آیا مدیران وزارت ارشاد قلع و قمع شده‌اند؟

کد خبر: ۳۹۳۲۴۵

تاریخ: ۲۶ فروردين ۱۳۹۳ - ۱۳:۳۲

با تغییر دولت، یکی از بحث‌هایی که ازجمله درباره وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مطرح شده، در زمینه تغییر مدیران بوده است. گروهی به وزیر دولت یازدهم انتقاد دارند که چرا نیروهای امتحان پس‌داده دولت قبل را ابقا کرده یا بعضا ارتقا داده است، گروهی نیز مدعی شده‌اند که وزیر جدید به قلع و قمع مدیران دولت قبل پرداخته است؛ یعنی اتفاقی که با روی کار آمدن دولت احمدی‌نژاد در همین وزارت‌خانه رخ داد.

در این راستا، سیدعلی حسینی، از فعالان فرهنگی و شاغلان در این وزارت‌خانه‌ حوزه‌ فرهنگ، در یادداشتی که در اختیار ایسنا قرار گرفته، به بررسی موضوع و چرایی رد دیدگاه اخیر پرداخته است.

در متن این یادداشت آمده است:

«به عنوان یک شهروند که از قضا چند سالی است توفیق خدمت و فعالیت در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را دارم، با طرح بحث مکتوب رخنه اصلاح‌طلبان در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی: سهم‌خواهی یا کودتای نرم!، متعجب و ناراحت شدم. اقدامی که ظاهراً در یک حرکت هماهنگ‎شده در بیشتر پایگاه‎های خبری وابسته به جریان افراطی اصول‎گرا پوشش یافت. ناراحتی و تعجب من به این خاطر بود که می‎بینم برخی جریان‎ها و گروه‎های سیاسی در کشور برای دست یافتن به اهداف خود به راحتی دروغ، این گناه کبیره، را با لفاظی و قلم‌فرسایی به افکار عمومی ارایه می‎دهند. آقای علی جنتی زمانی که به عنوان وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی انتخاب شد، در دیدارهای خود با کارکنان، هنرمندان و مدیران مستقر وزارت ارشاد بر این نکته تأکید کرد که انتصابات و تغییرات وی مبنای جناحی و باندی ندارد و هرکس فارغ از این‎که منسوب به جریان اصول‎گرایی یا اصلاح‎طلبی باشد اگر مؤلفه‎های باور و التزام به نظام مقدس جمهوری اسلامی، اعتدال در اندیشه و عمل، کارآمدی و سلامت فردی و مالی را دارا باشد مورد اقبال وی خواهد بود. آن‎چه در این مدت بیش از هفت ماه از ایشان دیده‎ایم،‌ چیزی جز صداقت و هماهنگی میان بیان و عمل ایشان نیست. علی‎رغم برخی اظهارنظرهای غیرمنصفانه و خلاف واقع می‎توان به فهرست بلندبالایی از اصول‎گرایانی اشاره کرد که در پست‎های خود ابقا، جابه‌جا و یا با ورود آقای علی جنتی به‎تازگی منصوب شده‌اند. افرادی که عموم آنان دارای شاخصه‎های فوق هستند و می‌توانند دولت تدبیر و امید را با اعتدال در اندیشه و عمل خود یاری کنند، از این‎رو با هدف آگاهی فعالان فرهنگی و مخاطبان محترم به معرفی این دسته از اصول‎گریان در بخش‎های مختلف وزارت فرهنگ و ارشاداسلامی می‌پردازیم.

الف) حوزه وزارتی

حوزه وزارتی هر وزارت‎خانه به دلیل تمرکز ورود و خروج اخبار و اطلاعات، افراد و شخصیت‎ها و تصمیم‎گیری‎ها مهم‎ترین بخش هر وزارت‎خانه است، از این‎رو تمامی فعالان سیاسی و اداری جابه‌جایی فوری مدیران در این حوزه را علی الظاهر منطقی و طبیعی می‌دانند. اما نکته جالب آن‎که ایشان به دلیل باور به گفته‎هایش در این حوزه کلیدی نیز بر اساس مشی اعتدال و انصاف عمل کرد. ابقا و یا عدم تغییر مدیر کل دفتر وزارتی، ‌مدیر کل دفتر عملکرد و ارزیابی، رییس دبیرخانه هیأت رسیدگی به امور مراکز فرهنگی، دبیر ستاد عالی کانون‎های فرهنگی و هنری مساجد و رییس پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات مؤید این روش است. همچنین دراین حوزه می‌توان به ابقای تعدادی از مشاوران کلیدی دولت قبل مانند مشاور در امور زنان،‌ امور جوانان، امور بین‌الملل و امور فرهنگی اشاره کرد. جالب‎تر آن‎که همگان می‎دانند مؤسسات وابسته به ارشاد از نقاط کلیدی این وزارت‎خانه است، اما ایشان پس از ارزیابی کارشناسی متعدد بحق و درست کمیته‎ای پنج‌نفره را تحت عنوان کمیته بررسی عملکرد مؤسسات تشکیل داد. سه نفر از اعضای این کمیته از مدیران دولت قبل بودند که البته طبق شنیده‎ها دیدگاه‎ها و تجربیاتشان در اصلاح روند مؤسسات مورد اقبال و بررسی قرار گرفته است.

