درباره پرکاری و کم کاری تیروئید بیشتر بدانیم

کد خبر: ۴۰۵۸۵۴

تاریخ: ۱۶ خرداد ۱۳۹۳ - ۲۲:۱۷

یک فوق تخصص غدد با تاکید بر اینکه انجام تست‌های تیروئیدی در تمام بیماران مبتلا به گواتر به منظور تشخیص پرکاری یا کم‌کاری تیروئید ضروریست، گفت: اگر تیروئید به میزان قابل ملاحظه‌ای بزرگ شود، امکان تحت فشار قرار گرفتن نای یا مری وجود دارد.

به گزارش ایسنا، دکتر محبوبه سادات حسینی با اشاره به اینکه گواتر منتشر غیرسمی به مواردی اطلاق می‌شود که بزرگی منتشر تیروئید در غیاب گره یا پرکاری تیروئید رخ می‌دهد، گفت: بیشترین علت گواتر ساده در کل دنیا، کمبود ید است که چنانچه بیش از 5 درصد جمعیت را گرفتار کند گواتر آندمیک نامیده می‌شود.

وی گفت: گواتر در زنان شایع‌تر از مردان است که علت آن شیوع بیشتر بیماری‌های خودایمنی زمینه‌ای و افزایش نیازهای ید در طی حاملگی است.

حسینی درباره نشانه‌های این بیماری گفت: در صورت حفظ عملکرد تیروئید، اغلب گواتر بدون علامت باقی می‌ماند. در بررسی گواتر منتشر، یک غدد بزرگ شده قرینه، غیرحساس و اغلب نرم که فاقد گره‌های قابل لمس است مشاهده می شود.

این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله یادآور شد: اگر تیروئید به میزان قابل ملاحظه‌ای بزرگ شود، امکان تحت فشار قرار گرفتن نای یا مری وجود دارد. انجام تست‌های تیروئیدی در تمام بیماران مبتلا به گواتر به منظور تشخیص پرکاری یا کم‌کاری تیروئید ضروری است.

وی گفت: استفاده از ید یا جایگزینی هورمون تیروئیدی موجب ایجاد درجات مختلفی از پس‌رفت گواتر در موارد کمبود ید می شود. درمان براساس مدت بروز بیماری و درجه نسج فیبروز انجام می شود.

این فوق تخصص غدد با بیان اینکه در گواتر ساده، جراحی به ندرت ضرورت دارد، گفت: در مواردی که نای و مری تحت فشار قرار گیرد یا انسداد مجاری ورودی قفسه سینه ایجاد شده باشد، بر اساس صلاحدید پزشک درمان جراحی انجام می شود.

گواتر چند گره‌ای غیرسمی

حسینی با اشاره به اینکه گواتر چند گره‌ای غیرسمی، 12 درصد بزرگسالان را می‌تواند درگیر کند، گفت: شیوع این نوع گواتر در زنان بیش از مردان است و با افزایش سن شیوع آن افزایش می یابد. این اختلال در مناطق کمبود ید شایع‌تر است. اندازه گره‌ها در افراد مختلف، اختلافات وسیعی را نشان می‌دهد.

وی در خصوص تظاهرات بالینی این نوع گواتر گفت: اغلب بیماران مبتلا به این اختلال بدون علامت هستند. این بیماری به طور معمول در عرض چند سال ایجاد می‌شود و در معاینات معمول به سبب توجه خود شخص به بزرگی گردن، تشخیص داده می‌شود.

حسینی گفت: چنانچه گواتر به اندازه کافی بزرگ باشد ممکن است در نهایت منجر به ایجاد نشانه‌های فشاری شامل اشکال در بلع، تنگی نفس (به دلیل تحت فشار قرار گرفتن مجاری هوایی) شود اما این نشانه‌ها غیرشایع هستند.

این فوق تخصص غدد یادآور شد: درد ناگهانی در یک گواتر چند گره‌ای غیرسمی، اغلب بر اثر خونریزی به داخل یک گره ایجاد می‌شود اما احتمال وجود بدخیمی را نیز افزایش می‌دهد.

وی گفت: در مبتلایان به این نوع گواتر درمعاینه، ساختار تیروئید به هم خورده است و گره‌ها با اندازه‌های مختلفی نمایان می شود. تست‌های تیروئیدی باید به منظور کم‌کاری یا پرکاری تیروئید انجام شود. تست‌های عملکرد ریوی را می‌توان به منظور ارزیابی اثرات فشاری گواتر بر نای انجام داد. سایر بررسی‌های تشخیصی مورد نیاز، طبق نظر پزشک متخصص انجام می شود.

حسینی گفت: اغلب این اختلالات را می‌توان به صورت محافظه‌کارانه تحت نظر گرفت. استفاده از هورمون تیروئیدی (لووتیروکسین) به ندرت در کاهش اندازه این نوع گواتر موثر است. امروزه مصرف ید رادیواکتیو در حال افزایش است، زیرا این درمان در اغلب موارد اندازه گواتر را کاهش می‌دهد. البته جراحی همچنان به عنوان یک روش بسیار موثر باقی مانده است. در مجموع انتخاب نوع درمان بر اساس صلاحدید پزشک معالج انجام می شود.

گواتر چند گره‌ای سمی

این فوق تخصص غدد گفت: در این نوع گواتر چند گره‌ای، پرکاری تیروئید نیز وجود دارد. اغلب بیماران مسن هستند و ممکن است تظاهراتی از قبیل تپش قلب، تندی ضربان قلب، عصبی بودن، لرزش دست‌ها یا کاهش وزن نیز در بیماران دیده شود. تست‌های تیروئیدی در این موارد، پرکاری واضح یا تحت بالینی را نشان می دهد.

حسینی گفت: درمان با داروهای ضدتیروئیدی می‌تواند عملکرد تیروئید را طبیعی کند و تظاهرات بالینی ناشی از پرکاری تیروئید را برطرف سازد. ید رادیواکتیو و جراحی درمان‌های دیگر در دسترس هستند.