آنچه در مذاکرات وین 4 می گذرد

گفت و گو با مرتضی غرقی

کد خبر: ۴۰۰۷۳۵

تاریخ: ۲۶ ارديبهشت ۱۳۹۳ - ۱۴:۵۱

اشاره : بدون شک پوشش رسانه ای مذاکرات ایران و 1+5 در صورتی که در چارچوبی حرفه ای و در راستای منافع ملی ایرانیان صورت گیرد، کمتر از خود مذاکرات نیست.چه این رسانه است که با ترتیبات خاص خود می تواند در بخشی موجبات همگرایی و یا واگرایی افکار عمومی را نسبت به دستاوردهای مذاکرات را فراهم کند.

در میان خبرنگاران ایرانی مستقر در وین،مرتضی غرقی به اذعان اغلب اهالی رسانه یکی از فعالترین ها و البته با تجربه ترین هاست که می کوشد با حضور در بزنگاه های مهم در مذاکرات اطلاعات دقیقی را در اختیار مردم ایران قرار دهد.تابناک در گفت و گویی که با وی داشت،حال و هوای مذاکرات و تحلیل های وی را در باره مذاکراتی که وی هم اکنون در وین در حال پوشش خبری آن است را جویا شد، متن زیر حاصل گفت و گوی تابناک با خبرنگار ارشد شبکه خبر است.

اقای غرقی نقش رسانه ها بویژه رسانه ملی در پوشش اخبار مذاکرات هسته ائی چگونه است ؟

موضوع هسته ائی ایران یک موضوع ملی است و همه رسانه ها و همه مردم ایران نسبت به ان حساس هستند چون با اینده کشور انها مرتبط است از اینرو نه تنها رسانه ملی بلکه رسانه های بخش خصوصی هم باید به میدان بیایند و در این زمینه اطلاع رسانی کنند البته بایدفضای انتقاد رسانه ائی نسبت به مذاکرات هم باز باشد و رسانه ها نیز نه با نگاه تخریب بلکه با نگاه سازنده بر عملکرد تیم مذاکره کنند ه انتقاد کنند چون این نظارت بخشی از حقوق مردم ورسانه است .

با توجه به اینکه اکنون در وین هستنید ایا مذاکرات 5+1 با ایران به نتیجه می رسد؟

مذاکرات در مرحله ائی قرار گرفته  است که دو طرف راهی جز توافق ندارند زیرا تاخیر در تصویب توافقنامه ممکن است دستاورد های کنونی را به خطر بیندازد و عدم پیشرفت در مذاکرات به نفع هیچ طرفی نیست .همه طرف های در گیر مذاکرات به این مذاکرات بعنوان یک فرصت نگاه می کنند  و به موفقیت ان چشم دوخته اند پس تلاش خواهند کرد ان را به نتیجه برسانند .  وبا توجه به روند مذاکرات و مواضع اشتون و شرمن در مذاکرات فکر می کنم کار تا پایان تیر ماه یعنی مدت تعیین شده در توافق ژنو تمام شود اما این به مفهوم عادی شدن پرونده هسته ائی ایران و رفع تمامی تحریم ها نخواهد بود زیرا انها به این سادگی تحریم ها علیه ایران را بر نخواهند داشت و شاید این اقدام انها  نیزبنوعی روی اقدامات بعدی ایران تاثیر منفی بگذارد.

بر چه اساسی چنین بر داشتی دارید ؟

بر اساس تجربه گذشته و تاریخ مناسبات غربی ها با ایران که یکی از انها مربوط به توافق ژنو است که انها چه در پرداخت قسط های  چهار و دو دهم مییارد دلار و چه در مورد لغو تحریم ها ی اعلام شده انگونه که تعهد کرده بودند عمل نکردند .

فکر می کنید در حال حاضر در مذاکرات وین مشکل در کجاست و برای خروج از ان چه باید کرد؟

بنظرم دو طرف همچنان  نسبت به یکدیگر بی اعتماد هستند و این بی اعتمادی روی همکاری انها تاثیر منفی گذاشته است البته مواضع سیاسی دو طرف هم روی این وضعیت  سایه انداخته است.برای همین است که دو طرف تلاش دارند در متن توافق نهائی بندهای این توافق نامه به گونه ائی تدوین شود که  اهداف سیاسی انها را برای چند دهه تامین کند .