جالب‎تر آن‎که تعدادی از مدیران اصول‎گرایی که تغییر یافتند با حفظ حقوق و مزایا تحت عنوان "مشاور" به حوزه وزارتی آمدند. در روش مدیریتی ایشان مشاور به عنوان فردی که آزاد و فاقد کار مشخص باشد وجود ندارد و هریک از مشاوران به کاری عملیاتی جهت رفع مشکلات وزارت‎خانه مشغولند. سه معاون سابق امور هنری، امور مطبوعاتی و قرآن و عترت یعنی آقایان حمید شاه‎آبادی فرزند شهید شاه‎آبادی، محمدزاده فرد مورد وثوق دولت دهم، و شیخ حمید محمدی برادر حاج حسین محمدی معاون بررسی دفتر مقام معظم رهبری که هر سه از چهره‎های شاخص اصول‎گرا هستند تحت عنوان مشاوران امور هنری، امور رسانه‌ای و امور پ ژوهشی منصوب شدند. معاون سابق امور هنری در کنار مشاورت ریاست مؤسسه آموزش عالی علمی کاربردی فرهنگ و هنر را بر عهده گرفت و معاون سابق امور مطبوعاتی به عنوان عضو هیئت امنا و هیئت مدیره برخی مؤسسات حضوری پررنگ دارد. انتصاب دکتر محمدمهدی مظاهری فرزند آیت الله مظاهری به عنوان مشاور ارشد وزیر نیز موجبات رضایت اصول‎گرایان و اصلاح‎طلبان معتدل را فراهم ساخت.

ب) سازمان‎ها

در میان سازمان‌های وابسته به وزارت ارشاد مهم‎ترین و جذاب‎ترین سازمان یعنی سازمان امور سینمایی کشور به حجت الله ایوبی سپرده شد. فردی که در دولت گذشته دارای مسئولیت‎های فرهنگی کلیدی بود تا جایی‎که سیدمحمد حسینی وزیر سابق ارشاد می‎خواست در سال آخر مسئولیتش پس از تأیید دکتر محمود احمدی‌نژاد وی را به عنوان معاون امور فرهنگی منصوب کند اما ایوبی موافقت نکرد. لازم به ذکر است دکتر احمدی‌نژاد با انتصاب ایشان موافقت کرده ‌بود. از انتصابات مهم ایوبی که ریشه در مشی اعتدال، تدبیر و انصاف رییس‌جمهور دکتر حسن روحانی و آقای علی جنتی دارد می توان به انتصاب جعفری‎جلوه معاون امور سینمایی ارشاد دولت نهم به عنوان رییس بنیاد سینمایی فارابی و نصرت‌الله مرادی مدیر دولت نهم و دهم به عنوان معاون توسعه مدیریت و منابع اشاره کرد. سازمان فرهنگ وارتباطات اسلامی نیز به ابوذر ابراهیمی ترکمان سپرده شد. فردی که از رایزنان مورد وثوق و تأیید دولت قبل بود و مسئولیت مهم رایزنی در روسیه را برعهده داشت. انتصاب وی به دلیل عملکرد موفق در روسیه و همچنین سابقه حضور در سازمان با استقبال عموم مدیران و کارکنان سازمان فوق مواجه شد و این انتخاب نیز مورد تأیید رهبر فرزانه انقلاب اسلامی قرار گرفت. در زمینه تغییر رییس سازمان حج و زیارت بر هیچ کسی اختلاف شدید میان رییس سابق آن سازمان و نماینده ولی فقیه پوشیده نیست. امری که به کارایی این سازمان مهم در خدمت‌رسانی به حجاج محترم آسیب رساند. اختلافی که رییس سازمان از بیان آن در روز مراسم تودیع خود نیز ابایی نداشت. انتصاب سعید اوحدی از ایثارگران و آزادگان دفاع مقدس که سابقه خدمت در این سازمان را داشت موجبات رضایت متدینین و نماینده ولی محترم فقیه به عنوان امیر الحاج را فراهم آورد. نتیجه این وفاق ساماندهی امور اعزام حجاج، افزایش سهمیه اعزام و کاهش هزینه‎های قابل توجه حج عمره و حج تمتع است. در سازمان اوقاف و امور خیریه نیز علی‎رغم وجود برخی انتقادات جدی از سوی آقای علی جنتی به سرپرست سازمان، این سازمان با همکاری و همیاری ارکان مختلف وزارت‌خانه به انجام وظیفه مشغول است و انجام وظایف و ارایه خدمات سازمان فوق با نظارت و تذکرات جدی وزیر ارشاد روند بهتر و رو به جلویی داشته است.

