نوشتن کتاب به مثابه ابزار احیای سیاسی

«گزینه‌های سخت» برای هیلاری کلینتون چه می‌کند؟

«نیویورک تایمز» در جریان گفت و گویی که با این سیاستمدار زن داشته، «گزینه‌های سخت / Hard Choices» را با «لحظات تصمیم‌گیری / Decision Points» خاطرات جورج دبلیو بوش و «ایمان اجداد من / Faith of My Fathers» نوشته جان مک‌کین مقایسه اش کرده است.

کد خبر: ۴۰۷۷۱۸

تاریخ: ۲۳ خرداد ۱۳۹۳ - ۱۹:۳۷

انتشار کتاب خاطرات هیلاری کلینتون با نام «گزینه‌های سخت / Hard Choices» بار دیگر این سیاستمدار را در صدر اخبار پربیننده‌ترین رسانه‌های جهان قرار داد، تا آنجا که وزیر امور خارجه دولت اول اوباما را جدی‌ترین گزینه دموکرات‌ها برای انتخابات آینده ریاست جمهوری آمریکا در صدر اخبار قرار داد؛ حربه‌ای که در آمریکا رایج است و در ایران به رغم اهمیت و تأثیرگذاری ویژه‌ای که دارد، مغفول مانده است.

به گزارش «تابناک»، هیلاری رودهام کلینتون، وزیر سابق امور خارجهٔ آمریکا در کابینه اول باراک اوباما و همسر بیل کلینتون، چهل و دومین رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا و بانوی اول ایالات متحده از سال های 1993 تا 2001 جدی ترین گزینه دموکرات‌ها برای انتخابات ریاست جمهوری 2016 آمریکاست؛ زنی که در سال 2012 از سوی مجله فوربس، پنجمین زن قدرتمند جهان معرفی شد و البته اکنون جایگاه گذشته را ندارد و به همین دلیل چنین حربه‌هایی رفته است.

کلینتون در روزهای اخیر، از یکی از راهکارهای مرسوم بازگشت به صدر اخبار پربیننده ترین رسانه‌های جهان بهره گرفته و کتاب خاطراتش را منتشر کرده است؛ کتابی که با نام «گزینه‌های سخت / Hard Choices» منتشر شده و «نیویورک تایمز» در جریان گفت و گویی که با این سیاستمدار زن داشته، با «لحظات تصمیم‌گیری / Decision Points» خاطرات جورج دبلیو بوش و «ایمان اجداد من / Faith of My Fathers» نوشته جان مک‌کین مقایسه ‌اش کرده است.

هرچند کلینتون در این کتاب که با تیراژ یک میلیون نسخه توسط بنگاه انتشاراتی سایمون و شوستر به چاپ رسیده، بخش‌هایی از مسائل مرتبط با زندگی شخصی‌اش را نیز بازگو می‌نماید، آن گونه که وال استریت ژورنال تحلیل کرده، «گزینه‌های دشوار» شبیه به یک پیش نویس سخنرانی در مبارزات انتخاباتی ریاست جمهوری سال 2016 آمریکاست و همانگونه که ارزیابی‌ها حکایت داشت، حربه انتشار کتاب برای بازگشت به صدر اخبار مدنظر بوده است.

هیلاری کلینتون با انتشار ویدیویی ار فیس بوکش، تأکید کرده که این کتاب را برای سیاستمداران واشنگتن ننوشته، بلکه کتابی برای مردم عادی است که گزینه‌های سخت و انتخاب‌ دشواری را در همه مقاطع زندگی‌شان همچون انتخاب رشته تحصیلی، شغل و همسر پیش رو دارند. با این حال در ضمیمه پیش بینی رسانه‌ها از استقبال از این کتاب، تأکید شده که هیلاری کلینتون، تنها به عرضه یک کتاب نمی‌پردازد، بلکه بخشی از دیدگاه‌های مهم و جهان بینی‌اش را عرضه می‌کند.

اما در این باره باید گفت که «گزینه‌های سخت» طبیعتاً بر افزایش شناخت عمومی نسبت به دیدگاهایش کمک خواهد کرد و با توجه به آنکه این کتاب نه لزوماً بر مبنای صداقت و صراحت لهجه، بلکه بیشتر در راستای مصالح سیاسی به نگارش درآمده، طبیعتاً ملاحظاتی که در راستای افزایش هواداران کاندیدای زن دموکرات‌ها برای انتخابات 2016 باشد، پررنگ‌تر و دیگر خاطراتی که ضعف هیلاری کلینتون را در زندگی شخصی یا در مقام وزیر امورخارجه تداعی می‌کند، حذف یا کمرنگ می‌شود.

مکتوب‌سازی خاطرات و تجربیات شخصی و شغلی سیاستمداران در غرب، رخداد تازه‌ای نیست و دهه‌های متمادی است که سیاسیون و دیگر چهره‌ها از این فرصت، افزون بر امکان کسب درآمد، به عنوان ظرفیتی برای ارتقا یا احیای جایگاهشان بهره برداری کرده‌اند و از این منظر رویکردی که هیلاری کلینتون از نسخه‌ای بهره گرفته، پیش از این بارها استفاده شده و در مواردی نیز بسیاری اثرگذار بوده است.

در ایران حسن روحانی با کتاب «امنیت ملی و دیپلماسی هسته‌ای» توجه ویژه به خاطرات را مورد توجه قرار داد؛ اما تنها چهره‌ای که توانست از خاطرات یک ظرفیت سیاسی نیز بسازد، تا این مقطع آیت الله هاشمی بوده است. با این حال دیگر سیاسیون شاید به دلیل ملاحظات و همچنین امکان مچ گیری‌هایی که بعدها با انطباق این خاطرات با دیگر مستندات و خاطرات دیگران وجود دارد، ترجیح داده‌اند در این زمینه محافظه کارانه رفتار کنند و از این ابزار احیای سیاسی بهره برداری نکنند.

این رویکرد البته بیش از آنکه به بازی های سیاسی داخلی ضربه بزند، به تاریخ شفاهی آسیب رسانده، زیرا بسیاری از سیاستمداران و چهره‌هاث مهم و کارآمد در تاریخ در سال‌های اخیر وداع گفته‌اند و معدود خاطرات و دیدگاه‌هایشان درباره دوران کارگزاری‌شان در کشور محدود به معدود گفت و گوهایی می‌شود که با برخی رسانه‌ها داشته‌اند و بخش انبوهی از ناگفته‌هایشان که می‌تواند حتی بر سرنوشت کشور تأثیرگذار باشد، برای همیشه ناگفته خواهد ماند؛ رویکردی که لزوم بازنگری‌اش ناگفته پیداست.