متهم اصلی پرونده گازهای گلخانه‌ای کیست؟

کد خبر: ۳۹۲۴۵۹

تاریخ: ۲۳ فروردين ۱۳۹۳ - ۲۰:۴۶

هیئت کارشناسان امور تغییرات جوی سازمان ملل در تدارک گزارش جدیدی از نقشه کلیِ کاهش گازهای گلخانه‌ای است که دسترسی به آن برای کنترل بهتر پدیده گرمایش جهانی در دهه‌های آتی ضروری خواهد بود.

به گزارش ایسنا، این گزارش تا پایان هفته جاری با هدف ارائه برنامه جامعی برای کاهش تولید گازهای گلخانه‌ای به ویژه دی اکسید کربن آماده می‌شود. در ارزیابی‌های سال 2007 میلادی هیئت کارشناسان تغییرات جوی سازمان ملل آمریکا را در صدر آلوده‌کنندگان کربن جهان قرار داده بود اما این کشور به تازگی جای خود را به چین داده که اکنون به دلیل رشد و توسعه سریع اقتصاد خود یک چهارم از حجم تولیدی گازهای گلخانه‌ای در جهان را به خود اختصاص داده است.

به نقل از آسوشیتدپرس، در این رده‌بندی اکنون آمریکا با 17 درصد در رتبه دوم و به دنبال آن هند با 6.6، روسیه با 5.1 و ژاپن با 3.7 درصد انتشار گازهای گلخانه‌ای در صدر کشورهای آلوده کننده هوا قرار دارند. برخی از موضوعات مهم مورد بحثِ این هیئت کارشناسی عبارتند از:

انتشار گازهای گلخانه‌ای در مسیر تاریخ

اگر به عقب و به زمان آغاز عصر انقلاب صنعتی در قرن 18 میلادی برگردیم بدون شک ایالات متحده آمریکا با تولید نزدیک به 28 درصد از کل حجم گازهای گلخانه‌ای در جهان، متهم شماره یک محسوب می‌شد. در این دوران سهم چین 9.9،‌ روسیه 6.9، انگلیس 5.9 و آلمان 5.6 درصد بود. کشورهای غربی به دلیل اینکه برای مدت طولانی‌تری نسبت به سایر کشورهای جهان از سوخت زغال سنگ استفاده می‌کردند در رتبه‌های نخست این رده بندی قرار داشتند.

میزان انتشار آلودگی‌ها به نسبت جمعیت

بررسی میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای با توجه به جمعیت نیز کشورهای غربی و نفت‌خیز حاشیه خلیج مکزیک را در صدر جدول قرار داد. از این حیث، کشورهای استرالیا،‌ کانادا و آمریکا از مرز انتشار سالانه 20 تُن گاز دی اکسید کربن گذر می‌کنند که این رقم دو برابر میزان دی اکسید کربنی است که در چین با در نظر گرفتن جمعیت آن تولید می‌شود.

آلودگی‌های ناشی از الگوی مصرف

اصلی ترین شیوه تخمین میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای توجه به مکان انتشار این گازها است با این حال برخی معتقدند برای ترسیم بهترین تصویر از عامل اصلی انتشار این گازها توجه به الگوی مصرف است. همانطور که هیئت کارشناسان سازمان ملل اعلام می‌کند به عنوان مثال در چین حجم بالایی فولاد تولید می‌شود اما این فولاد برای مصرف به آمریکا صادر می‌شود. در نتیجه این مسئله سبب می‌شود سهم چین از این تولیدات، آلودگی هوا باشد در حالی که تقاضا برای این کالا در آمریکا است. سنجش انتشار گازهای گلخانه‌ای بر مبنای اینکه این محصول در کجا مصرف می‌شود به جای اینکه در کجا تولید می‌شود نیز همچنان چین را در صدر جدول قرار می‌دهد اما فاصله آن با آمریکا به حداقل می‌رسد. برهمین اساس چین 21.9 درصد و آمریکا 18.1 درصد از کل میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای مبتنی بر الگوی مصرف را به خود اختصاص می‌دهند.

انتشار گازهای گلخانه‌ای با توجه به فعالیت‌های مختلف

بخش تولید انرژی، بزرگترین منبع انتشار گازهای گلخانه‌ای را با حدود یک سوم از جمع کل حجم جهانی به خود اختصاص می‌دهد. در میان سوخت‌های فسیلی، زغال سنگ بیشترین آلودگی را داشته و پس از آن نفت و گاز طبیعی قرار دارند. کشاورزی،‌ جنگلداری و سایر فعالیت‌های استفاده از زمین نیز سبب بروز 24 درصد از کل انتشارات بوده‌اند. بخش‌های بزرگی نظیر حمل و نقل و ساختمان سازی نیز به ترتیب 13 و 7 درصد در انتشار گازهای گلخانه‌ای نقش داشته‌اند.

انتشار گازهای گلخانه‌ای در آینده

هیئت کارشناسان سازمان ملل خط سیری از انتشار جهانی گازهای گلخانه‌ای ارائه داد. هرچند این یک مسیر کلی است و به صورت کشوری اعلام نشده اما در آن تاکید شده تقریبا انتظار می‌رود افزایش تولید گازهای گلخانه‌ای بیش از همه در کشورهای در حال توسعه رخ خواهد داد. این کشورها شامل چین، هندوستان و برزیل هستند که باید در این زمینه فکر عاجلی بکنند.