دستاورد محققان کشور درباره واکسن هپاتیت ب

محققان ایرانی با استفاده از روشی ساده و کم هزینه برای افزایش سطح ایمنی حاصل از واکسن هپاتیت B به نتایج امیدوارکننده‌ای دست یافته‌اند

کد خبر: ۳۹۷۹۲۲

تاریخ: ۱۴ ارديبهشت ۱۳۹۳ - ۱۱:۰۱

محققان ایرانی با استفاده از روشی ساده و کم هزینه برای افزایش سطح ایمنی حاصل از واکسن هپاتیت B به نتایج امیدوارکننده‌ای دست یافته‌اند که پس از موفقیت این طرح در مطالعات تکمیلی در سطح مدل انسانی، می‌توان به تولید صنعتی و صادرات این محصول امید داشت.

به گزارش ایسنا، واکسن هپاتیت B انسانی در حداقل 10درصد افراد قادر به تولید سطح قابل قبولی از ایمنی نیست. از این رو محققان در سراسر جهان به دنبال راهکاری جهت ارتقای ایمنی‌زایی این واکسن هستند. یکی از این راهکارها، استفاده از ترکیبات ادجوانت (یاور) همراه با واکسن است که می‌تواند پاسخ ایمنی ایجاد شده را تقویت کند.

سعیده فخارزاده، کارشناس ارشد فیزیولوژی پزشکی از دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و محقق طرح با بیان این که هدف از تحقیق انجام شده، ارزیابی اثر نانوادجوانت Hep-c بر افزایش ایمنی‌زایی واکسن هپاتیت B بوده است، گفت: این نانوادجوانت بر پایه فناوری نانو طراحی و تولید شده است و امید است با ویژگی‌های منحصر به فرد خود بتواند پاسخ ایمنی ناشی از واکسن هپاتیت B را بهبود ببخشد.

وی افزود: ادجوانت‌ها و حتی نانو‌ادجوانت‌های موجود در سطح تجاری و یا تحقیقاتی، غالباً از ایمنی‌زایی محدودی برخوردارند و سمیت آن‌ها نیز مشکلات متعددی را ایجاد می‌کند. اما در این تحقیق تلاش شده است نانوادجوانتی تولید شود که ضمن عدم سمیت، از ایمنی‌زایی بالایی نیز برخوردار باشد.

به گفته فخارزاده، استفاده از این نانوادجوانت در واکسن هپاتیت B، سبب تحریک مناسب پاسخ ایمنی سلولی می‌شود. از سوی دیگر با تقویت سیستم ایمنی در این واکسن، این احتمال وجود دارد که نیاز به واکسن‌های یادآور کاهش یابد که البته این فرضیه نیاز به اطلاعات و تحقیقات بیشتری دارد.

محقق طرح یادآور شد: نانوادجوانت Hep-c در شرکت دانش بنیان صدور احرار شرق تولید شده و در اداره ثبت اختراعات آمریکا و اروپا ثبت شده است.

وی تصریح کرد: در صورت موفق بودن این طرح در مطالعات تکمیلی و در سطح انسانی، نتایج آن در صنایع واکسن‌سازی قابل استفاده خواهد بود. با توجه به اهمیت بهبود سطح ایمنی توسط این واکسن بویژه برای کارکنان مراکز درمانی، این نانوادجوانت می‌تواند زمینه مناسبی برای تامین نیاز داخلی و صادرات محصولی دانش‌بنیان برای کشور فراهم آورد.

فخارزاده خاطرنشان کرد: به منظور ارزیابی کارایی این نانوادجوانت، تعداد مشخصی موش بالب سی (BALB/c)، در نوبت‌های واکسیناسیون، همزمان با تزریق واکسن هپاتیت ب، نانوادجوانت Hep-c را نیز دریافت کردند. یک تعداد هم به عنوان گروه کنترل تنها دریافت کننده واکسن هپاتیت ب بودند. پس از گذشت یک دوره مشخص، سطح پادتن (آنتی‌بادی) و نیز پاسخ ایمنی سلولی بر اساس استانداردهای موجود، در این دو گروه مورد مقایسه قرار گرفت.

محقق طرح تصریح کرد: نتایج این مطالعه نشان داده است که همزمان با حفظ سطح پادتن تولید شده در بدن، شاخصه‌های ایمنی سلولی در پی استفاده از این نانوادجوانت به میزان قابل چشمگیری افزایش می‌یابد. نانوادجوانت Hep-c، موجب افزایش سیتوکین آنتی ویرال اینترفرون گاما، تا 400 درصد و نیز افزایش تکثیر گلبول‌های سفید پس از مواجهه با آنتی‌ژن ویروس هپاتیت ب می‌شود. مطالعات سمیت‌سنجی نیز قرارگیری این ماده را در دسته مواد غیرسمی به اثبات رسانده است.

در حال حاضر این تیم تحقیقاتی مکانیسم تاثیرگذاری این نانوادجوانت بر ایجاد ایمنی‌زایی را در دست بررسی دارند.

نتایج این کار تحقیقاتی که حاصل تلاش سعیده فخارزاده، مهندس محمد حسن نظران مخترع این نانوادجوانت و مدیر عامل شرکت دانش بنیان صدور احرار شرق و سایر همکارانشان است، در مجله Vaccine انتشار یافته است.