نگذاریم؛ بلوط های زیبای ایلام بمیرند

عروس زاگرس که به واسطه انبوه درختان زیبای بلوط دامنی سبز دارد اینک به علت گرد و غبارهای متعدد همانند دیگر مناطق زاگرس در سیاه بختی نشسته و هر روز شاهد خمودگی و خشکی یکی از درختان تناورش است.

کد خبر: ۳۹۸۵۵۰

تاریخ: ۱۶ ارديبهشت ۱۳۹۳ - ۱۸:۵۱

استان کوچک ایلام در غرب نقشه جغرافیایی ایران را به علت وجود جنگل های ˈبلوطˈ و ˈبنهˈ زیبا و کوه های سرسبزش به عروس زاگرش می شناسند.

به گزارش ایرنا، شکوه قلل پوشیده از انبوه درختان پهن برگ بلوط، استان ایلام را به نگینی سبز فام مبدل کرده و تا چشم کار می کرد از دامنه بلند مانشت و قلارنگ تا کوهای شره زول، از دامنه زیبای کوه هفت کلان ایوان و ششدار و دامنه چشم نواز دالاهو هر منظره اش شکر یکتای بی همتا و خالق این همه زیبایی را بر لبان رهگذرانش جاری می سازد.

با توجه به شواهد و بررسی های کارشناسان و گزارش های مردمی، بسیاری از درختان بلوط کوه های این استان در دو سال گذشته در معرض خشکی و زوال قرار گرفته اند و این اتفاق خبر از یک فاجعه زیست محیطی دارد.

100 هزار هکتار از انبوه جنگل های زیبای بلوط، غرب رشته کوه زاگرس در استان ایلام که روزگاری مایه نشاط و سرسبزی بود اکنون به سبب آنچه جنگل شناسان، تغییرات اقلیمی، خشکسالی های پی در پی و نفوذ ریزگردهای عربی و شیوع آفت و بیماری در این منطقه عنوان می کنند خشکیده شده است.

باقی مانده درختان گشن و زیبای بلوط در برابر هجوم هر روزه گرد و غبار و عوامل غیر طبیعی دیگر، کم کم توان نفس کشیدن را از دست می دهند و یکی یکی از پا می افتند.

بر پایه بررسی های انجام شده نفوذ ریزگردهای عربی و گرد و غبار، عامل اصلی زوال درختان بلوط اعلام شده است.

علاوه بر این موضوع، تغییرات اقلیمی و خشکسالی های متوالی چند سال گذشته بر روند جدی شدن خشکی درختان بلوط دامن زده است.

ریشه درخت بلوط تنها به عمق چهار تا پنج متری زمین نفوذ می کند و بیشتر در سطح پخش می شود و از آب های سطحی استفاده می کند، اما به علت کاهش بارش برف، آب کمی به ریشه درختان بلوط رسیده و کار به جایی رسیده که بلوط زارها تحمل خود را از دست داده و در حال خشک شدن هستند.

معاون منابع طبیعی ایلام در این خصوص به خبرنگار ایرنا می گوید: هر هکتار جنگل پهن برگ، 68 تن گرد و غبار را مهار و هوا را سالم و تمیز و به اصطلاح تصفیه می کند اما گرد و غبار گسترده که در سال های گذشته ایلام را به شدت متاثر کرده، توانسته است درختان بلوط را نیز به زانو درآورد.

ˈعبدالسلام پیریˈ افزود: برگ های بلوط کرکی هستند و قابلیت جذب گرد و غبار را دارند و بسته شدن روزنه برگ های کرکی بلوط به علت شدت بالای گرد و غبار در زاگرس باعث شده که این درختان دیگر توانایی جذب این همه غبار را نداشته باشند.

وی اظهار کرد: عوامل دیگری همچون ˈانگل لورانتوسˈ و ˈسوسک چوب خوارˈ نیز از فرصت استفاده کرده و به این درختان زیبا حمله می کنند.

وی تاکید کرد: عوامل غیرمستقیم دیگری نیز در خشکی جنگل های بلوط زاگرس نقش دارند که در صورت رسیدگی نکردن و اهمال در مهار آن، این خسارت جبران ناپذیر تمام منطقه زاگرس را با فاجعه ای تاریخی مواجه می کند.