غربی ها تلاش دارند از این توافق نامه بعنوان یک الگو برای دیگر کشور ها استفاده کنند و ان را در برخورد با دیگرکشور ها تعمیم دهند . در عین حال ج اا نیز می خواهد گامی بردارد که نه تنها حقوق ملت ایران در بخش هسته ائی تامین شود بلکه دیگر ملتهای ضعیف هم بتوانند از این فرصت برای ارتقائ خود استفاده کنند و این مسئله کار را کمی دشوار تر کرده است . یکی دیگر از مشکلات این است که غربی ها هر طرحی که ارائه می کنند با هدف محدود کردن فرصت های ایران است در حالی که ما هر طرحی  را ارائه می کنیم برای شفاف سازی و ادامه کار با جامعه بین المللی است .

موضوعات مورد اختلاف گذشته همچنان به قوت خود باقی است  یکی از مشکلات جدی که می تونه مذاکرات را تحت تاثیر قرار بده  برخورد های اژانس با ایران است که هر روز یک ادعا مطرح می کند  که ج اا باید به ان پاسخ دهد .ادعا هائی که عمدتا بی پایه و اساس است و  منبع انها هم نامعلوم .و مبهم بودن این سوالات پاسخ به انها را هم سخت تر می کنه بنظرم  باید یک مکانیزمی هم برای بر خورد با اژانس تدارک دید  .

مشکل دیگر در مذاکرات نوع نگاه سیاسی است که غربی ها به ایران دارند و این مسئله با مشکلات فنی در هم  امیخته و کار را سخت تر کرده است .

موضوعات مربوط به بازرسی ها از تاسیسات ایران و دامنه انها از جمله موضوعات مورد اختلاف است .

برای خروج از این مشکلات هم باید مذاکره کرد و هم مقاومت/ کاری که اکنون تیم مذاکره کننده انجام میدهند  . در حقیقت این دور از مذاکرات فرصتی برای محک زدن غربی ها نسبت به تعهداتش در قبال شفاف سازی های  ایران و همکاری بی سابقه با اژانس .

برخی ها نگران این هستند که در مذاکرات خطوط قرمز ایران نادیده گرفته شود ایا اینگونه خواهد بود .

البته نگرانی در مورد نتایج مذاکرات و نظارت بر عملکرد تیم مذاکره کننده حق مردم است و این مسئله هم نباید مورد انتقاد حامیان مذاکرات قرار گیرد اما این نکته هم باید مد نظر باشد کسانی که در تیم مذاکراتی ایران هستند از همین مردم هستند ومی دانند این توافق در تاریخ ثبت خواهد شد و بعید است  انها توافقی را امضائ کنند که حقوق ملت ایران نادیده گرفته شود علاوه بر این ملاحظات  نهاد های زیصلاح  هم بر کار انها نظارت و اشراف دارند  که این مسئله نگرانی  دوستان نظام را مرتفع می کند .و این واقعیت را هم باید قبول کنیم که ما در شرایطی کار مذاکرات  جدید را اغاز کردیم که مجبور شدیم بین بد و بدتر بد را انتخاب کنیم و گزینه های بهتری برای ما وجود نداشت .

البته که برای غربی ها هم چنین شرایطی بود انها نیز بین بد و بدتر بد را نتخاب کردند و مجبور شدند ایران هسته ائی را به رسمیت بشناسند و بر حقوق ملت ایران اگرچه محدود تن دهند، درحالی که قبلا خواستار برچیده شدن تاسیسات هسته ای ایران از بیخ و بن بودند و برای ملت ایران حقی تحت عنوان حق هسته ائی شدن قائل نبودند . و بنظر من  منتقدان با حفظ مواضع انتقادی که دارند بایستی به اصلاح مذاکرات کمک کنند  و باعث دلسردی تیم مذاکره کننده نشوند .