پرونده ایران در آژانس هم یک گام به جلو رفت؟

کشورهای غربی در شرایطی ادعای خود در مورد ابعاد نظامی برنامه هسته‌ای در سال‌های گذشته را موضوعی می‌دانند که بر آینده مذاکرات تأثیرگذار است و باید در آن حل و فصل شود که به نظر می‌رسد، همکاری ایران و آژانس در این حوزه ‌پیشرفت‌هایی داشته است.

کد خبر: ۳۹۸۲۹۸

تاریخ: ۱۵ ارديبهشت ۱۳۹۳ - ۱۸:۰۳

یک هفته مانده تا پایان مهلت تعیین شده برای اجرای توافق هفت بندی ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، به نظر می‌رسد دو طرف‌ راه مناسبی برای همکاری پیموده‌اند.

به گزارش «تابناک»، ایران و آژانس در بیستم بهمن ماه سال گذشته، متن تفاهم‌نامه هفت ماده‌ای را منتشر کردند که بر پایه آن ایران در قالب همکاری‌های داوطلبانه کارهایی می‌کرد‌ که بنا به گفته نجفی، نماینده ایران در آژانس، این اقدامات برای همکاری با آژانس تا ۲۵ اردیبهشت ماه ۹۳ تنظیم شده بود.

این بسته از اقدامات در راستای تفاهمات صورت گرفته در قالب برنامه اقدام مشترک بین جمهوری اسلامی ایران و کشورهای ۱+ ۵ شامل موارد زیر بود:

۱ ـ ارایه اطلاعات مورد توافق طرفین و دسترسی مدیریت شده مرتبط با معدن ساغند یزد،

۲ ـ ارایه اطلاعات مورد توافق طرفین و دسترسی مدیریت شده مرتبط با کارخانه تغلیظ اردکان،

۳ ـ تحویل پرسش‌نامه اطلاعات طراحی (DIQ) بروز شده راکتور IR ـ ۴۰ (اراک)،

۴ ـ ‌اقدام در راستای به نتیجه رسانیدن رهیافت پادمان برای راکتور IR ـ ۴۰ (اراک)،

۵ ـ ارایه اطلاعات مورد توافق دو طرف‌ و تنظیم بازدید فنی از مرکز لیزر لشکرآباد،

۶ ـ ارایه اطلاعات مواد چشمه [source material]، که هنوز به ترکیب و خلوص لازم برای ساخت سوخت و یا غنی‌سازی نرسیده است، شامل واردات چنین موادی به ایران و استخراج اورانیوم از فسفات توسط ایران،

۷ ـ و ارایه اطلاعات و توضیحات به آژانس به منظور ارزیابی اظهاریه ایران در مورد نیاز یا کاربرد توسعه EBW (نسل جدید چاشنی‌های ایمن)

در حالی که مسائل مربوط به رآکتور اراک در مذاکرات ایران و ۵+۱ تا حد زیادی پیشرفت داشته است، در برنامه سفر آپارو، مدیر پادمان‌های آژانس به تهران، رسیدگی به امور معدن ساغند و کارخانه تغلیظ اردکان یزد و گفت‌و‌گو درباره رهیافت پادمانی رآکتور اراک گنجانده شده است.

در همین حال، ‌رویترز خبر داده است که ایران اطلاعاتی را در مورد چاشنی‌هایی با مصارف نظامی در اختیار این نهاد بین‌المللی قرار داده است. برخی از اطلاعات درخواستی آژانس شامل چاشنی‌های سیم پل انفجاری با عملکرد سریع است که می‌تواند به عنوان یک ابزار منفجر شونده هسته‌ای مورد استفاده قرار گیرد و در عین حال کاربرد صلح‌آمیز نیز دارد.

این اطلاعات علاوه بر اینکه در متن توافق سه ماه پیش ایران و آژانس گنجانده شده است، بخشی از یکی از مهم‌ترین ادعاهای مطرح شده‌ای است که بر مذاکرات هسته‌ای ایران و غرب سایه افکنده است.

با رسیدن طرفین به توافق موقت هسته‌ای در ژنو پیش‌بینی می‌شد که روابط ایران و آژانس در آینده حل و فصل موضوع هسته‌ای ایران نقش مهمی دارد.

مجموعه ادعاهای غرب در مورد ابعاد نظامی برنامه هسته‌ای ایران، از چند سال پیش تاکنون مورد توجه بوده است. چند روز بعد از توافق موقت ژنو، آسوشیتدپرس به نقل از منابع دیپلماتیک غربی پنج مساله زیر را مواردی دانسته بود که آژانس خواهان حل و فصل آن است:

۱ ـ نشانه‌هایی مبنی بر انجام آزمایش ‌روی مواد با قابلیت انفجاری بالا،

۲ ـ تلاش برای ساخت چاشنی‌های انفجاری مورد استفاده برای انفجارهای هسته‌ای،

۳ ـ مدل‌سازی رایانه‌ای هسته‌ای یک کلاهک اتمی از سوی ایران،

۴ ـ فعالیت‌های احتمالی برای انجام یک آزمایش هسته‌ای و تلاش برای ایجاد قابلیت حمل کلاهک هسته‌ای در موشک می‌ان‌برد شهاب ۳،

۵ ـ و وجود اطلاعاتی مبنی بر گسترش فعالیت‌های تسلیحاتی زیرزمینی پیش از سال ۲۰۰۳.

به نظر می‌رسد با نزدیک شدن به پایان زمان اجرای توافق بهمن ‌ماه در تهران، ایران و آژانس در پیمودن این گام از اعتمادسازی پیشرفت کرده‌اند.