پيام غدير در سال 1386 شمسي!

بهمن اكبري

کد خبر: ۳۹۴۰

تاریخ: ۰۶ دی ۱۳۸۶ - ۱۰:۴۰

غدير بوي برادري مي‌دهد، بوي صميميت و دوستي، بوي گل و آشتي و بوي ولايت علي (ع).
سال هم سال اتحاد ملي و انسجام اسلامي است.
هم در درون كشور بايد بوي خوش دوستي پراكنده شود و هم در عرصه بين‌الملل.
به مقداري كه به برادري رو مي‌كنيم، غديري شده‌ايم و به مقداري كه بوي دوري و دشمني بدهيم، از كنار درياي زلال غدير فاصله گرفته‌ايم.

از جمله آداب روز غدير، خواندن عقد برادري ميان دو مسلمان است؛ هم پيمان شدن بر اين‌كه نه تنها در دنيا بر مدار دوستي بمانيم، بلكه در آخرت هم اگر از اهل بهشت و شفاعت باشيم، كنار درب بهشت به انتظار يكديگر بمانيم و تا دوستمان را با خود همراه نساخته‌ايم، وارد بهشت نشويم.

اين هم اوج دوستي و ولايت

اما در تاريخ 12 رمضان سال اول قمري، وقتي آيه «انّما المؤمنون اخوه» (‌به درستي که مؤمنان با يکديگر برادرند) (حجرات، آيه 10) نازل شد، پيامبر اکرم اسلام (ص) بين اصحاب خود از مهاجران، که از مکه همراه پيامبر به مدينه آمده بودند و انصار که اهل مدينه و به ياري مهاجران برخاسته بودند، عقد اخوت برقرار كرد و هر يك از مهاجران را با يكي از انصار برادر ساخت و در پايان آن نشست، حضرت علي (ع) را به برادري خويش برگزيد و پس از پيمان برادري به آن حضرت فرمود: تو برادر من در اين جهان و سراي دگري. سوگند به خدايي که مرا به حق برانگيخته است... تو را به برادري خود برمي‌گزينم؛ اخوتي که دامنه آن هر دو جهان را فرا گيرد.
و چنان بود كه اميرالمؤمنين (ع) هرگاه بر منبر مي‌نشست مي‌فرمود: من بنده خدا و برادر رسول خدا (ص)هستم و هر كه غير از من، چنين ادعايي كند از راست گويان نيست.

دامنه پيمان برادري از مرز مسلماني هم گذشت، تا آنجا كه مردم غير مسلمان ساكن در اطراف مدينه هم خواستار پيمان با پيامبر (ص) و مسلمانان شدند. در واقع علاوه بر برقراري برادري و اتحاد ميان مسلمانان، تشنج و دشمني با غير مسلمانان هم از بين رفت كه اين خود امنيت و آسايش فراواني براي جامعه اسلامي آن روز فراهم مي‌ساخت.

و اين همان ويژگي مكتبي آرماني است كه در پي طراحي و ساخت آرمان شهر بزرگ ‌ايمان و امنيت است و در راه پايه‌ريزي تمدني سترگ، خود را محصور زمان و محدود به مكان نمي‌بيند و چنان است كه بايد اختلاف‌هاي دروني خود را ار ميان بردارد. براي همين، پيامبر(ص) در نخستين كارهاي خود، اختلاف‌هاي بين ياران خود اعم از انصار و مهاجر را برطرف مي‌كردند و با ابتكاري ماندگار، مسأله عقد اخوت بين آنان را مطرح مي‌سازد و با اين پيمان، علاوه بر تقويت روحيه ايثار و گذشت، برتري‌جويي‌هاي قومي و قبيله‌اي را از بين مي‌برد.
حال ما هستيم و غدير؛ ما هستيم و سال اتحاد ملي و انسجام اسلامي. به نظر شما اگر امروز پيامبر اکرم (ص) در جمع ما بود، دوباره سامانه پيمان برادري را احيا نمي‌كرد؟

پيامبر (ص) با تكيه بر دو اصل مهم كه از روح برادري برخاسته بود، آرمان شهر الهي خويش را بنا مي‌نهاد:
اصل نخست؛ «تعامل» بود. تعامل يعني با هم و براي هم تلاش كنيم. نه تنها دنياي امروز دنياي «برد، برد» است، بلكه اگر كسي منافع خود را در منافع ديگران نبيند، هميشه خواهد باخت؛ هرچند به ظاهر برنده باشد. خط تعامل و برادري در صدر اسلام تا آنجا رفته بود كه در تفسير مجمع‌البيان مى‏خوانيم: پيامبر اكرم ـ صلى الله عليه و آله ـ ميان مسلمانان (انصار و مهاجران) پيمان برادري برقرار كرده بود، به گونه‏اى كه همچون برادر حقيقى از يكديگر ارث مى‏بردند، زيرا مهاجران در آغاز، از وطن و اموال و بستگان خود دور شده بودند و اين پيمان، اين موارد را جبران مى‏كرد تا آن‌كه آيه 6 سوره احزاب نازل شد و چنين ارثى را لغو كرد و فرمود: ملاك ارث بردن، خويشاوندى است.

اصل دوم، «عدالت» است؛ عدالت واژه‌اي مقدس و آرزوي بلند است كه به تعبيير امام علي (ع) بر زبان آسان جاري مي‌شود، ولي در عمل بسيار سخت و دشوار است و تنها كساني به آن طرفه معجون هستي بخش دست مي‌يازند كه اهل پارسايي و اهل تقوا باشند.
در آيه 10 سوره «حجرات» مي‌خوانيم: «إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ»؛ در حقيقت، مؤمنان با هم برادرند. پس ميان برادرانتان را سازش دهيد و از خدا پروا بداريد. اميد كه مورد رحمت قرار گيريد.
برادري و تقوا و عدالت و پارسايي در هم گره خورده‌اند.
اينك در آستانه انتخابات بايد دوباره خواند سوره برادري را مرور كرد؛ آيات عدالت و محبت را.

توفيق رفيق راه باد