اوضاع نابسامان و آشفتگی مدیریتی و رفتار رسانه‌ای سازمان خبرگزاری جمهوری اسلامی در دولت گذشته که خود را در قالب تیترهای ساختارشکنانه و چالش مداوم با قوه قضاییه و نهادهای حاکمیتی نشان می داد بر کسی پوشیده نیست. کار تا آن‌جا بالا گرفت که روابط عمومی بیت مقام معظم رهبری نیز به نحوه پوشش اخبار معظم‌له واکنش منفی و جدی نشان داد.

اما اکنون با انتصاب محمد خدادی از نیروهای پرسابقه ایرنا که سابقه معاونت خبرگزاری و نمایندگی این سازمان در هندوستان را در کارنامه خود دارد، روند پوشش اخبار این سازمان حاکمیتی که به تعبیر بزرگان، دست بزن نظام است، بهبود یافته و رضایت عمومی نهادهای حکومتی و نخبگان را کسب کرده ‌است.

خدادی آقای حسین رمضانی را به عنوان معاون اجرایی خود منصوب کرد که چهره‌ای مقبول و مطلوب نزد اصولگرایان معتدل است و فرزند حسین رمضانی معاون امور انتشارات روح‌الله حسینیان در مرکز اسناد انقلاب اسلامی است.

ج) معاونت‌ها

تغییر آرایش معاونت‌های هر وزارت‎خانه پس از تغییر دولت آن‎هم تغییر دولت‎هایی که از لحاظ مبانی در روش مدیریتی با یکدیگر تفاوت ماهوی دارند امری طبیعی و مورد تأکید است. اما آقای علی جنتی در انتصاب معاونین و مدیران کل زیر مجموعه هر معاونت باز هم اصول مبتنی بر اعتدال خود را عینیت بخشید که به برخی از آنان اشاره می‎کنم:

1- معاونت امور مطبوعاتی و اطلاع‌رسانی

کلید معاونت راهبردی امور مطبوعاتی به حسین انتظامی، روزنامه‌نگار و مدیر امور رسانه‎ای منسوب به جریان اصول‎گرای دکتر علی لاریجانی سپرده شد. وی از منتقدان جدی دولت محمود احمدی‌نژاد بود و علی‎رغم خواست مدیران مطبوعاتی و رسانه‌ای دولت گذشته، به عنوان معتمد و نماینده اهالی مطبوعات در هیأت نظارت بر مطبوعات حضوری فعال و جدی داشت. وی در مجموعه زیر نظر خود مدیرکل دفتر تبلیغات و اطلاع‌رسانی و مدیر عامل مؤسسه نشرآوران را ابقا کرد و معاون مدیر کل امور مطبوعات در دولت قبل را به عنوان مدیر کل منصوب کرد. جالب آن‎که وی با رویی گشاده و از روی احترام محمد ملکیان معاون مطبوعاتی دولت نهم را پس از اتمام مأموریتش به عنوان رایزن فرهنگی ایران در اتریش به عنوان مشاور خود منصوب کرد. شفاف‌سازی یارانه مطبوعات و قراردادن لیست پرداختی بر روی پایگاه اطلاع‌رسانی رسمی معاونت از جمله اقدامات مهم و مورد رضایت و اقبال اهالی مطبوعات است.

2- معاونت حقوقی، امور مجلس و استان‎ها

علی جنتی این معاونت را به نوش‌آبادی که سابقه دو دوره نمایندگی مجلس شورای اسلامی را دارد، سپرد. نوش‌آبادی در طول دوران نمایندگی‌اش به عنوان یک اصول‎گرای معتدل شناخته شده‌ است، به نحوی که در مجلس ششم در کنار دکتر حداد عادل در زمره مخالفین تحصن‌کنندگان مجلس فعال بود. در ادارات کل زیرمجموعه نوش‌آبادی مدیرکل دفتر حقوقی و مالکیت معنوی و مدیرکل دفتر امور مجلس علی‌رغم میل علی جنتی و معاون حقوقی از مسئولیت خود استعفا دادند و در همین دولت به مسئولیت‌هایی بالاتر و یا همتراز دست یافتند. همچنین معاون مدیرکل دفتر حقوقی که یک خانم باتجربه و از درون مجموعه است جای مدیرکل سابق را گرفت.