پیری یادآور شد: علاوه بر این می توان حضور گسترده دام و زراعت در کف جنگل ها، بهره برداری بی رویه و نبود ملاحظه های زیست محیطی در اجرای طرح های کلان منطقه زاگرس را عامل غیرمستقیم تخریب گسترده جنگل های زاگرس اعلام کرد.

وی افزود: به طور مشخص نمی توان عامل مرگ انبوه بلوط زارها را تشخیص داد، چرا که عوامل متعدد و گاهی ناشناخته در این زمینه دخیل است.

وی ادامه داد: بررسی ها در زمینه علل خشکیدگی درختان بلوط در دست اقدام است که در این پژوهش سطح تخریب بررسی و برآوردهای نخستین از میزان تخریب به دست می آید که این مطالعات نیاز به زمان زیادی برای کارشناسی دقیق بحران دارد.

معاون منابع طبیعی ایلام اضافه کرد: گونه های بلوط منطقه زاگرس در اوج پایداری بودند و این تعادل اکنون در حال به هم خوردن است و باید به نقش انسان و تغییرات اقلیمی با دقت بیشتری توجه شود زیرا که این تغییرات گسترده نتیجه 70 تا 80 سال بی توجهی است.

پیری گفت: عواملی نظیر تخریب جنگل، خشکسالی های پی در پی، گرد و غبارهای اخیر و نوع خاک در زوال و خشکیدگی بلوط های منطقه زاگرس نقش موثر دارد.

وی افزود: مرگ ناگهانی گونه بلوط در 11 استان منطقه زاگرس در حال دیدن است اما شرایط جنگل های استان ایلام به مراتب بحرانی تر است.

وی بیان کرد: منطقه زاگرس که چون سدی بلند مقابل نفوذ جریان های هوایی و همین طور گرد و غبار به فلات ایران را می گیرد، 40 درصد آب ایران را تامین می کند و شش میلیون هکتار جنگل دارد.

پیری همچنین سهم استان ایلام از سرانه جنگلی زاگرس را 642 هزار هکتار عنوان کرد و ادامه داد: بر پایه این گزارش، 10 درصد این جنگل ها تا امروز به علت عوامل متعدد و اعلام شده در این گزارش خشک شده اند.

یکی دیگر از کارشناسان منابع طبیعی و جنگل در ایلام گفت: علت برهم خوردن طبیعت بکر و خشک شدن درختان بلوط استان، آن هم در اوایل بهار، ورود گرد و غبار به استان و خشکسالی های چند سال گذشته بوده است.

ˈخسرو عزیزیˈ افزود: در چند سال گذشته شاهد ورود گرد و غبارهای متعدد به استان ایلام بوده ایم که این مساله علاوه بر زیان برای انسان برای طبیعت نیز خطرناک است.

این کارشناس حوزه منابع طبیعی تاکید کرد: ایلام دارای 640 هزار هکتار جنگل از نوع متوسط ، فقیر و غنی است که عمده گونه های آن را درختان بلوط و بنه تشکیل می دهد که در این سالها نزدیک به 100 هزار هکتار یعنی یک ششم جنگل های آن به سبب عوامل غیرطبیعی خشک شده است.

عزیزی افزود: 87 درصد گستره استان ایلام معادل یک میلیون و 650 هزار هکتار را جنگل و مرتع تشکیل می دهد که لازم است برای حفظ و حراست از این نعمت های خدادادی فکری شود.

وی ادامه داد: ایلام دارای گونه های نادر گیاهی از نوع دارویی است که می توان از آن برای توسعه اقتصادی استان نیز استفاده کرد.

وی اظهار کرد: بی شک خشکی درختان بلوط فاجعه و خطر بزرگی برای محیط زیست و منابع طبیعی کشور است که برای جبران و پیشگیری از آن همه باید چاره ای اساسی بیندیشند.

چندی پیش نیز به درخواست مسوولان منابع طبیعی استان ایلام کارشناسانی از کشور آلمان برای بررسی علت خشکیدگی درختان بلوط به این استان سفر کرده بودند.