط بحرانی چیزی از امن ترین دیگر نقاط جهان کم ندارد اما فرق این مناطق با اماکن دیگر این است؛ هر جا که باشی دلت روانه صحن و سرای سالار شهیدان و علمدارش در این شهر می شود.