و اما در خصوص اداره کل امور استان‎ها از نکات مهم در این حوزه آن است که با دستور و نظارت آقای علی جنتی کمیته‌ای تخصصی متشکل از معاونان وزارت‎خانه، مسئولیت مصاحبه، بررسی و پیشنهاد مدیران کل استانی را بر اساس‌ معیارهای اعلام‌شده از سوی وی بر عهده‌ دارند و ایشان پس از اعلام نتیجه از سوی این کمیته به صدور حکم مدیرکل استانی مبادرت می‌ورزد.

علاوه بر معیارهای اعلامی از سوی ایشان، نقطه نظرات استاندار، نمایندگان استانی و امام جمعه در تصمیم‌گیری مؤثر است.

رسیدگی به درخواست‌های نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی فارغ از پایگاه‌ها و دیدگاه‌های سیاسی آنان از ویژگی‌های معاونت حقوقی و امور مجلس و استان‌ها در دوره کنونی است.

3-معاونت امور هنری

علی مرادخانی معاون علی جنتی در امور هنری که به مدت 14 سال مسئولیت مرکز موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را به عهده داشت و در دوران چهار وزیر با موفقیت عمل کرده بود اکنون با پست معاونت امور هنری با در پیش گرفتن معیارها و سیاست‌های اصولی وزیر ارشاد با کمترین چالش به تمشیت امور آن معاونت پرداخته است.

او مدیرکل دفتر آموزشی و توسعه فعالیت‌های فرهنگی و هنری، مدیر عامل مؤسسه توسعه هنرهای معاصر، مدیرعامل مؤسسه هنرمندان پیشکسوت، مشاور اجرایی و مدیرعامل بنیاد ملی مد و لباس را ابقا کرد و تغییراتش در سه اداره کل نیز مورد استقبال اهالی هنر از طیف‌های مختلف واقع شد.

پیروز ارجمند مدیرکل دفتر امور موسیقی عضو شورای مرکزی سازمان بسیج هنرمندان است و حسین طاهری مدیرکل هنرهای نمایشی نیز از صدا و سیما به این اداره کل آمد که طبیعتا مورد رضایت جامعه ارزشی است. در دوره جدید مدیریت مرادخانی تاکنون چالش جدی در این حوزه که از قضا به‎دلیل ماهیت خود پرتنش است ایجاد نشده است. مرادخانی با توجه به ویژگی‎های شخصیتی ارتباط مناسبی با بیوت علما و مراجع عظام دارد و توانسته است بدون تنش این حوزه سخت را مدیریت کند.

مرادخانی پس از کنار گذاشتن قادر آشنا وی را به سمت دبیر سی و دومین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر منصوب کرد. توجه علی مرادخانی به هنرهای نمایشی تعزیه و هنرهای متأثر از آموزه‌های دینی از دیگر نکات مثبت دوره مدیریت وی است.

4-معاونت قرآن و عترت

معاونت تازه شکل‌گرفته قرآن و عترت با انبوه مطالبات و بدهی‌های برجای‌مانده به روحانی دیگر حجت‌الاسلام محمدرضا حشمتی سپرده شد.

وی پس از حضور در این مسئولیت پس از دو سال وقفه، اولین جلسه کمیسیون توسعه فعالیتهای تبلیغی و ترویجی قرآنی کشور را برگزار کرد.

از نکات قابل توجه مدیریتی حجت‌الاسلام حشمتی به کارگیری تعدادی از مدیران معاونت هنری در دو دولت گذشته است که تماما در اردوگاه اصولگرایان تعریف می‎شوند.

وی اصغر امیرنیا مشاور عالی و مدیرکل دفتر هنرهای تجسمی معاونت هنری را به سمت مشاور اجرایی و مدیرکل دفتر تبلیغ و ترویج منصوب کرد. امیرنیا فرزند شهید و از چهره‎های اصولگرا است که در دولت نهم مدیرکل ارشاد استان تهران بود.

