ایران در فناوری اطلاعات و ارتباطات چقدر از دنیا عقب‌مانده است؟

گزارش تهیه شده در مجمع جهانی اقتصاد از وضعیت فناوری اطلاعات و ارتباطات در کشورها‌ نشان می‌دهد، به ‌رغم فرصت‌های فراوان این حوزه برای اقتصاد و اشتغال در ایران، وضعیت ایران تا چه حد وخیم است. با وجود کیفیت نسبی آموزش، ایرانی‌ها در استفاده در این فناوری در ردیف کشورهای عقب‌مانده دنیا هستند.

کد خبر: ۳۹۵۹۸۸

تاریخ: ۰۶ ارديبهشت ۱۳۹۳ - ۱۶:۵۹

در بررسی فاصله وعده‌های فصل انتخابات ریاست جمهوری با واقعیت‌های ایران، احتمالا حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات بدترین وضعیت را دارد. یک گزارش معتبر جهانی، نشان می‌دهد شدت عقب‌ماندگی ایران در این حوزه مهم فناوری‌های جدید چقدر زیاد است.
به گزارش «تابناک»، مرور قانون وظایف و اختیارات وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات مصوب مجلس ششم، نشان‌دهنده گستره مأموریت‌هایی است که این وزارتخانه بر عهده دارد، ولی کمتر ‌ارزیابی و سنجش می‌شود.

دوره تبلیغات انتخابات ریاست جمهوری یازدهم، شاهد برنامه‌های مفصلی بود که نامزد‌ها برای توسعه بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات در سر داشتند؛ ایجاد سالانه دویست هزار فرصت شغلی به طور مستقیم و اجرایی کردن هر چه وسیع‌تر دولت الکترونیک تنها بخشی از این وعده‌ها بود.

اما این وعده‌ها با وضعیت واقعی فناوری اطلاعات و ارتباطات در ایران فاصله‌ای بزرگ دارد. یک گزارش تهیه شده در مجمع جهانی اقتصاد، نشان‌دهنده عقب‌ماندگی ایران به عنوان کشوری است که تلاش دارد فاصله خود را با فناوری‌های روز هر چه کمتر کند.

مجمع جهانی اقتصاد در گزارشی با نام «گزارش جهانی فناوری اطلاعات ۲۰۱۴» به بررسی وضعیت آمادگی محیط فناوری اطلاعات در کشورهای گوناگون تحت شاخص آمادگی شبکه‌ای (Networked Readiness Index) پرداخته است.

این شاخص، تعیین‌کننده میزان آمادگی کشور‌ها برای بهره‌برداری از فرصت‌های فراهم شده توسط فناوری ارتباطات و اطلاعات است و با توجه به چهار مؤلفه تعیین می‌شود که عبارتند از محیط فراهم شده برای این فناوری در کشور، میزان آمادگی بازیگران داخلی برای استفاده از این فناوری و میزان استفاده از این فناوری در میان بازیگران داخلی حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات و تأثیر این فناوری بر اقتصاد و اجتماع.

در میان ۱۴۲ کشور و منطقه مورد بررسی، فنلاند، سنگاپور، سوئد، هلند، نروژ، سوئیس، ایالات متحده آمریکا، منطقه هنگ‌کنگ، بریتانیا و کره جنوبی به ترتیب در رتبه‌های نخست تا دهم قرار دارند و ایران با سه رتبه نزول نسبت به سال گذشته به رتبه ۱۰۴ رسیده است.

در منطقه خاورمیانه و در میان کشورهای نزدیک به ایران، رژیم صهیونیستی در رتبه ۱۵، قطر در رتبه ۲۳، امارات متحده عربی در رتبه ۲۴، بحرین در رتبه ۲۹، قزاقستان در رتبه ۳۸، اردن در رتبه ۴۴، آذربایجان و ترکیه به ترتیب در رتبه‌های ۴۹ و ۵۱، ارمنستان در رتبه ۶۵، کویت در رتبه ۷۲، مصر در رتبه ۹۱، لبنان در رتبه ۹۷ و پاکستان در رده ۱۱۱ قرار دارند.

رتبه ایران در چهار شاخصی که در بالا به آن اشاره شد، به ترتیب ۸۶، ۱۱۰، ۱۱۳ و ۱۰۷ است.

بررسی در مورد شاخص‌های جزئی‌تر و مفصل، نشان‌دهند اطلاعات دقیق‌تری از وضعیت فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران در قیاس با دیگر کشور‌هاست که به برخی از آن‌ها در جدول زیر اشاره شده است.

شاخص

رتبه ایران

وجود جدیدترین فناوری‌ها

121

شدت رقابت در بازار داخلی

121

تحصیلات بعد از دبیرستان

48

کیفیت رشته دانشگاهی مدیریت

95

خرید جدیدترین فناوری‌ها توسط دولت

73

پوشش شبکه‌های موبایل

97

سهم هر ایرانی از پهنای باند جهانی اینترنت

121

در دسترس بودن محتوای دیجیتال

123

تعرفه خدمات موبایل به نسبت درآمد سرانه

61

تعرفه خدمات اینترنت باند پهن به نسبت درآمد سرانه

124

کیفیت سیستم آموزشی

103

کیفیت آموزش ریاضیات و علوم

40

تعداد مشترکین موبایل به نسبت جمعیت

117

جذب فناوری توسط شرکت‌ها

120

قابلیت نوآوری

85

گستردگی آموزش کارکنان

141

اهمیت بخش اطلاعات و ارتباطات برای دولت

105

شاخص خدمات آنلاین دولت

70

دسترسی به اینترنت در مدارس

126