حجت‌الاسلام حشمتی همچنین قادر آشنا مدیرکل دفتر هنرهای نمایشی را به سمت مدیرکل دفتر آموزش و توسعه مشارکت‌های امور قرآن و عترت (ع) برگزید. قادر آشنا از آزادگان دفاع مقدس و از یاران نزدیک شهید ابوترابی و نیز نزدیکان حجت الاسلام ابوترابی نایب رییس فعلی مجلس است. حشمتی همچنین علی‎ تن معاون مرکز هنرهای تجسمی را به عنوان معاون امور جشنواره‎ها و نمایشگاه‎های معاونت منصوب کرد.

از دیگر انتصابات وی می‌توان به انتصاب چهره اصول‎گرای دیگر دکتر حسن عباسی مقدم به سمت مشاور در امور پژوهش و برنامه‌ریزی و انتصاب عباس سلیمی چهره شاخص قرآنی کشور به عنوان مشاور و دبیر همایش هم‌اندیشی نخبگان، فرهیختگان و پیشکسوتان قرآنی اشاره کرد.

5-معاونت امور فرهنگی

نابسامانی حوزه کتاب در دولت گذشته سبب شد تا تغییر معاون امور فرهنگی و مدیرکل کتاب به عنوان یک مطالبه سراسری از سوی اهالی‌ فرهنگ و کتاب مطرح شود. از این‎رو آقای علی جنتی در پاسخ به این مطالبه سراسری به تغییر معاون‎ فرهنگی همراه با حوصله، تدبیر و مطالعه اقدام کرد.

سیدعباس صالحی با پشتوانه حضور در دفتر تبلیغات اسلامی و حضور در مجلات حوزه، پگاه، فقه اهل‎ بیت، کاوش فقه و تألیف چند کتاب به عنوان چهره شناخته‌شده فرهنگی به دفتر معاونت فرهنگی پا گذاشت تا بتواند برنامه‎های علی جنتی در دولت اعتدال را عملی کند.

وی همایون امیرزاده مشاور اجرایی معاون فرهنگی در دولت دهم و مدیرکل ارشاد استان هرمزگان در دولت نهم را در سمت مشاور اجرایی ابقا کرد و تاکنون به همکاری خود با محمدرضا وصفی و مصطفی امیدی در اداره کل مجامع، تشکل‎ها و فعالیت‎های فرهنگی و اداره کل دفتر مطالعات و برنامه‎ریزی فعالیت‎های فرهنگی و کتاب‎خوانی ادامه داده است. سیدعباس صالحی با هدف استفاده از توان و ظرفیت موجود محمد اللهیاری مدیرکل برکنارشده کتاب را علی‎رغم نارضایتی اهالی فرهنگ و کتاب از عملکرد تلخ و نامطلوبش در دوره تصدی مدیریت کتاب از روی بزرگواری به سمت مشاور و معاون اجرایی و فرهنگی نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران و رییس دبیرخانه هفته کتاب منصوب کرد.

او همچنین علی شجاعی صائین مدیرعامل خانه کتاب را پس از کش و قوس‎های فراوان به سمت مدیرکل کتاب برگزید. عملکرد مطلوب شجاعی صائین در خانه کتاب و رضایت عمومی اهالی کتاب از عملکردش در این انتصاب مؤثر بود.

صالحی پس از کنار گذاشتن احمد علمشاهی از مدیرکلی امور چاپ و نشر علی‎رغم رضایت تمامی صنوف چاپ از عملکردش، محمودرضا برازش مدیرعامل سابق انتشارات "به‎نشر" وابسته به آستان قدس رضوی در مشهد را به این سمت منصوب کرد. مروری بر انتصابات فوق در این معاونت برخی ادعاهای غیرمنصفانه را رد می‎کند.

• 6-معاونت توسعه مدیریت و منابع

علی‌اصغر کاراندیش که سابقه همراهی زیادی با علی جنتی در مسئولیت‎های گوناگونش را داراست در حالی به سمت معاونت توسعه مدیریت و منابع منصوب شد که مدیران کل دفتر نوسازی و تحول اداری، اداره کل امور اداری و منابع انسانی و اداره کل امور مالی و ذیحسابی را ابقا کرد.

وی همچنین پس از اتمام مأموریت مدیرکل امور پشتیبانی، آقای سیفی مدیرعامل بنیاد رودکی در دولت گذشته را به این سمت منصوب کرد.

نگاهی گذرا به این تغییرات در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی غیرمنصفانه و خلاف واقع بودن برخی اظهارنظرها را مشخص می‌کند.

امیدوارم همه فعالان سیاسی و رسانه‌ای با انعکاس اخبار و تحلیل‌های درست و منطبق بر واقع موجبات ایجاد فضای سالم سیاسی، فرهنگی و اجتماعی در کشور عزیزمان ایران را فراهم کنند.»